లిఙ్గపురాణమ్

తతో మన్దతరం నాభ్యాం చక్రం భ్రమతి వై యథా మృత్పిణ్డ ఇవ మధ్యస్థో ధ్రువో భ్రమతి వై తథా

తర్వాత, నాభి వద్ద చక్రం ఇంకా మెల్లగా తిరుగుతుంది. మధ్యలో స్థిరంగా ఉన్న ధ్రువం మట్టి ముద్దను తిప్పినట్లే, చక్రాన్ని తిప్పుతుంది.

త్రింశన్ముహూర్తైర్ ఏవాహుర్ అహోరాత్రం పురావిదః ఉభయోః కాష్ఠయోర్మధ్యే భ్రమతో మణ్డలాని తు

పురాతన జ్ఞానులు ఒక రోజు, ఒక రాత్రి కలిపి ముప్పై ముహూర్తాలు ఉంటాయని చెబుతారు. రెండు అంచుల మధ్య వలయాలు తిరుగుతుంటాయి.

కులాలచక్రనాభిస్తు యథా తత్రైవ వర్తతే ఔత్తానపాదో భ్రమతి గ్రహైః సార్ధం గ్రహాగ్రణీః

కుండె చక్రం నాభి మధ్యలో ఉండేలా, అత్తానపాదుడు గ్రహాలతో పాటు, గ్రహాధిపతిగా మధ్యలో తిరుగుతూ ఉంటాడు.

గణో మునిజ్యోతిషాం తు మనసా తస్య సర్పతి అధిష్ఠితః పునస్తేన భానుస్త్వాదాయ తిష్ఠతి

మునుల జ్యోతిషశాస్త్ర పండితుల వర్గం, అతని మనస్సు వాటితో కలిసి సంచరిస్తుందని అంటారు. అతని ద్వారా స్థాపించబడి, సూర్యుడు తన స్థానంలో నిలిచివుంటాడు.

కిరణైః సర్వతస్తోయం దేవో వై ససమీరణః ఔత్తానపాదస్య సదా ధ్రువత్వం వై ప్రసాదతః

తన కిరణాలతో, వాయువుతో కూడి దేవుడు అన్ని వైపులా నీటిని ఎత్తుకుంటాడు. అత్తానపాదుని అనుగ్రహంతో అతని స్థిరత్వం ఎప్పటికీ నిలిచివుంటుంది.

విష్ణోరౌత్తానపాదేన చాప్తం తాతస్య హేతునా ఆపః పీతాస్తు సూర్యేణ క్రమన్తే శశినః క్రమాత్

విష్ణువు అత్తానపాదుని ద్వారా, తండ్రి కోసం, సూర్యుడు నీటిని ఎత్తుకుని, ఆ నీరు క్రమంగా చంద్రుని వద్దకు చేరుతుంది.

నిశాకరాన్నిస్రవన్తే జీమూతాన్ప్రత్యపః క్రమాత్ వృన్దం జలముచాం చైవ శ్వసనేనాభితాడితమ్

చంద్రుని నుండి ఆ నీరు వరుసగా మేఘాలకు చేరుతుంది. జలధారుల సమూహాన్ని గాలి తాకి, అవి నీటిని వదులుతాయి.

క్ష్మాయాం సృష్టిం విసృజతే ఽభాసయత్తేన భాస్కరః తోయస్య నాస్తి వై నాశః తదైవ పరివర్తతే

భాస్కరుడు ఆ వెలుతురుతో భూమిపై సృష్టిని ప్రేరేపిస్తాడు. నీటి నాశనం ఎప్పుడూ ఉండదు, అది ఎప్పటికీ తిరుగుతూ ఉంటుంది.

హితాయ సర్వజన్తూనాం గతిః శర్వేణ నిర్మితా భూర్భువః స్వస్ తథా హ్యాపో హ్య్ అన్నం చామృతమేవ చ

అన్ని జీవుల మేలుకోసం శర్వుడు ఈ చక్రాన్ని ఏర్పరిచాడు: భూమి, అంతరిక్షం, స్వర్గం, నీరు, ఆహారం, అమృతం — ఇవన్నీ.

ప్రాణా వై జగతామాపో భూతాని భువనాని చ బహునాత్ర కిముక్తేన చరాచరమిదం జగత్

నీరు నిజంగా లోకాలకు ప్రాణం, భూతాలకు, భువనాలకు కూడా. ఇంకా ఏమి చెప్పాలి? ఈ సర్వ జగత్తు — చరాచరం అంతా ఇదే.

