శాకద్వీపే చ గిరయః సప్త తాంస్తు నిబోధత ఉదయో రైవతశ్చాపి శ్యామకో మునిసత్తమాః
శాక ద్వీపంలో కూడా ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు వినండి: ఉదయ, రైవత, శ్యామక — మహర్షులారా!
రాజతశ్చ గిరిః శ్రీమాన్ ఆంబికేయః సుశోభనః ఆంబికేయాత్పరో రమ్యః సర్వౌషధిసమన్వితః
అక్కడ రాజత అనే మహిమాన్వితమైన పర్వతం ఉంది, అది అంబికాదేవికి చెందినది, ఎంతో అందంగా ఉంది. అంబికేయ పర్వతం తరువాత, అన్ని ఔషధాలతో నిండిన ఒక సుందరమైన పర్వతం ఉంది.
తథైవ కేసరీత్యుక్తో యతో వాయుః ప్రజాయతే పుష్కరే పర్వతః శ్రీమాన్ ఏక ఏవ మహాశిలః
అలాగే, వాయువు పుట్టే స్థలం అయిన కేసరి అనే పర్వతం ఉంది. పుష్కర ద్వీపంలో ఒకే ఒక్క గొప్ప శిలా పర్వతం ఉంది, అది ఎంతో ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.
చిత్రైర్మణిమయైః కూటైః శిలాజాలైః సముచ్ఛ్రితైః ద్వీపస్య తస్య పూర్వార్ధే చిత్రసానుస్థితో మహాన్
వివిధ రకాల రత్నాలతో, ఎత్తైన శిలలతో అలంకరించబడిన శిఖరాలతో, ఆ గొప్ప పర్వతం ద్వీపానికి తూర్పు భాగంలో, అద్భుతమైన శిఖరంతో నిలిచిఉంది.
యోజనానాం సహస్రాణి ఊర్ధ్వం పఞ్చాశదుచ్ఛ్రితః అధశ్చైవ చతుస్త్రింశత్ సహస్రాణి మహాచలః
ఆ మహాపర్వతం యాభై వేల యోజనాల ఎత్తు వరకు పైకి పొడవుగా ఉంది. అలాగే, కిందకు ముప్పై నాలుగు వేల యోజనాలు విస్తరించి ఉంది.
ద్వీపస్యార్ధే పరిక్షిప్తః పర్వతో మానసోత్తరః స్థితో వేలాసమీపే తు నవచన్ద్ర ఇవోదితః
ద్వీపానికి అర్ధభాగాన్ని చుట్టుముట్టి, మానసోత్తర పర్వతం తీరానికి దగ్గరగా, కొత్తగా ఉదయించిన అర్ధచంద్రంలా ప్రకాశిస్తూ నిలిచిఉంది.
యోజనానాం సహస్రాణి ఊర్ధ్వం పఞ్చాశదుచ్ఛ్రితః తావదేవ తు విస్తీర్ణః పార్శ్వతః పరిమణ్డలః
అది యాభై వేల యోజనాల ఎత్తు వరకు పైకి ఉంది. అంతే విస్తీర్ణంలో, చుట్టూ వృత్తాకారంగా ఉంది.
స ఏవ ద్వీపపశ్చార్ధే మానసః పృథివీధరః ఏక ఏవ మహాసానుః సంనివేశాద్ద్విధా కృతః
ద్వీపానికి పడమర భాగంలో మానస పర్వతం ఉంది. అది భూమిని మోసే పర్వతం, ఒకే ఒక్క గొప్ప శిఖరం, నిర్మాణ రీత్యా రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది.
తస్మిన్ద్వీపే స్మృతౌ ద్వౌ తు పుణ్యౌ జనపదౌ శుభౌ రాజతౌ మానసస్యాథ పర్వతస్యానుమణ్డలౌ
ఆ ద్వీపంలో రెండు పవిత్రమైన, మంగళకరమైన ప్రాంతాలు ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి. అవి రాజత మరియు మానస్య, అవి ఆ పర్వతాన్ని చుట్టుముట్టి ఉన్నాయి.
మహావీతం తు యద్వర్షం బాహ్యతో మానసస్య తు తస్యైవాభ్యన్తరో యస్తు ధాతకీఖణ్డ ఉచ్యతే
మానస పర్వతానికి బయట ఉన్న ప్రాంతాన్ని మహావీతం అంటారు. అంతర్గతంగా ఉన్న ప్రాంతాన్ని ధాతకీఖండం అని పిలుస్తారు.
