లిఙ్గపురాణమ్

తృతీయో ద్యుతిమాన్నామ చతుర్థః పుష్పితః స్మృతః కుశేశయః పఞ్చమస్తు షష్ఠో హరిగిరిః స్మృతః

మూడవది ద్యుతిమాన్, నాలుగవది పుష్పిత పర్వతం. ఐదవది కుశేశయ, ఆరోది హరిగిరి అని గుర్తించబడింది.

సప్తమో మన్దరః శ్రీమాన్ మహాదేవనికేతనమ్ మన్దా ఇతి హ్యపాం నామ మన్దరో ధారణాద్ అపామ్

ఏడవది మంద్రం అను పర్వతం, అది మహాదేవుని నివాసస్థలం, ఎంతో మహిమ కలది. మందా అనే నది పేరు కూడా ఉంది. ఈ మంద్రం పర్వతం నీళ్లను నిలబెట్టుకుంటుంది కాబట్టి, దానికి మంద్రం అని పేరు వచ్చింది.

తత్ర సాక్షాద్వృషాఙ్కస్తు విశ్వేశో విమలః శివః సోమః సనన్దీ భగవాన్ ఆస్తే హేమగృహోత్తమే

అక్కడ నంది తో కూడి, వృషధ్వజుడు అయిన పరమేశ్వరుడు, పావనమైన శివుడు, సమస్త లోకాలకు అధిపతి అయిన సోమేశ్వరుడు, అత్యుత్తమమైన బంగారు గృహంలో నివసిస్తున్నాడు.

తపసా తోషితః పూర్వం మన్దరేణ మహేశ్వరః అవిముక్తే మహాక్షేత్రే లేభే స పరమం వరమ్

గతంలో మంద్రం పర్వతం తపస్సు చేసి మహేశ్వరుడిని సంతోషపరిచాడు. ఆవిముక్తం అనే పవిత్ర క్షేత్రంలో అతడు పరమ వరం పొందాడు.

ప్రార్థితశ్ చ మహాదేవో నివాసార్థం సహాంబయా అవిముక్తాదుపాగమ్య చక్రే వాసం స మన్దరే

తర్వాత, నివాసం కోసం అంబతో కలిసి మహాదేవుడిని ప్రార్థించగా, ఆయన ఆవిముక్తం నుండి వచ్చి మంద్రం పర్వతంపై నివాసం ఏర్పర్చుకున్నాడు.

సనన్దీ సగణః సోమస్ తేనాసౌ తన్న ముఞ్చతి క్రౌఞ్చద్వీపే తు సప్తేహ క్రౌఞ్చాద్యాః కులపర్వతాః

నందితో పాటు తన గణాలతో కూడిన సోమేశ్వరుడు అక్కడే ఉంటూ, ఆ స్థలాన్ని విడిచిపెట్టడు. కౌంచ ద్వీపంలో కౌంచ మొదలైన ఏడు ప్రధాన పర్వతాలు ఉన్నాయి.

క్రౌఞ్చో వామనకః పశ్చాత్ తృతీయశ్చాన్ధకారకః అన్ధకారాత్పరశ్చాపి దివావృన్నామ పర్వతః

కౌంచ పర్వతం, తరువాత వామనక పర్వతం, మూడవది అంధకారక పర్వతం. అంధకారక పర్వతం తరువాత దివావృత్ అనే పర్వతం ఉంది.

దివావృతః పరశ్చాపి వివిన్దో గిరిరుచ్యతే వివిన్దాత్పరతశ్చాపి పుణ్డరీకో మహాగిరిః

దివావృత్ పర్వతం తరువాత వివింద అనే పర్వతం ఉంది. వివింద తరువాత పుండరీక అనే మహాపర్వతం ఉంది.

పుణ్డరీకాత్పరశ్చాపి ప్రోచ్యతే దున్దుభిస్వనః ఏతే రత్నమయాః సప్త క్రౌఞ్చద్వీపస్య పర్వతాః

పుండరీక పర్వతం తరువాత దుండుభిస్వన అనే పర్వతం ఉంది. ఇవే కౌంచ ద్వీపానికి చెందిన ఏడు రత్నాల్లాంటి పర్వతాలు.

శాకద్వీపే చ గిరయః సప్త తాంస్తు నిబోధత ఉదయో రైవతశ్చాపి శ్యామకో మునిసత్తమాః

శాక ద్వీపంలో కూడా ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు వినండి: ఉదయ, రైవత, శ్యామక — మహర్షులారా!

