లిఙ్గపురాణమ్

నన్దినా చ గణైశ్చైవ వర్షేషు చ వనేషు చ నీలశ్వేతత్రిశృఙ్గే చ భగవాన్నీలలోహితః

నంది, గణాలతో పాటు, దేశాల్లో, అడవుల్లో, నీల, శ్వేత, త్రిశృంగ పర్వతాలపై భగవంతుడు నీలలోహితుడు నివసిస్తాడు.

సిద్ధైర్దేవైశ్ చ పితృభిర్ దృష్టో నిత్యం విశేషతః నీలశ్ చ వైడూర్యమయః శ్వేతః శుక్లో హిరణ్మయః

సిద్ధులు, దేవతలు, పితృదేవతలు ఎప్పుడూ ఆయనను చూస్తారు. ముఖ్యంగా నీలవైడూర్య, శ్వేత, ప్రకాశవంతమైన, బంగారు పర్వతాలపై ఆయన దర్శనమిస్తాడు.

మయూరబర్హవర్ణస్తు శాతకుంభస్ త్రిశృఙ్గవాన్ ఏతే పర్వతరాజానో జంబూద్వీపే వ్యవస్థితాః

మయూరపిచ్ఛ వర్ణమైనది, బంగారు పర్వతం, త్రిశృంగవాన్—ఈ పర్వత రాజులు జాంబూద్వీపంలో స్థిరంగా ఉన్నాయి.

ప్లక్షద్వీపాదిద్వీపేషు సప్త సప్తసు పర్వతాః ఋజ్వాయతాః ప్రతిదిశం నివిష్టా వర్షపర్వతాః

ప్లక్ష ద్వీపం మొదలైన ప్రతి ద్వీపంలో ఏడు పర్వతాలు ఉంటాయి. అవి ప్రతి దిశలో నేరుగా విస్తరించి, వర్ష పర్వతాలుగా పిలవబడతాయి.

ప్లక్షద్వీపే తు వక్ష్యామి సప్త దివ్యాన్ మహాచలాన్ గోమేదకో ఽత్ర ప్రథమో ద్వితీయశ్చాన్ద్ర ఉచ్యతే

ప్లక్ష ద్వీపంలో ఏడు దివ్యమైన గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటిలో మొదటిది గోమేదక, రెండవది చంద్ర పర్వతం అని అంటారు.

తృతీయో నారదో నామ చతుర్థో దున్దుభిః స్మృతః పఞ్చమః సోమకో నామ సుమనాః షష్ఠ ఉచ్యతే

మూడవది నారద పర్వతం, నాలుగవది దుందుభి అని పిలుస్తారు. ఐదవది సోమక పర్వతం, ఆరోది సుమనస్ అని అంటారు.

స ఏవ వైభవః ప్రోక్తో వైభ్రాజః సప్తమః స్మృతః సప్తైతే గిరయః ప్రోక్తాః ప్లక్షద్వీపే విశేషతః

అదే వైభవ పర్వతం, ఏడవది వైభ్రాజ పర్వతం అని గుర్తించబడింది. ఈ ఏడు పర్వతాలు ప్లక్ష ద్వీపంలో ప్రత్యేకంగా చెప్పబడ్డాయి.

సప్త వై శాల్మలిద్వీపే తాంస్తు వక్ష్యామ్యనుక్రమాత్ కుముదశ్చోత్తమశ్చైవ పర్వతశ్ చ బలాహకః

శాల్మలి ద్వీపంలో కూడా ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటిని క్రమంగా చెప్పుతాను: కుముద, ఉత్తమ, బలాహక పర్వతం.

ద్రోణః కఙ్కశ్ చ మహిషః కకుద్మాన్ సప్తమః స్మృతః కుశద్వీపే తు సప్తైవ ద్వీపాశ్ చ కులపర్వతాః

ద్రోణ, కంక, మహిష, ఏడవది కకుద్మాన్ పర్వతం. కుశ ద్వీపంలో కూడా ఏడు ప్రధాన పర్వతాలు ఉన్నాయి.

తాంస్తు సంక్షేపతో వక్ష్యే నామమాత్రేణ వై క్రమాత్ విద్రుమః ప్రథమః ప్రోక్తో ద్వితీయో హేమపర్వతః

వాటిని క్రమంగా పేర్లతో సంక్షిప్తంగా చెబుతాను: మొదటిది విద్రుమ పర్వతం, రెండవది హేమపర్వతం.

