లిఙ్గపురాణమ్

ద్విజాః పరివహశ్చేతి వాయోర్వై సప్త నేమయః బలాహకాస్ తథా భానుశ్ చన్ద్రో నక్షత్రరాశయః

ద్విజులారా, ఏడవదిగా పరివహ ఉంటుంది. ఇవే వాయువు యొక్క ఏడు వలయాలు. అలాగే మేఘాలు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్ర సమూహాలు కూడా ఉన్నాయి.

గ్రహాణి ఋషయః సప్త ధ్రువో విప్రాః క్రమాదిహ యోజనానాం మహీపృష్ఠాద్ ఊర్ధ్వం పఞ్చదశ ఆ ధ్రువాత్

గ్రహాలు, ఏడుగురు ఋషులు, ధ్రువ నక్షత్రం, బ్రాహ్మణులారా, ఇవన్నీ ఇక్కడ క్రమంగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. భూమి మీద నుండి ధ్రువం వరకు పదిహేను యోజనాల ఎత్తులో ఉన్నాయి.

నియుతాన్యేకనియుతం భూపృష్ఠాద్భానుమణ్డలమ్ రథః షోడశసాహస్రో భాస్కరస్య తథోపరి

భూమి మీద నుండి సూర్య మండలం వరకు లక్ష యోజనాలు ఉంది. దాని పైన సూర్యుని రథం, పదహారు వేల యోజనాల ఎత్తులో ఉంది.

చతురశీతిసాహస్రో మేరుశ్చోపరి భూతలాత్ కోటియోజనమాక్రమ్య మహర్లోకో ధ్రువాద్ధ్రువః

భూమి మీద నుంచి మెరు పర్వతం ఎనభై నాలుగు వేల యోజనాల ఎత్తులో ఉంది. ధ్రువ నక్షత్రం నుండి కోటి యోజనాల దూరం మహర్లোকం విస్తరించి ఉంటుంది.

జనలోకో మహర్లోకాత్ తథా కోటిద్వయం ద్విజాః జనలోకాత్తపోలోకశ్ చతస్రః కోటయో మతః

మహర్లోకానికి ఆవల జనలోకం రెండు కోట్ల దూరంలో ఉంది, ద్విజులారా. జనలోకం నుండి తపోలోకం నాలుగు కోట్ల దూరంలో ఉంది.

ప్రాజాపత్యాద్బ్రహ్మలోకః కోటిషట్కం విసృజ్య తు పుణ్యలోకాస్తు సప్తైతే హ్య్ అణ్డే ఽస్మిన్కథితా ద్విజాః

ప్రజాపతి లోకం నుండి బ్రహ్మలోకం వరకు ఆరు కోట్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఏడు పుణ్య లోకాలు ఈ అండంలో వివరించబడ్డాయి, ద్విజులారా.

అధః సప్తతలానాం తు నరకాణాం హి కోటయః మాయాన్తాశ్చైవ ఘోరాద్యా అష్టావింశతిరేవ తు

కింద భాగంలో ఏడుస్థలాలు, నరకాలు కోట్ల సంఖ్యలో ఉన్నాయి. మాయ అనే నరకంతో ముగిసే, భయంకరమైన నరకాలు ఇరవై ఎనిమిది ఉన్నాయి.

పాపినస్తేషు పచ్యన్తే స్వస్వకర్మానురూపతః అవీచ్యన్తాని సర్వాణి రౌరవాద్యాని తేషు చ

పాపులు తమ తమ పాపాల ప్రకారం అక్కడ నరకాల్లో బాధపడతారు. అవీచి, రౌరవాది అన్నీ నరకాలు వాటిలోనే ఉన్నాయి.

ప్రత్యేకం పఞ్చకాన్యాహుర్ నరకాణి విశేషతః అణ్డమాదౌ మయా ప్రోక్తమ్ అణ్డస్యావరణాని చ

ప్రత్యేకంగా ఒక్కొక్కదానికి ఐదు నరకాలు ఉంటాయని చెబుతారు. ఆండం మొదట్లో నేను దాని ఆవరణలను కూడా వివరించాను.

హిరణ్యగర్భసర్గశ్ చ ప్రసంగాద్బహువిస్తరాత్ అణ్డానామీదృశానాం తు కోట్యో జ్ఞేయాః సహస్రశః

హిరణ్యగర్భుని సృష్టి ఎంతో విస్తృతంగా ఉంది. అటువంటి ఆండాలు వేల కొద్దీ కోట్ల సంఖ్యలో ఉన్నాయని తెలుసుకోవాలి.

