హేమప్రాకారసంయుక్తం మణితోరణమణ్డితమ్ స్ఫాటికైశ్ చ విచిత్రైశ్ చ గోపురైశ్ చ సమన్వితమ్
ఆ ఆలయం బంగారు ప్రాకారాలతో, రత్న తోరణాలతో, అద్భుతమైన స్ఫటిక గోపురాలతో అలంకరించబడింది.
సింహాసనైర్మణిమయైః శుభాస్తరణసంయుతైః క్షితావితస్తతః సమ్యక్ శర్వేణాధిష్ఠితైః శుభైః
రత్నాలతో చేసిన సింహాసనాలు, శుభ్రమైన వస్త్రాలతో కప్పబడి, నేలపై బాగా అమర్చబడి, శర్వుడు అధిష్ఠానంగా ఉండేలా అలంకరించబడి ఉన్నాయి.
అమ్లానమాలానిచితైర్ నానావర్ణైర్ గృహోత్తమైః మణ్డపైః సువిచిత్రైస్ తు స్ఫాటికస్తమ్భసంయుతైః
చిరకాలం మురికిపడని పుష్పమాలలతో, ఎన్నో రంగుల ఇళ్లతో, అద్భుతమైన స్ఫటిక స్తంభాలతో కూడిన మండపాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
సంయుతం సర్వభూతేన్ద్రైర్ బ్రహ్మేన్ద్రోపేన్ద్రపూజితైః వరాహగజసింహర్క్షశార్దూలకరభాననైః
అన్ని భూతాధిపతులు, బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు పూజించేలా, వరాహాలు, ఏనుగులు, సింహాలు, ఎలుగుబంట్లు, పులులు, ఒంటెలు, కోతులతో కూడి ఉంది.
గృధ్రోలూకముఖైశ్చాన్యైర్ మృగోష్ట్రాజముఖైరపి ప్రమథైర్వివిధైః స్థూలైర్ గిరికూటోపమైః శుభైః
గద్ద, గుడ్లగూబ ముఖాలు కలిగినవారు, మరికొందరు జింకలు, ఒంటెల ముఖాలు కలిగినవారు, పర్వత శిఖరాల్లాంటి బలమైన, అద్భుతమైన ప్రమథులతో కూడి ఉంది.
కరాలైర్హరికేశైశ్ చ రోమశైశ్ చ మహాభుజైః నానావర్ణాకృతిధరైర్ నానాసంస్థానసంస్థితైః
భయంకరమైన, ఆకుపచ్చ జుట్టు కలిగిన, రోమాలు గల, గొప్ప భుజాలు ఉన్న, ఎన్నో రంగులు, ఆకారాలు, భిన్నమైన భంగిమల్లో ఉన్న జీవులతో కూడి ఉంది.
దీప్తాస్యైర్ దీప్తచరితైర్ నన్దీశ్వరముఖైః శుభైః బ్రహ్మేన్ద్రవిష్ణుసంకాశైర్ అణిమాదిగుణాన్వితైః
ప్రకాశించే ముఖాలు, గొప్ప కార్యాలు చేసిన, నందీశ్వరుల వంటి శుభ్రమైనవారు, బ్రహ్మ, ఇంద్ర, విష్ణువుల్లాంటి వారు, అణిమాది శక్తులతో కూడి ఉన్నారు.
అశూన్యమమరైర్నిత్యం మహాపరిషదైస్ తథా తత్ర భూతపతేర్దేవాః పూజాం నిత్యం ప్రయుఞ్జతే
అక్కడ ఎప్పుడూ అమరులు, మహాసభలు లేవని లేదు. అక్కడ భూతపతి అయిన దేవునికి దేవతలు ఎల్లప్పుడూ పూజలు చేస్తారు.
ఝర్ఝరైః శఙ్ఖపటహైర్ భేరీడిణ్డిమగోముఖైః లలితావసితోద్గీతైర్ వృత్తవల్గితగర్జితైః
జఱ్జరాలు, శంఖాలు, పటాహాలు, భేరీలు, ఢింఢిమాలు, గోముఖాలతో, సులభమైన సంగీతంతో, మధురమైన పాటలతో, నిబంధితమైన గర్జనలతో అక్కడ శబ్దాలు వినిపిస్తాయి.
పూజితో వై మహాదేవః ప్రమథైః ప్రమథేశ్వరః సిద్ధర్షిదేవగన్ధర్వైర్ బ్రహ్మణా చ మహాత్మనా
అలా మహాదేవుడు, ప్రమథాధిపతి, ప్రమథులు, సిద్ధులు, ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, మహాత్ముడైన బ్రహ్మా ద్వారా పూజించబడతాడు.
