లిఙ్గపురాణమ్

విస్తారాన్మణ్డలాచ్చైవ పుష్కరస్య సమేన తు ఏవం ద్వీపాః సముద్రైస్తు సప్తసప్తభిర్ ఆవృతాః

పుష్కర ద్వీపం పరిమాణంలో, పరిధిలో సమానంగా ఉంది. ఇలా ఏడు ద్వీపాలు, ఏడు సముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడ్డాయి.

ద్వీపస్యానన్తరో యస్తు సముద్రః సప్తమస్తు వై ఏవం ద్వీపసముద్రాణాం వృద్ధిర్జ్ఞేయా పరస్పరమ్

ప్రతి ద్వీపం తరువాత వచ్చే సముద్రం ఏడవదిగా ఉంటుంది. ఇలా ద్వీపాలు, సముద్రాలు ఒక్కొక్కటి తర్వాత ఒక్కొక్కటి పెరుగుతూ ఉంటాయి.

పరేణ పుష్కరస్యాథ అనువృత్య స్థితో మహాన్ స్వాదూదకసముద్రస్తు సమన్తాత్పరివేష్ట్య చ

పుష్కర ద్వీపానికి ఆవల, వరుసగా, గొప్ప తీపి నీటి సముద్రం ఉంది. అది అన్నింటినీ చుట్టుముట్టి ఉంది.

పరేణ తస్య మహతీ దృశ్యతే లోకసంస్థితిః కాఞ్చనీ ద్విగుణా భూమిః సర్వా చైకశిలోపమా

ఆ సముద్రానికి ఆవల, రెండు రెట్లు పెద్దదైన బంగారు భూమి కనిపిస్తుంది. అది మొత్తం ఒకే రాయి మాదిరిగా ఉంటుంది. అక్కడే లోకాలు స్థిరంగా ఉంటాయి.

తస్యాః పరేణ శైలస్తు మర్యాదాపారమణ్డలః ప్రకాశశ్చాప్రకాశశ్ చ లోకాలోకః స ఉచ్యతే

ఆ భూమికి ఆవల, ఒక పర్వతం ఉంది. అది వలయానికి అంచు, ప్రకాశవంతంగా, అప్రకాశంగా ఉంటుంది. దానిని లోకాలోక పర్వతం అంటారు.

దృశ్యాదృశ్యగిరిర్ యావత్ తావదేషా ధరా ద్విజాః యోజనానాం సహస్రాణి దశ తస్యోచ్ఛ్రయః స్మృతః

ఆ కనిపించే, కనిపించని పర్వతం ఉన్నంతదూరం భూమి విస్తరించి ఉంటుంది, ద్విజులారా! ఆ పర్వతం ఎత్తు పది వేల యోజనాలు అని చెప్పబడింది.

తావాంశ్ చ విస్తరస్తస్య లోకాలోకమహాగిరేః అర్వాచీనే తు తస్యార్ధే చరన్తి రవిరశ్మయః

ఆ లోకాలోక మహాపర్వతానికి అంతే వెడల్పు కూడా ఉంటుంది. దాని లోపలి భాగంలో సూర్యకిరణాలు సంచరిస్తాయి.

పరార్ధే తు తమో నిత్యం లోకాలోకస్తతః స్మృతః ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తో భూర్లోకస్య చ విస్తరః

బయటి భాగంలో ఎప్పుడూ చీకటి ఉంటుంది. అందుకే దాన్ని లోకాలోకంగా పిలుస్తారు. ఇలా భూలోక విస్తారాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించాను.

ఆ భానోర్వై భువః స్వస్తు ఆ ధ్రువాన్మునిసత్తమాః ఆవహాద్యా నివిష్టాస్తు వాయోర్వై సప్త నేమయః

సూర్యుని నుండి భూమి, స్వర్గం వరకు, ధ్రువ నక్షత్రం వరకు, మునిశ్రేష్ఠులారా, ఆవహ మొదలైన వాయువు యొక్క ఏడు వలయాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.

ఆవహః ప్రవహశ్చైవ తతశ్చానువహస్ తథా సంవహో వివహశ్చాథ తతశ్చోర్ధ్వం పరావహః

ఆవహ, ప్రవహ, తరువాత అనువహ, సంవహ, వివహ, తరువాత పై భాగంలో పరావహ ఉంటాయి.