అపాం శివస్య భగవాన్ ఆధిపత్యే వ్యవస్థితః అపాం త్వధిపతిర్దేవో భవ ఇత్యేవ కీర్తితః

పవిత్రుడైన శివుడు నీటికి అధిపతిగా స్థిరంగా ఉన్నాడు. దేవుడు భవుడు నీటికి అధిపతి అని ప్రసిద్ధి.

భవాత్మకం జగత్సర్వమ్ ఇతి కిం చేహ చాద్భుతమ్ నారాయణత్వం దేవస్య హరేశ్చాద్భిః కృతం విభోః జగతామాలయో విష్ణుస్ త్వ్ ఆపస్తస్యాలయాని తు

ఈ జగత్తు అంతా భవస్వరూపమే. ఇందులో ఏమి ఆశ్చర్యం లేదు. నారాయణుని, హరిని దైవత్వం నీటివల్ల స్థిరమైంది. జగత్తులకు ఆధారం విష్ణువు, ఆ విష్ణువుకు ఆధారం నీరు.

దన్దహ్యమానేషు చరాచరేషు గోధూమభూతాస్ త్వథనిష్క్రమన్తి యా యా ఊర్ధ్వం మారుతేనేరితా వై తాస్తాస్త్వభ్రాణ్యగ్నినా వాయునా చ

జంతువులు, అజంతువులు అన్నీ కాలుతున్నప్పుడు, గోధుమలు అవుతున్న వాటిని గాలి పైకి ఎత్తుతుంది. అవే మేఘాలుగా, అగ్ని, గాలి కలిసినప్పుడు మేఘాలవుతాయి.

అతో ధూమాగ్నివాతానాం సంయోగస్త్వభ్రముచ్యతే వారీణి వర్షతీత్యభ్రమ్ అభ్రస్యేశః సహస్రదృక్

ఇలా పొగ, అగ్ని, గాలి కలిసినదాన్ని మేఘం అంటారు. మేఘానికి అధిపతి అయినవాడు వెయ్యికళ్ళతో ఉండి, నీటిని కురిపిస్తాడు.

యజ్ఞధూమోద్భవం చాపి ద్విజానాం హితకృత్సదా దావాగ్నిధూమసమ్భూతమ్ అభ్రం వనహితం స్మృతమ్

యజ్ఞపొగతో ఏర్పడే మేఘాలు ద్విజులకు ఎప్పుడూ మేలు చేస్తాయి. అడవిలో అగ్నిపొగతో ఏర్పడే మేఘాలు అడవులకు మేలు చేస్తాయని చెప్పబడింది.

మృతధూమోద్భవం త్వభ్రమ్ అశుభాయ భవిష్యతి అభిచారాగ్నిధూమోత్థం భూతనాశాయ వై ద్విజాః

శవాల పొగతో ఏర్పడే మేఘాలు అశుభాన్ని కలిగిస్తాయి. మంత్రశక్తి అగ్నిపొగతో ఏర్పడే మేఘాలు జీవులకు నాశనం చేస్తాయి, ద్విజులారా.

ఏవం ధూమవిశేషేణ జగతాం వై హితాహితమ్ తస్మాదాచ్ఛాదయేద్ధూమమ్ అభిచారకృతం నరః

ఇలా పొగల తేడాతో జగత్తుకు మేలు, చెడు నిర్ణయించబడుతుంది. అందుకే మంత్రశక్తి వల్ల వచ్చే పొగను మనిషి మూసివేయాలి.

అనాఛాద్య ద్విజః కుర్యాద్ ధూమం యశ్చాభిచారికమ్ ఏవముద్దిశ్య లోకస్య క్షయకృచ్చ భవిష్యతి

ద్విజుడు మంత్రశక్తి పొగను మూసిపెట్టకపోతే, అతడు లోకనాశనానికి కారణమవుతాడు.

అపాం నిధానం జీమూతాః షణ్మాసానిహ సువ్రతాః వర్షయన్త్యేవ జగతాం హితాయ పవనాజ్ఞయా

ధర్మశీలులారా, నీటి నిలయమైన మేఘాలు, గాలి ఆజ్ఞతో, ఆరు నెలలు జగత్తుకు మేలు కోసం వర్షం కురిపిస్తాయి.

స్తనితం చేహ వాయవ్యం వైద్యుతం పావకోద్భవమ్ త్రిధా తేషామిహోత్పత్తిర్ అభ్రాణాం మునిపుఙ్గవాః

ఇక్కడ మెరుపు మూడు విధాలుగా ఉంటుంది — గాలివల్ల, విద్యుత్తువల్ల, అగ్నివల్ల. మేఘాలకి ఈ మూడు విధాలుగా ఉత్పత్తి జరుగుతుంది, మునిశ్రేష్ఠులారా.