సర్వగత్వాత్ ప్రధానస్య తిర్యగ్ ఊర్ధ్వమ్ అధస్ తథా అణ్డేష్వేతేషు సర్వేషు భువనాని చతుర్దశ

ప్రధానం అన్నిచోట్లా వ్యాపించి ఉంది — అడ్డంగా, పైగా, కిందగా. ఆ ఆండాలన్నిటిలోనూ పద్నాలుగు లోకాలు ఉన్నాయి.

ప్రత్యణ్డం ద్విజశార్దూలాస్ తేషాం హేతుర్మహేశ్వరః అణ్డేషు చాణ్డబాహ్యేషు తథాణ్డావరణేషు చ

బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, ఒక్కో ఆండానికి కారణం మహేశ్వరుడే. ఆండంలో, ఆండానికి బయట, ఆవరణల్లో కూడా ఆయన ఉన్నాడు.

తమో ఽన్తే చ తమఃపారే చాష్టమూర్తిర్వ్యవస్థితః అస్యాత్మనో మహేశస్య మహాదేవస్య ధీమతః

చీకటి చివరలో, చీకటి దాటి కూడా, అష్టమూర్తిగా మహేశుడు స్థిరంగా ఉన్నాడు. ఆయనే మహాదేవుడి ఆత్మ.

అదేహినస్ త్వహో దేహమ్ అఖిలం పరమాత్మనః అస్యాష్టమూర్తేః శర్వస్య శివస్య గృహమేధినః

దేహం లేనివాడే పరమాత్మ యొక్క మొత్తం శరీరం. అష్టమూర్తి శర్వుడు, శివుడు, గృహస్థుడు ఆయనే.

గృహిణీ ప్రకృతిర్దివ్యా ప్రజాశ్ చ మహదాదయః పశవః కిఙ్కరాస్తస్య సర్వే దేహాభిమానినః

దివ్యమైన ప్రకృతి ఆయన భార్య. మహత్తు మొదలైన సంతానం. పశువులు, సేవకులు — శరీరాన్ని తమదిగా భావించేవారంతా.

ఆద్యన్తహీనో భగవాన్ అనన్తః పుమాన్ప్రధానప్రముఖాశ్ చ సప్త ప్రధానమూర్తిస్త్వథ షోడశాఙ్గో మహేశ్వరశ్చాష్టతనుః స ఏవ

ఆ భగవంతుడు ఆది అంతం లేనివాడు, అనంతుడు. ప్రథానముని తోడుగా ఏడుగురు, ప్రథానమూర్తి, ఆరునాలుగు అవయవాల మహేశ్వరుడు, అష్టమూర్తి — ఇవన్నీ ఆయనే.

ఆజ్ఞాబలాత్తస్య ధరా స్థితేహ ధరాధరా వారిధరాః సముద్రాః జ్యోతిర్గణః శక్రముఖాః సురాశ్ చ వైమానికాః స్థావరజఙ్గమాశ్ చ

ఆయన ఆజ్ఞ వల్లే భూమి నిలిచింది. పర్వతాలు, మేఘాలు, సముద్రాలు, నక్షత్రాలు, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు, విమానవాసులు, స్థావరజంగమాలు అన్నీ ఆయన ఆజ్ఞతోనే ఉన్నాయి.

దృష్ట్వా యక్షం లక్షణైర్హీనమీశం దృష్ట్వా సేన్ద్రాస్తే కిమేతత్త్విహేతి యక్షం గత్వా నిశ్చయాత్పావకాద్యాః శక్తిక్షీణాశ్చాభవన్ యత్తతో ఽపి

లక్షణాలు లేని యక్షుని, ఇంద్రునితో కూడిన ఈశ్వరుని చూసి, 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడ్డారు. యక్షుని దగ్గరకు వెళ్లి, అగ్ని మొదలైనవారు తమ శక్తి తక్కువై మరింత బలహీనులయ్యారు.

దగ్ధుం తృణం వాపి సమక్షమస్య యక్షస్య వహ్నిర్న శశాక విప్రాః వాయుస్తృణం చాలయితుం తథాన్యే స్వాన్స్వాన్ప్రభావాన్ సకలామరేన్ద్రాః

బ్రాహ్మణులారా, ఆ యక్షుని ముందు అగ్ని ఒక గడ్డి ముక్కను కూడా కాలించలేకపోయాడు. వాయువు ఆ గడ్డి ముక్కను కదిలించలేకపోయాడు. ఇంద్రునితో కూడిన ఇతర దేవతలు తమ శక్తిని చూపలేకపోయారు.