ఉపేన్ద్రప్రముఖైశ్చాన్యైః పూజితస్తత్ర శంకరః విభక్తచారుశిఖరం యత్ర తచ్ఛఙ్ఖవర్చసమ్
అక్కడ ఉపేంద్రుడు మొదలైన దేవతలు శంకరుని పూజిస్తున్నారు. అక్కడ శిఖరం విడిపోయి అందంగా మెరిసిపోతుంది, ఆ శిఖరానికి శంఖం వలె ప్రకాశం ఉంది.
కైలాసో యక్షరాజస్య కుబేరస్య మహాత్మనః నివాసః కోటియక్షాణాం తథాన్యేషాం మహాత్మనామ్
కైలాసం అనేది మహాత్ముడు అయిన యక్షరాజు కుబేరుని నివాసం. అక్కడ కోటి యక్షులు, ఇంకా ఇతర మహాత్ములు నివసిస్తున్నారు.
తత్రాపి దేవదేవస్య భవస్యాయతనం మహత్ తస్మిన్నాయతనే సోమః సదాస్తే సగణో హరః
అక్కడే దేవదేవుడైన భవుని గొప్ప ఆలయం ఉంది. ఆ ఆలయంలో సోముడు, తన గణాలతో కూడి, హరుడు ఎప్పుడూ ఉంటాడు.
యత్ర మన్దాకినీ నామ నలినీ విపులోదకా సువర్ణమణిసోపానా కుబేరశిఖరే శుభే
అక్కడ మంధాకినీ అనే నదీ ఉంది, నళినీ అని కూడా పిలుస్తారు. ఆ నది విస్తారమైన నీటితో, బంగారు రత్నాల మెట్లతో, కుబేరుని శిఖరంపై అందంగా ప్రవహిస్తుంది.
జాంబూనదమయైః పద్మైర్ గన్ధస్పర్శగుణాన్వితైః నీలవైడూర్యపత్రైశ్ చ గన్ధోపేతైర్మహోత్పలైః
ఆ నది బంగారు పద్మాలతో, సువాసనతో, మృదువైన స్పర్శతో అలంకరించబడింది. నీలవైడూర్యపు ఆకులతో, పరిమళభరితమైన మహోత్పలాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
తథా కుముదషణ్డైశ్ చ మహాపద్మైర్ అలంకృతా యక్షగన్ధర్వనారీభిర్ అప్సరోభిశ్ చ సేవితా
అలాగే, ఆ నది కుముద పుష్ప సమూహాలతో, పెద్ద పద్మాలతో అలంకరించబడి ఉంది. యక్షులు, గంధర్వ స్త్రీలు, అప్సరసలు అక్కడ సేవ చేస్తున్నారు.
దేవదానవగన్ధర్వైర్ యక్షరాక్షసకిన్నరైః ఉపస్పృష్టజలా పుణ్యా నదీ మన్దాకినీ శుభా
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు, కిన్నరులు ఆ పవిత్రమైన మంధాకినీ నదిలో స్నానం చేస్తారు. ఆ నది పవిత్రంగా, అందంగా ఉంటుంది.
తస్యాశ్చోత్తరపార్శ్వే తు భవస్యాయతనం శుభమ్ వైడూర్యమణిసమ్పన్నం తత్రాస్తే శఙ్కరో ఽవ్యయః
ఆ నదికి ఉత్తర తీరంలో భవుని శుభ్రమైన ఆలయం ఉంది. ఆ ఆలయం వైడూర్య రత్నాలతో అలంకరించబడి ఉంది. అక్కడ శాశ్వతమైన శంకరుడు నివసిస్తాడు.
ద్విజాః కనకనన్దాయాస్ తీరే వై ప్రాచి దక్షిణే వనం ద్విజసహస్రాఢ్యం మృగపక్షిసమాకులమ్
బంగారు నందా నదికి తూర్పు, దక్షిణ తీరాల్లో ఒక అడవి ఉంది. అక్కడ వేలాది ద్విజులు నివసిస్తూ, మృగపక్షులతో నిండిపోయి ఉంటుంది.
తత్రాపి సగణః సామ్బః క్రీడతే ఽద్రిసమే గృహే నన్దాయాః పశ్చిమే తీరే కించిద్ వై దక్షిణాశ్రితే
అక్కడ కూడా, తన గణాలతో, అంబతో కలిసి, పర్వతాన్ని పోలిన గృహంలో, నందా నదికి పడమర తీరంలో, కొంత దక్షిణంగా, ఆనందంగా విహరిస్తాడు.