రాజతశ్చ గిరిః శ్రీమాన్ ఆంబికేయః సుశోభనః ఆంబికేయాత్పరో రమ్యః సర్వౌషధిసమన్వితః

అక్కడ రాజత అనే మహిమాన్వితమైన పర్వతం ఉంది, అది అంబికాదేవికి చెందినది, ఎంతో అందంగా ఉంది. అంబికేయ పర్వతం తరువాత, అన్ని ఔషధాలతో నిండిన ఒక సుందరమైన పర్వతం ఉంది.

తథైవ కేసరీత్యుక్తో యతో వాయుః ప్రజాయతే పుష్కరే పర్వతః శ్రీమాన్ ఏక ఏవ మహాశిలః

అలాగే, వాయువు పుట్టే స్థలం అయిన కేసరి అనే పర్వతం ఉంది. పుష్కర ద్వీపంలో ఒకే ఒక్క గొప్ప శిలా పర్వతం ఉంది, అది ఎంతో ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.

చిత్రైర్మణిమయైః కూటైః శిలాజాలైః సముచ్ఛ్రితైః ద్వీపస్య తస్య పూర్వార్ధే చిత్రసానుస్థితో మహాన్

వివిధ రకాల రత్నాలతో, ఎత్తైన శిలలతో అలంకరించబడిన శిఖరాలతో, ఆ గొప్ప పర్వతం ద్వీపానికి తూర్పు భాగంలో, అద్భుతమైన శిఖరంతో నిలిచిఉంది.

యోజనానాం సహస్రాణి ఊర్ధ్వం పఞ్చాశదుచ్ఛ్రితః అధశ్చైవ చతుస్త్రింశత్ సహస్రాణి మహాచలః

ఆ మహాపర్వతం యాభై వేల యోజనాల ఎత్తు వరకు పైకి పొడవుగా ఉంది. అలాగే, కిందకు ముప్పై నాలుగు వేల యోజనాలు విస్తరించి ఉంది.

ద్వీపస్యార్ధే పరిక్షిప్తః పర్వతో మానసోత్తరః స్థితో వేలాసమీపే తు నవచన్ద్ర ఇవోదితః

ద్వీపానికి అర్ధభాగాన్ని చుట్టుముట్టి, మానసోత్తర పర్వతం తీరానికి దగ్గరగా, కొత్తగా ఉదయించిన అర్ధచంద్రంలా ప్రకాశిస్తూ నిలిచిఉంది.

యోజనానాం సహస్రాణి ఊర్ధ్వం పఞ్చాశదుచ్ఛ్రితః తావదేవ తు విస్తీర్ణః పార్శ్వతః పరిమణ్డలః

అది యాభై వేల యోజనాల ఎత్తు వరకు పైకి ఉంది. అంతే విస్తీర్ణంలో, చుట్టూ వృత్తాకారంగా ఉంది.

స ఏవ ద్వీపపశ్చార్ధే మానసః పృథివీధరః ఏక ఏవ మహాసానుః సంనివేశాద్ద్విధా కృతః

ద్వీపానికి పడమర భాగంలో మానస పర్వతం ఉంది. అది భూమిని మోసే పర్వతం, ఒకే ఒక్క గొప్ప శిఖరం, నిర్మాణ రీత్యా రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది.

తస్మిన్ద్వీపే స్మృతౌ ద్వౌ తు పుణ్యౌ జనపదౌ శుభౌ రాజతౌ మానసస్యాథ పర్వతస్యానుమణ్డలౌ

ఆ ద్వీపంలో రెండు పవిత్రమైన, మంగళకరమైన ప్రాంతాలు ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి. అవి రాజత మరియు మానస్య, అవి ఆ పర్వతాన్ని చుట్టుముట్టి ఉన్నాయి.

మహావీతం తు యద్వర్షం బాహ్యతో మానసస్య తు తస్యైవాభ్యన్తరో యస్తు ధాతకీఖణ్డ ఉచ్యతే

మానస పర్వతానికి బయట ఉన్న ప్రాంతాన్ని మహావీతం అంటారు. అంతర్గతంగా ఉన్న ప్రాంతాన్ని ధాతకీఖండం అని పిలుస్తారు.