న భ్రశ్యన్తి యతో ఽభ్రాణి మేహనాన్మేఘ ఉచ్యతే కాష్ఠావాహాశ్ చ వైరిఞ్చ్యాః పక్షాశ్చైవ పృథగ్విధాః

మేఘాలు పడిపోవు కాబట్టి వాటిని 'మేఘం' అంటారు. మేఘాలకు కలపను మోసే రెక్కలు వేర్వేరు విధాలుగా ఉంటాయి, అవి బ్రహ్మదేవునివి అని చెప్పబడింది.

ఆజ్యానాం కాష్ఠసంయోగాద్ అగ్నేర్ధూమః ప్రవర్తితః ద్వితీయానాం చ సంభూతిర్ విరిఞ్చోచ్ఛ్వాసవాయునా

నెయ్యి, కలప కలిసినప్పుడు అగ్నిలో పొగ వస్తుంది. రెండవ రకం పొగ బ్రహ్మదేవుని ఊపిరితో ఏర్పడుతుంది.

భూభృతాం త్వథ పక్షైస్తు మఘవచ్ఛేదితైస్తతః వాహ్నేయాస్త్వథ జీమూతాస్ త్వ్ ఆవహస్థానగాః శుభాః

ఇంద్రుడు కొట్టిన పర్వతాల రెక్కలతో, అగ్నిమేఘాలు తమ స్థలాలకు వెళ్తాయి. అవి శుభకరమైనవే.

విరిఞ్చోచ్ఛ్వాసజాః సర్వే ప్రవహస్కన్ధజాస్తతః పక్షజాః పుష్కరాద్యాశ్ చ వర్షన్తి చ యదా జలమ్

బ్రహ్మదేవుని ఊపిరితో పుట్టినవన్నీ, గాలి శాఖలతో పుట్టినవన్నీ, రెక్కలతో పుట్టిన పుష్కరాది మేఘాలు సమయం వచ్చినప్పుడు నీటిని కురిపిస్తాయి.

మూకాః సశబ్దదుష్టాశాస్ త్వ్ ఏతైః కృత్యం యథాక్రమమ్ క్షామవృష్టిప్రదా దీర్ఘకాలం శీతసమీరిణః

నిశ్శబ్దమైనవి, శబ్దంతో ఉన్నవి, మలినమైన మేఘాలు తగిన క్రమంలో తమ పనులు చేస్తాయి. చల్లని గాలులతో ఉన్నవి చాలా కాలం తక్కువ వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి.

జీవకాశ్ చ తథా క్షీణా విద్యుద్ధ్వనివివర్జితాః తిష్ఠన్త్యాక్రోశమాత్రే తు ధరాపృష్ఠాదితస్తతః

అలాగే, జీవక మేఘాలు బలహీనంగా, మెరుపు లేకుండా ఉంటాయి. అవి భూమి మీద ఒక క్రోశ దూరంలో నిలుస్తాయి.

అర్ధక్రోశే తు సర్వే వై జీమూతా గిరివాసినః మేఘా యోజనమాత్రం తు సాధ్యత్వాద్ బహుతోయదాః

పర్వతాలలో ఉండే మేఘాలు అర క్రోశ దూరంలో ఉంటాయి. ఎక్కువ వర్షాన్ని కురిపించే మేఘాలు యోజన దూరంలో ఉంటాయి, అవి ఉత్తమమైనవిగా చెప్పబడతాయి.

ధరాపృష్ఠాద్ద్విజాః క్ష్మాయాం విద్యుద్గుణసమన్వితాః తేషాం తేషాం వృష్టిసర్గం త్రేధా కథితమత్ర తు

ద్విజులారా, భూమి మీద మెరుపు గుణం కలిగిన మేఘాలు ఉంటాయి. వాటి వర్షం మూడు విధాలుగా ఇక్కడ వివరించబడింది.

పక్షజాః కల్పజాః సర్వే పర్వతానాం మహత్తమాః కల్పాన్తే తే చ వర్షన్తి రాత్రౌ నాశాయ శారదాః

రెక్కలతో పుట్టిన మేఘాలు, కల్పవృక్షాల మేఘాలు పర్వతాలలో గొప్పవిగా ఉంటాయి. కల్పాంతంలో, అవి రాత్రిపూట శరదృతువును నాశనం చేయడానికి వర్షం కురిపిస్తాయి.