ద్విజాః పరివహశ్చేతి వాయోర్వై సప్త నేమయః బలాహకాస్ తథా భానుశ్ చన్ద్రో నక్షత్రరాశయః

ద్విజులారా, ఏడవదిగా పరివహ ఉంటుంది. ఇవే వాయువు యొక్క ఏడు వలయాలు. అలాగే మేఘాలు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్ర సమూహాలు కూడా ఉన్నాయి.

గ్రహాణి ఋషయః సప్త ధ్రువో విప్రాః క్రమాదిహ యోజనానాం మహీపృష్ఠాద్ ఊర్ధ్వం పఞ్చదశ ఆ ధ్రువాత్

గ్రహాలు, ఏడుగురు ఋషులు, ధ్రువ నక్షత్రం, బ్రాహ్మణులారా, ఇవన్నీ ఇక్కడ క్రమంగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. భూమి మీద నుండి ధ్రువం వరకు పదిహేను యోజనాల ఎత్తులో ఉన్నాయి.

నియుతాన్యేకనియుతం భూపృష్ఠాద్భానుమణ్డలమ్ రథః షోడశసాహస్రో భాస్కరస్య తథోపరి

భూమి మీద నుండి సూర్య మండలం వరకు లక్ష యోజనాలు ఉంది. దాని పైన సూర్యుని రథం, పదహారు వేల యోజనాల ఎత్తులో ఉంది.

చతురశీతిసాహస్రో మేరుశ్చోపరి భూతలాత్ కోటియోజనమాక్రమ్య మహర్లోకో ధ్రువాద్ధ్రువః

భూమి మీద నుంచి మెరు పర్వతం ఎనభై నాలుగు వేల యోజనాల ఎత్తులో ఉంది. ధ్రువ నక్షత్రం నుండి కోటి యోజనాల దూరం మహర్లোকం విస్తరించి ఉంటుంది.

జనలోకో మహర్లోకాత్ తథా కోటిద్వయం ద్విజాః జనలోకాత్తపోలోకశ్ చతస్రః కోటయో మతః

మహర్లోకానికి ఆవల జనలోకం రెండు కోట్ల దూరంలో ఉంది, ద్విజులారా. జనలోకం నుండి తపోలోకం నాలుగు కోట్ల దూరంలో ఉంది.

ప్రాజాపత్యాద్బ్రహ్మలోకః కోటిషట్కం విసృజ్య తు పుణ్యలోకాస్తు సప్తైతే హ్య్ అణ్డే ఽస్మిన్కథితా ద్విజాః

ప్రజాపతి లోకం నుండి బ్రహ్మలోకం వరకు ఆరు కోట్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఏడు పుణ్య లోకాలు ఈ అండంలో వివరించబడ్డాయి, ద్విజులారా.

అధః సప్తతలానాం తు నరకాణాం హి కోటయః మాయాన్తాశ్చైవ ఘోరాద్యా అష్టావింశతిరేవ తు

కింద భాగంలో ఏడుస్థలాలు, నరకాలు కోట్ల సంఖ్యలో ఉన్నాయి. మాయ అనే నరకంతో ముగిసే, భయంకరమైన నరకాలు ఇరవై ఎనిమిది ఉన్నాయి.

పాపినస్తేషు పచ్యన్తే స్వస్వకర్మానురూపతః అవీచ్యన్తాని సర్వాణి రౌరవాద్యాని తేషు చ

పాపులు తమ తమ పాపాల ప్రకారం అక్కడ నరకాల్లో బాధపడతారు. అవీచి, రౌరవాది అన్నీ నరకాలు వాటిలోనే ఉన్నాయి.

ప్రత్యేకం పఞ్చకాన్యాహుర్ నరకాణి విశేషతః అణ్డమాదౌ మయా ప్రోక్తమ్ అణ్డస్యావరణాని చ

ప్రత్యేకంగా ఒక్కొక్కదానికి ఐదు నరకాలు ఉంటాయని చెబుతారు. ఆండం మొదట్లో నేను దాని ఆవరణలను కూడా వివరించాను.

హిరణ్యగర్భసర్గశ్ చ ప్రసంగాద్బహువిస్తరాత్ అణ్డానామీదృశానాం తు కోట్యో జ్ఞేయాః సహస్రశః

హిరణ్యగర్భుని సృష్టి ఎంతో విస్తృతంగా ఉంది. అటువంటి ఆండాలు వేల కొద్దీ కోట్ల సంఖ్యలో ఉన్నాయని తెలుసుకోవాలి.