తృతీయో ద్యుతిమాన్నామ చతుర్థః పుష్పితః స్మృతః కుశేశయః పఞ్చమస్తు షష్ఠో హరిగిరిః స్మృతః

మూడవది ద్యుతిమాన్, నాలుగవది పుష్పిత పర్వతం. ఐదవది కుశేశయ, ఆరోది హరిగిరి అని గుర్తించబడింది.

సప్తమో మన్దరః శ్రీమాన్ మహాదేవనికేతనమ్ మన్దా ఇతి హ్యపాం నామ మన్దరో ధారణాద్ అపామ్

ఏడవది మంద్రం అను పర్వతం, అది మహాదేవుని నివాసస్థలం, ఎంతో మహిమ కలది. మందా అనే నది పేరు కూడా ఉంది. ఈ మంద్రం పర్వతం నీళ్లను నిలబెట్టుకుంటుంది కాబట్టి, దానికి మంద్రం అని పేరు వచ్చింది.

తత్ర సాక్షాద్వృషాఙ్కస్తు విశ్వేశో విమలః శివః సోమః సనన్దీ భగవాన్ ఆస్తే హేమగృహోత్తమే

అక్కడ నంది తో కూడి, వృషధ్వజుడు అయిన పరమేశ్వరుడు, పావనమైన శివుడు, సమస్త లోకాలకు అధిపతి అయిన సోమేశ్వరుడు, అత్యుత్తమమైన బంగారు గృహంలో నివసిస్తున్నాడు.

తపసా తోషితః పూర్వం మన్దరేణ మహేశ్వరః అవిముక్తే మహాక్షేత్రే లేభే స పరమం వరమ్

గతంలో మంద్రం పర్వతం తపస్సు చేసి మహేశ్వరుడిని సంతోషపరిచాడు. ఆవిముక్తం అనే పవిత్ర క్షేత్రంలో అతడు పరమ వరం పొందాడు.

ప్రార్థితశ్ చ మహాదేవో నివాసార్థం సహాంబయా అవిముక్తాదుపాగమ్య చక్రే వాసం స మన్దరే

తర్వాత, నివాసం కోసం అంబతో కలిసి మహాదేవుడిని ప్రార్థించగా, ఆయన ఆవిముక్తం నుండి వచ్చి మంద్రం పర్వతంపై నివాసం ఏర్పర్చుకున్నాడు.

సనన్దీ సగణః సోమస్ తేనాసౌ తన్న ముఞ్చతి క్రౌఞ్చద్వీపే తు సప్తేహ క్రౌఞ్చాద్యాః కులపర్వతాః

నందితో పాటు తన గణాలతో కూడిన సోమేశ్వరుడు అక్కడే ఉంటూ, ఆ స్థలాన్ని విడిచిపెట్టడు. కౌంచ ద్వీపంలో కౌంచ మొదలైన ఏడు ప్రధాన పర్వతాలు ఉన్నాయి.

క్రౌఞ్చో వామనకః పశ్చాత్ తృతీయశ్చాన్ధకారకః అన్ధకారాత్పరశ్చాపి దివావృన్నామ పర్వతః

కౌంచ పర్వతం, తరువాత వామనక పర్వతం, మూడవది అంధకారక పర్వతం. అంధకారక పర్వతం తరువాత దివావృత్ అనే పర్వతం ఉంది.

దివావృతః పరశ్చాపి వివిన్దో గిరిరుచ్యతే వివిన్దాత్పరతశ్చాపి పుణ్డరీకో మహాగిరిః

దివావృత్ పర్వతం తరువాత వివింద అనే పర్వతం ఉంది. వివింద తరువాత పుండరీక అనే మహాపర్వతం ఉంది.

పుణ్డరీకాత్పరశ్చాపి ప్రోచ్యతే దున్దుభిస్వనః ఏతే రత్నమయాః సప్త క్రౌఞ్చద్వీపస్య పర్వతాః

పుండరీక పర్వతం తరువాత దుండుభిస్వన అనే పర్వతం ఉంది. ఇవే కౌంచ ద్వీపానికి చెందిన ఏడు రత్నాల్లాంటి పర్వతాలు.

శాకద్వీపే చ గిరయః సప్త తాంస్తు నిబోధత ఉదయో రైవతశ్చాపి శ్యామకో మునిసత్తమాః

శాక ద్వీపంలో కూడా ఏడు పర్వతాలు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు వినండి: ఉదయ, రైవత, శ్యామక — మహర్షులారా!