పురం రుద్రపురీ నామ నానాప్రాసాదసంకులమ్ తత్రాపి శతధా కృత్వా హ్య్ ఆత్మానం చామ్బయా సహ
అక్కడ రుద్రపురి అనే నగరం ఉంది. అది ఎన్నో రాజప్రాసాదాలతో నిండిపోయి ఉంటుంది. అక్కడ కూడా శివుడు తనను వందమార్లు విభజించుకుని, అంబతో కలిసి ఆనందంగా విహరిస్తాడు.
క్రీడతే సగణః సామ్బస్ తచ్ఛివాలయమ్ ఉచ్యతే ఏవం శతసహస్రాణి శర్వస్యాయతనాని తు
అక్కడ శివుడు తన గణాలతో, అంబతో కలిసి ఆనందంగా విహరిస్తాడు. ఆ స్థలాన్ని శివాలయం అంటారు. ఇలాగే శర్వునికి లక్షలాది ఆలయాలు ఉన్నాయి.
ప్రతిద్వీపే మునిశ్రేష్ఠాః పర్వతేషు వనేషు చ నదీనదతటాకానాం తీరేష్వర్ణవసంధిషు
ప్రతి ద్వీపంలో, మునిశ్రేష్ఠులారా, పర్వతాల్లో, అడవుల్లో, నదులు, సరస్సులు, వాటి తీరాల్లో, సముద్ర సంగమాల్లో శివుని ఆలయాలు ఉన్నాయి.
నద్యశ్ చ బహవః ప్రోక్తాః సదా బహుజలాః శుభాః సరోవరేభ్యః సమ్భూతాస్ త్వ్ అసంఖ్యాతా ద్విజోత్తమాః
చాలా నదులు చెప్పబడ్డాయి. అవి ఎప్పుడూ నీటితో నిండిపోయి, శుభ్రంగా ఉంటాయి. అవి సరస్సుల నుంచి పుట్టి, లెక్కలేనన్ని ఉంటాయి, ద్విజోత్తములారా.
ప్రాఙ్ముఖా దక్షిణాస్యాస్తు చోత్తరప్రభవాః శుభాః పశ్చిమాగ్రాః పవిత్రాశ్ చ ప్రతివర్షం ప్రకీర్తితాః
అవి తూర్పు వైపు ప్రవహించి, దక్షిణ ముఖంతో, ఉత్తరంలో పుట్టి, పశ్చిమ దిశలో ప్రవహిస్తూ, పవిత్రంగా, ప్రతి సంవత్సరమూ ప్రస్తావించబడతాయి.
ఆకాశాంభోనిధిర్ యో ఽసౌ సోమ ఇత్యభిధీయతే ఆధారః సర్వభూతానాం దేవానామమృతాకరః
ఆకాశ సముద్రాన్ని సోముడు అంటారు. అది అన్ని జీవులకు ఆధారం, దేవతలకు అమృతాన్ని ఇచ్చేది.
అస్మాత్ప్రవృత్తా పుణ్యోదా నదీ త్వాకాశగామినీ సప్తమేనానిలపథా ప్రవృత్తా చామృతోదకా
దానినుంచి పవిత్రమైన నీరు కలిగిన నది ప్రవహిస్తుంది. ఆ నది ఆకాశంలో ప్రయాణించి, ఏడు వాయుపథాల్లో ప్రవహిస్తూ, అమృత జలంతో నిండిపోతుంది.
సా జ్యోతీంష్యనువర్తన్తీ జ్యోతిర్గణనిషేవితా తారాకోటిసహస్రాణాం నభసశ్ చ సమాయుతా
ఆ నది వెలుగులను అనుసరిస్తూ, ప్రకాశవంతమైన దేవతలతో సేవించబడుతుంది. ఆ నది ఆకాశంలో కోట్లాది నక్షత్రాలతో కలిసిపోతుంది.
పరివర్తత్యహరహో యథా సోమస్తథైవ సా చత్వార్యశీతిశ్ చ తథా సహస్రాణాం సముచ్ఛ్రితః
ఎలా ప్రతి రోజు చంద్రుడు తిరుగుతాడో, అలానే ఆ దేవత కూడా ఎనభై నాలుగు వేల యోజనాలు పైకి ఎక్కుతూ తిరుగుతుంది.
యోజనానాం మహామేరుః శ్రీకణ్ఠాక్రీడకోమలః తత్రాసీనో యతః శర్వః సామ్బః సహ గణేశ్వరైః
అంతటి యోజనాల పొడవుతో మహామేరు పర్వతం, శ్రీకంఠుని ఆడుకునే ప్రదేశంలా మృదువుగా ఉంది. అక్కడ శర్వుడు, అంబతో పాటు గణాధిపతులతో కలిసి కూర్చుంటాడు.