సర్వగత్వాత్ ప్రధానస్య తిర్యగ్ ఊర్ధ్వమ్ అధస్ తథా అణ్డేష్వేతేషు సర్వేషు భువనాని చతుర్దశ

ప్రధానం అన్నిచోట్లా వ్యాపించి ఉంది — అడ్డంగా, పైగా, కిందగా. ఆ ఆండాలన్నిటిలోనూ పద్నాలుగు లోకాలు ఉన్నాయి.

ప్రత్యణ్డం ద్విజశార్దూలాస్ తేషాం హేతుర్మహేశ్వరః అణ్డేషు చాణ్డబాహ్యేషు తథాణ్డావరణేషు చ

బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా, ఒక్కో ఆండానికి కారణం మహేశ్వరుడే. ఆండంలో, ఆండానికి బయట, ఆవరణల్లో కూడా ఆయన ఉన్నాడు.

తమో ఽన్తే చ తమఃపారే చాష్టమూర్తిర్వ్యవస్థితః అస్యాత్మనో మహేశస్య మహాదేవస్య ధీమతః

చీకటి చివరలో, చీకటి దాటి కూడా, అష్టమూర్తిగా మహేశుడు స్థిరంగా ఉన్నాడు. ఆయనే మహాదేవుడి ఆత్మ.

అదేహినస్ త్వహో దేహమ్ అఖిలం పరమాత్మనః అస్యాష్టమూర్తేః శర్వస్య శివస్య గృహమేధినః

దేహం లేనివాడే పరమాత్మ యొక్క మొత్తం శరీరం. అష్టమూర్తి శర్వుడు, శివుడు, గృహస్థుడు ఆయనే.

గృహిణీ ప్రకృతిర్దివ్యా ప్రజాశ్ చ మహదాదయః పశవః కిఙ్కరాస్తస్య సర్వే దేహాభిమానినః

దివ్యమైన ప్రకృతి ఆయన భార్య. మహత్తు మొదలైన సంతానం. పశువులు, సేవకులు — శరీరాన్ని తమదిగా భావించేవారంతా.

ఆద్యన్తహీనో భగవాన్ అనన్తః పుమాన్ప్రధానప్రముఖాశ్ చ సప్త ప్రధానమూర్తిస్త్వథ షోడశాఙ్గో మహేశ్వరశ్చాష్టతనుః స ఏవ

ఆ భగవంతుడు ఆది అంతం లేనివాడు, అనంతుడు. ప్రథానముని తోడుగా ఏడుగురు, ప్రథానమూర్తి, ఆరునాలుగు అవయవాల మహేశ్వరుడు, అష్టమూర్తి — ఇవన్నీ ఆయనే.

ఆజ్ఞాబలాత్తస్య ధరా స్థితేహ ధరాధరా వారిధరాః సముద్రాః జ్యోతిర్గణః శక్రముఖాః సురాశ్ చ వైమానికాః స్థావరజఙ్గమాశ్ చ

ఆయన ఆజ్ఞ వల్లే భూమి నిలిచింది. పర్వతాలు, మేఘాలు, సముద్రాలు, నక్షత్రాలు, ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలు, విమానవాసులు, స్థావరజంగమాలు అన్నీ ఆయన ఆజ్ఞతోనే ఉన్నాయి.

దృష్ట్వా యక్షం లక్షణైర్హీనమీశం దృష్ట్వా సేన్ద్రాస్తే కిమేతత్త్విహేతి యక్షం గత్వా నిశ్చయాత్పావకాద్యాః శక్తిక్షీణాశ్చాభవన్ యత్తతో ఽపి

లక్షణాలు లేని యక్షుని, ఇంద్రునితో కూడిన ఈశ్వరుని చూసి, 'ఇది ఏమిటి?' అని ఆశ్చర్యపడ్డారు. యక్షుని దగ్గరకు వెళ్లి, అగ్ని మొదలైనవారు తమ శక్తి తక్కువై మరింత బలహీనులయ్యారు.

దగ్ధుం తృణం వాపి సమక్షమస్య యక్షస్య వహ్నిర్న శశాక విప్రాః వాయుస్తృణం చాలయితుం తథాన్యే స్వాన్స్వాన్ప్రభావాన్ సకలామరేన్ద్రాః

బ్రాహ్మణులారా, ఆ యక్షుని ముందు అగ్ని ఒక గడ్డి ముక్కను కూడా కాలించలేకపోయాడు. వాయువు ఆ గడ్డి ముక్కను కదిలించలేకపోయాడు. ఇంద్రునితో కూడిన ఇతర దేవతలు తమ శక్తిని చూపలేకపోయారు.