రాజతశ్చ గిరిః శ్రీమాన్ ఆంబికేయః సుశోభనః ఆంబికేయాత్పరో రమ్యః సర్వౌషధిసమన్వితః

అక్కడ రాజత అనే మహిమాన్వితమైన పర్వతం ఉంది, అది అంబికాదేవికి చెందినది, ఎంతో అందంగా ఉంది. అంబికేయ పర్వతం తరువాత, అన్ని ఔషధాలతో నిండిన ఒక సుందరమైన పర్వతం ఉంది.

తథైవ కేసరీత్యుక్తో యతో వాయుః ప్రజాయతే పుష్కరే పర్వతః శ్రీమాన్ ఏక ఏవ మహాశిలః

అలాగే, వాయువు పుట్టే స్థలం అయిన కేసరి అనే పర్వతం ఉంది. పుష్కర ద్వీపంలో ఒకే ఒక్క గొప్ప శిలా పర్వతం ఉంది, అది ఎంతో ప్రకాశవంతంగా ఉంటుంది.

చిత్రైర్మణిమయైః కూటైః శిలాజాలైః సముచ్ఛ్రితైః ద్వీపస్య తస్య పూర్వార్ధే చిత్రసానుస్థితో మహాన్

వివిధ రకాల రత్నాలతో, ఎత్తైన శిలలతో అలంకరించబడిన శిఖరాలతో, ఆ గొప్ప పర్వతం ద్వీపానికి తూర్పు భాగంలో, అద్భుతమైన శిఖరంతో నిలిచిఉంది.

యోజనానాం సహస్రాణి ఊర్ధ్వం పఞ్చాశదుచ్ఛ్రితః అధశ్చైవ చతుస్త్రింశత్ సహస్రాణి మహాచలః

ఆ మహాపర్వతం యాభై వేల యోజనాల ఎత్తు వరకు పైకి పొడవుగా ఉంది. అలాగే, కిందకు ముప్పై నాలుగు వేల యోజనాలు విస్తరించి ఉంది.

ద్వీపస్యార్ధే పరిక్షిప్తః పర్వతో మానసోత్తరః స్థితో వేలాసమీపే తు నవచన్ద్ర ఇవోదితః

ద్వీపానికి అర్ధభాగాన్ని చుట్టుముట్టి, మానసోత్తర పర్వతం తీరానికి దగ్గరగా, కొత్తగా ఉదయించిన అర్ధచంద్రంలా ప్రకాశిస్తూ నిలిచిఉంది.

యోజనానాం సహస్రాణి ఊర్ధ్వం పఞ్చాశదుచ్ఛ్రితః తావదేవ తు విస్తీర్ణః పార్శ్వతః పరిమణ్డలః

అది యాభై వేల యోజనాల ఎత్తు వరకు పైకి ఉంది. అంతే విస్తీర్ణంలో, చుట్టూ వృత్తాకారంగా ఉంది.

స ఏవ ద్వీపపశ్చార్ధే మానసః పృథివీధరః ఏక ఏవ మహాసానుః సంనివేశాద్ద్విధా కృతః

ద్వీపానికి పడమర భాగంలో మానస పర్వతం ఉంది. అది భూమిని మోసే పర్వతం, ఒకే ఒక్క గొప్ప శిఖరం, నిర్మాణ రీత్యా రెండు భాగాలుగా విభజించబడింది.

తస్మిన్ద్వీపే స్మృతౌ ద్వౌ తు పుణ్యౌ జనపదౌ శుభౌ రాజతౌ మానసస్యాథ పర్వతస్యానుమణ్డలౌ

ఆ ద్వీపంలో రెండు పవిత్రమైన, మంగళకరమైన ప్రాంతాలు ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి. అవి రాజత మరియు మానస్య, అవి ఆ పర్వతాన్ని చుట్టుముట్టి ఉన్నాయి.

మహావీతం తు యద్వర్షం బాహ్యతో మానసస్య తు తస్యైవాభ్యన్తరో యస్తు ధాతకీఖణ్డ ఉచ్యతే

మానస పర్వతానికి బయట ఉన్న ప్రాంతాన్ని మహావీతం అంటారు. అంతర్గతంగా ఉన్న ప్రాంతాన్ని ధాతకీఖండం అని పిలుస్తారు.