స్వాదూదకేనోదధినా పుష్కరః పరివారితః పుష్కరద్వీపవిస్తారవిస్తీర్ణో ఽసౌ సమన్తతః
పుష్కర ద్వీపాన్ని చుట్టుముట్టి, తీపి నీళ్ళు, పెరుగు కలిసిన సముద్రం ఉంది. ఆ పుష్కర ద్వీపం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, అంతే విస్తారంగా ఉంది.
విస్తారాన్మణ్డలాచ్చైవ పుష్కరస్య సమేన తు ఏవం ద్వీపాః సముద్రైస్తు సప్తసప్తభిర్ ఆవృతాః
పుష్కర ద్వీపం పరిమాణంలో, పరిధిలో సమానంగా ఉంది. ఇలా ఏడు ద్వీపాలు, ఏడు సముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడ్డాయి.
ద్వీపస్యానన్తరో యస్తు సముద్రః సప్తమస్తు వై ఏవం ద్వీపసముద్రాణాం వృద్ధిర్జ్ఞేయా పరస్పరమ్
ప్రతి ద్వీపం తరువాత వచ్చే సముద్రం ఏడవదిగా ఉంటుంది. ఇలా ద్వీపాలు, సముద్రాలు ఒక్కొక్కటి తర్వాత ఒక్కొక్కటి పెరుగుతూ ఉంటాయి.
పరేణ పుష్కరస్యాథ అనువృత్య స్థితో మహాన్ స్వాదూదకసముద్రస్తు సమన్తాత్పరివేష్ట్య చ
పుష్కర ద్వీపానికి ఆవల, వరుసగా, గొప్ప తీపి నీటి సముద్రం ఉంది. అది అన్నింటినీ చుట్టుముట్టి ఉంది.
పరేణ తస్య మహతీ దృశ్యతే లోకసంస్థితిః కాఞ్చనీ ద్విగుణా భూమిః సర్వా చైకశిలోపమా
ఆ సముద్రానికి ఆవల, రెండు రెట్లు పెద్దదైన బంగారు భూమి కనిపిస్తుంది. అది మొత్తం ఒకే రాయి మాదిరిగా ఉంటుంది. అక్కడే లోకాలు స్థిరంగా ఉంటాయి.
తస్యాః పరేణ శైలస్తు మర్యాదాపారమణ్డలః ప్రకాశశ్చాప్రకాశశ్ చ లోకాలోకః స ఉచ్యతే
ఆ భూమికి ఆవల, ఒక పర్వతం ఉంది. అది వలయానికి అంచు, ప్రకాశవంతంగా, అప్రకాశంగా ఉంటుంది. దానిని లోకాలోక పర్వతం అంటారు.
దృశ్యాదృశ్యగిరిర్ యావత్ తావదేషా ధరా ద్విజాః యోజనానాం సహస్రాణి దశ తస్యోచ్ఛ్రయః స్మృతః
ఆ కనిపించే, కనిపించని పర్వతం ఉన్నంతదూరం భూమి విస్తరించి ఉంటుంది, ద్విజులారా! ఆ పర్వతం ఎత్తు పది వేల యోజనాలు అని చెప్పబడింది.
తావాంశ్ చ విస్తరస్తస్య లోకాలోకమహాగిరేః అర్వాచీనే తు తస్యార్ధే చరన్తి రవిరశ్మయః
ఆ లోకాలోక మహాపర్వతానికి అంతే వెడల్పు కూడా ఉంటుంది. దాని లోపలి భాగంలో సూర్యకిరణాలు సంచరిస్తాయి.
పరార్ధే తు తమో నిత్యం లోకాలోకస్తతః స్మృతః ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తో భూర్లోకస్య చ విస్తరః
బయటి భాగంలో ఎప్పుడూ చీకటి ఉంటుంది. అందుకే దాన్ని లోకాలోకంగా పిలుస్తారు. ఇలా భూలోక విస్తారాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించాను.
ఆ భానోర్వై భువః స్వస్తు ఆ ధ్రువాన్మునిసత్తమాః ఆవహాద్యా నివిష్టాస్తు వాయోర్వై సప్త నేమయః
సూర్యుని నుండి భూమి, స్వర్గం వరకు, ధ్రువ నక్షత్రం వరకు, మునిశ్రేష్ఠులారా, ఆవహ మొదలైన వాయువు యొక్క ఏడు వలయాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.