స్వాదూదకేనోదధినా పుష్కరః పరివారితః పుష్కరద్వీపవిస్తారవిస్తీర్ణో ఽసౌ సమన్తతః

పుష్కర ద్వీపాన్ని చుట్టుముట్టి, తీపి నీళ్ళు, పెరుగు కలిసిన సముద్రం ఉంది. ఆ పుష్కర ద్వీపం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, అంతే విస్తారంగా ఉంది.

విస్తారాన్మణ్డలాచ్చైవ పుష్కరస్య సమేన తు ఏవం ద్వీపాః సముద్రైస్తు సప్తసప్తభిర్ ఆవృతాః

పుష్కర ద్వీపం పరిమాణంలో, పరిధిలో సమానంగా ఉంది. ఇలా ఏడు ద్వీపాలు, ఏడు సముద్రాలతో చుట్టుముట్టబడ్డాయి.

ద్వీపస్యానన్తరో యస్తు సముద్రః సప్తమస్తు వై ఏవం ద్వీపసముద్రాణాం వృద్ధిర్జ్ఞేయా పరస్పరమ్

ప్రతి ద్వీపం తరువాత వచ్చే సముద్రం ఏడవదిగా ఉంటుంది. ఇలా ద్వీపాలు, సముద్రాలు ఒక్కొక్కటి తర్వాత ఒక్కొక్కటి పెరుగుతూ ఉంటాయి.

పరేణ పుష్కరస్యాథ అనువృత్య స్థితో మహాన్ స్వాదూదకసముద్రస్తు సమన్తాత్పరివేష్ట్య చ

పుష్కర ద్వీపానికి ఆవల, వరుసగా, గొప్ప తీపి నీటి సముద్రం ఉంది. అది అన్నింటినీ చుట్టుముట్టి ఉంది.

పరేణ తస్య మహతీ దృశ్యతే లోకసంస్థితిః కాఞ్చనీ ద్విగుణా భూమిః సర్వా చైకశిలోపమా

ఆ సముద్రానికి ఆవల, రెండు రెట్లు పెద్దదైన బంగారు భూమి కనిపిస్తుంది. అది మొత్తం ఒకే రాయి మాదిరిగా ఉంటుంది. అక్కడే లోకాలు స్థిరంగా ఉంటాయి.

తస్యాః పరేణ శైలస్తు మర్యాదాపారమణ్డలః ప్రకాశశ్చాప్రకాశశ్ చ లోకాలోకః స ఉచ్యతే

ఆ భూమికి ఆవల, ఒక పర్వతం ఉంది. అది వలయానికి అంచు, ప్రకాశవంతంగా, అప్రకాశంగా ఉంటుంది. దానిని లోకాలోక పర్వతం అంటారు.

దృశ్యాదృశ్యగిరిర్ యావత్ తావదేషా ధరా ద్విజాః యోజనానాం సహస్రాణి దశ తస్యోచ్ఛ్రయః స్మృతః

ఆ కనిపించే, కనిపించని పర్వతం ఉన్నంతదూరం భూమి విస్తరించి ఉంటుంది, ద్విజులారా! ఆ పర్వతం ఎత్తు పది వేల యోజనాలు అని చెప్పబడింది.

తావాంశ్ చ విస్తరస్తస్య లోకాలోకమహాగిరేః అర్వాచీనే తు తస్యార్ధే చరన్తి రవిరశ్మయః

ఆ లోకాలోక మహాపర్వతానికి అంతే వెడల్పు కూడా ఉంటుంది. దాని లోపలి భాగంలో సూర్యకిరణాలు సంచరిస్తాయి.

పరార్ధే తు తమో నిత్యం లోకాలోకస్తతః స్మృతః ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తో భూర్లోకస్య చ విస్తరః

బయటి భాగంలో ఎప్పుడూ చీకటి ఉంటుంది. అందుకే దాన్ని లోకాలోకంగా పిలుస్తారు. ఇలా భూలోక విస్తారాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించాను.

ఆ భానోర్వై భువః స్వస్తు ఆ ధ్రువాన్మునిసత్తమాః ఆవహాద్యా నివిష్టాస్తు వాయోర్వై సప్త నేమయః

సూర్యుని నుండి భూమి, స్వర్గం వరకు, ధ్రువ నక్షత్రం వరకు, మునిశ్రేష్ఠులారా, ఆవహ మొదలైన వాయువు యొక్క ఏడు వలయాలు స్థిరంగా ఉన్నాయి.