తదా స్వయం వృత్రరిపుః సురేన్ద్రైః సురేశ్వరః సర్వసమృద్ధిహేతుః సురేశ్వరం యక్షమువాచ కో వా భవానితీత్థం స కుతూహలాత్మా

అప్పుడు వృత్రుని శత్రువు, దేవేంద్రుడు, దేవతలతో కలిసి యక్షుని దగ్గరకు వెళ్లి, 'మీరు ఎవరు?' అని ఆసక్తిగా అడిగాడు.

తదా హ్యదృశ్యం గత ఏవ యక్షస్ తదాంబికా హైమవతీ శుభాస్యా ఉమా శుభైరాభరణైరనేకైః సుశోభమానా త్వను చావిరాసీత్

అప్పుడు ఆ యక్షుడు కనబడకుండా వెళ్లిపోయాడు. ఆ సమయంలో హిమవంతుని కుమార్తె, మంగళమయమైన ముఖం కలిగిన ఉమా, ఎంతో అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన అంబికా అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యింది.

కిమేతదీశే బహుశోభమానే వాంబికే యక్షవపుశ్చకాస్తి

ఇది ఏమిటి ప్రభూ, ఎంత అందంగా ఉంది! అంబికే, యక్షుని రూపం ఇంకా ఉంది.

ప్రణేమురేనాం మృగరాజగామినీముమామజాం లోహితశుక్లకృష్ణామ్

ఆమె సింహంలా నడిచే ఉమా, మజా కుమార్తె, ఎరుపు, తెలుపు, నలుపు రంగులతో ఉన్నదానికి వారు నమస్కరించారు.

సంభావితా సా సకలామరేన్ద్రైః సర్వప్రవృత్తిస్తు సురాసురాణామ్ అహం పురాసం ప్రకృతిశ్ చ పుంసో యక్షస్య చాజ్ఞావశగేత్యథాహ

ఆమెను అందరు దేవేంద్రులు గౌరవించారు. అన్ని దేవతలు, అసురులు చురుకుగా ఉన్నారు. 'నేనే ఆది ప్రకృతి, సృష్టికి కారణం. యక్షుడు నా ఆజ్ఞకే లోబడి ఉంటాడు,' అని ఆమె చెప్పింది.

తస్మాద్ద్విజాః సర్వమజస్య తస్య నియోగతశ్చాణ్డమభూదజాద్వై అజశ్ చ అణ్డాదఖిలం చ తస్మాజ్ జ్యోతిర్గణైర్లోకమజాత్మకం తత్

కాబట్టి బ్రాహ్మణులారా, ఆ అజుడు ఆజ్ఞతోనే అన్నీ ఉద్భవించాయి. ఆ ఆండం నుండి అజుడు, అతని నుండి మొత్తం జగత్తు, అజుని స్వరూపమైన జ్యోతి లోకమూ పుట్టాయి.

జ్యోతిర్గణప్రచారం వై సంక్షిప్యాణ్డే బ్రవీమ్యహమ్ దేవక్షేత్రాణి చాలోక్య గ్రహచారప్రసిద్ధయే

ప్రపంచం అంతటా ప్రకాశించే నక్షత్రాల గమనాన్ని, గ్రహాల సంచారాన్ని తెలుసుకునేందుకు, దైవ క్షేత్రాలను పరిశీలించి, ఇప్పుడు సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను.

మానసోపరి మాహేన్ద్రీ ప్రాచ్యాం మేరోః పురీ స్థితా దక్షిణే భానుపుత్రస్య వరుణస్య చ వారుణీ

మనస్సు పైన, మేరు పర్వతానికి తూర్పున మహేంద్రుని నగరం ఉంది. దక్షిణ దిశలో భానుపుత్రుడు, వరుణుడు, వారుణి నగరాలు ఉన్నాయి.

సౌమ్యే సోమస్య విపులా తాసు దిగ్దేవతాః స్థితాః అమరావతీ సంయమనీ సుఖా చైవ విభా క్రమాత్

చంద్రుని ప్రాంతంలో విశాలమైన సౌమ్య నగరం ఉంది. ఆ దిక్కుల్లో దిక్పాలకులు నివసిస్తున్నారు. అమరావతి, సంయమని, సుఖ, విభా నగరాలు వరుసగా ఉన్నాయి.

లోకపాలోపరిష్టాత్ తు సర్వతో దక్షిణాయనే కాష్ఠాం గతస్య సూర్యస్య గతిర్ యా తాం నిబోధత

లోకపాలుల పైన, దక్షిణాయన కాలంలో ఎటు చూసినా, సూర్యుడు వెళ్లే మార్గాన్ని వినండి.