ఆవహః ప్రవహశ్చైవ తతశ్చానువహస్ తథా సంవహో వివహశ్చాథ తతశ్చోర్ధ్వం పరావహః
ఆవహ, ప్రవహ, తరువాత అనువహ, సంవహ, వివహ, తరువాత పై భాగంలో పరావహ ఉంటాయి.
ద్విజాః పరివహశ్చేతి వాయోర్వై సప్త నేమయః బలాహకాస్ తథా భానుశ్ చన్ద్రో నక్షత్రరాశయః
ద్విజులారా, ఏడవదిగా పరివహ ఉంటుంది. ఇవే వాయువు యొక్క ఏడు వలయాలు. అలాగే మేఘాలు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, నక్షత్ర సమూహాలు కూడా ఉన్నాయి.
గ్రహాణి ఋషయః సప్త ధ్రువో విప్రాః క్రమాదిహ యోజనానాం మహీపృష్ఠాద్ ఊర్ధ్వం పఞ్చదశ ఆ ధ్రువాత్
గ్రహాలు, ఏడుగురు ఋషులు, ధ్రువ నక్షత్రం, బ్రాహ్మణులారా, ఇవన్నీ ఇక్కడ క్రమంగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. భూమి మీద నుండి ధ్రువం వరకు పదిహేను యోజనాల ఎత్తులో ఉన్నాయి.
నియుతాన్యేకనియుతం భూపృష్ఠాద్భానుమణ్డలమ్ రథః షోడశసాహస్రో భాస్కరస్య తథోపరి
భూమి మీద నుండి సూర్య మండలం వరకు లక్ష యోజనాలు ఉంది. దాని పైన సూర్యుని రథం, పదహారు వేల యోజనాల ఎత్తులో ఉంది.
చతురశీతిసాహస్రో మేరుశ్చోపరి భూతలాత్ కోటియోజనమాక్రమ్య మహర్లోకో ధ్రువాద్ధ్రువః
భూమి మీద నుంచి మెరు పర్వతం ఎనభై నాలుగు వేల యోజనాల ఎత్తులో ఉంది. ధ్రువ నక్షత్రం నుండి కోటి యోజనాల దూరం మహర్లোকం విస్తరించి ఉంటుంది.
జనలోకో మహర్లోకాత్ తథా కోటిద్వయం ద్విజాః జనలోకాత్తపోలోకశ్ చతస్రః కోటయో మతః
మహర్లోకానికి ఆవల జనలోకం రెండు కోట్ల దూరంలో ఉంది, ద్విజులారా. జనలోకం నుండి తపోలోకం నాలుగు కోట్ల దూరంలో ఉంది.
ప్రాజాపత్యాద్బ్రహ్మలోకః కోటిషట్కం విసృజ్య తు పుణ్యలోకాస్తు సప్తైతే హ్య్ అణ్డే ఽస్మిన్కథితా ద్విజాః
ప్రజాపతి లోకం నుండి బ్రహ్మలోకం వరకు ఆరు కోట్ల దూరంలో ఉంది. ఈ ఏడు పుణ్య లోకాలు ఈ అండంలో వివరించబడ్డాయి, ద్విజులారా.
అధః సప్తతలానాం తు నరకాణాం హి కోటయః మాయాన్తాశ్చైవ ఘోరాద్యా అష్టావింశతిరేవ తు
కింద భాగంలో ఏడుస్థలాలు, నరకాలు కోట్ల సంఖ్యలో ఉన్నాయి. మాయ అనే నరకంతో ముగిసే, భయంకరమైన నరకాలు ఇరవై ఎనిమిది ఉన్నాయి.
పాపినస్తేషు పచ్యన్తే స్వస్వకర్మానురూపతః అవీచ్యన్తాని సర్వాణి రౌరవాద్యాని తేషు చ
పాపులు తమ తమ పాపాల ప్రకారం అక్కడ నరకాల్లో బాధపడతారు. అవీచి, రౌరవాది అన్నీ నరకాలు వాటిలోనే ఉన్నాయి.
ప్రత్యేకం పఞ్చకాన్యాహుర్ నరకాణి విశేషతః అణ్డమాదౌ మయా ప్రోక్తమ్ అణ్డస్యావరణాని చ
ప్రత్యేకంగా ఒక్కొక్కదానికి ఐదు నరకాలు ఉంటాయని చెబుతారు. ఆండం మొదట్లో నేను దాని ఆవరణలను కూడా వివరించాను.