లిఙ్గపురాణమ్

లక్ష్మ్యాద్యానాం బిల్వవనే కకుభే కశ్యపాదయః తథా తాలవనే ప్రోక్తమ్ ఇన్ద్రోపేన్ద్రోరగాత్మనామ్

బిల్వవనంలో లక్ష్మీతో పాటు కశ్యపుడు మొదలైన వారు ఉంటారు; అలాగే తాళవనంలో ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, నాగాత్మకులు నివసిస్తారు.

ఉదుంబరే కర్దమస్య తథాన్యేషాం మహాత్మనామ్ విద్యాధరాణాం సిద్ధానాం పుణ్యే త్వామ్రవనే శుభే

ఉదుంబరవనంలో కర్దముడు, ఇతర మహాత్ములు ఉంటారు; పవిత్రమైన ఆమ్రవనంలో విద్యాధరులు, సిద్ధులు నివసిస్తారు.

నాగానాం సిద్ధసంఘానాం తథా నింబవనే స్థితిః సూర్యస్య కింశుకవనే తథా రుద్రగణస్య చ

నింబవనంలో నాగులు, సిద్ధుల సమూహాలు ఉంటారు; కింశుకవనంలో సూర్యుడు, అలాగే రుద్రగణములు నివసిస్తారు.

బీజపూరవనే పుణ్యే దేవాచార్యో వ్యవస్థితః కౌముదే తు వనే విష్ణుప్రముఖానాం మహాత్మనామ్

పవిత్రమైన బీజపూరవనంలో దేవాచార్యుడు స్థిరంగా ఉంటాడు; కౌముదీ వనంలో విష్ణువు మొదలైన మహాత్ములు ఉంటారు.

స్థలపద్మవనాన్తస్థన్యగ్రోధే ఽశేషభోగినః శేషస్త్వశేషజగతాం పతిరాస్తే ఽతిగర్వితః

స్థలపద్మవనంలో న్యగ్రోధ వృక్షం క్రింద అన్ని భోగినులు ఉంటారు; అహంకారంతో ఉన్న శేషుడు, అన్ని లోకాల అధిపతి, అక్కడే నివసిస్తాడు.

స ఏవ జగతాం కాలః పాతాలే చ వ్యవస్థితః విష్ణోర్విశ్వగురోర్మూర్తిర్ దివ్యః సాక్షాద్ధలాయుధః

అతడే జగత్తుకు కాలస్వరూపుడు, పాతాళంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు; అతడే విశ్వగురువైన విష్ణువు, హలాయుధాన్ని ధరించిన దివ్యమూర్తి.

శయనం దేవదేవస్య స హరేః కఙ్కణం విభోః వనే పనసవృక్షాణాం సశుక్రా దానవాదయః

అది దేవదేవుని విశ్రాంతి స్థలం; అదే హరివైభవానికి కంకణం. పనసవనంలో శుక్రుడు, దానవులు మొదలైన వారు నివసిస్తారు.

కిన్నరైరురగాశ్చైవ విశాఖకవనే స్థితాః మనోహరవనే వృక్షాః సర్వకోటిసమన్వితాః

కిన్నరులు, నాగులు విశాఖకవనంలో ఉంటారు; మనోహరవనంలో అన్ని రకాల వృక్షాలు ఉన్నాయి.

నన్దీశ్వరో గణవరైః స్తూయమానో వ్యవస్థితః సంతానకస్థలీమధ్యే సాక్షాద్దేవీ సరస్వతీ

నందీశ్వరుడు గణసమూహాలచే స్తుతింపబడుతూ అక్కడ ఉన్నాడు; సంతానకవన మధ్యలో సాక్షాత్తు సరస్వతీదేవి ఉన్నది.

ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తా వనేషు వనవాసినః అసంఖ్యాతా మయాప్యత్ర వక్తుం నో విస్తరేణ తు

ఇలా సంక్షిప్తంగా వనాలలో నివసించే వారిని వివరించాను; వారు లెక్కలేనంత మంది, నేను కూడా పూర్తిగా వివరించలేను.

శితాన్తశిఖరే శక్రః పారిజాతవనే శుభే తస్య ప్రాచ్యాం కుముదాద్రికూటో ఽసౌ బహువిస్తరః

శితాంత శిఖరంపై ఇంద్రుడు పవిత్రమైన పారిజాతవనంలో నివసిస్తున్నాడు; దాని తూర్పున విస్తారమైన కుముద పర్వతశ్రేణి ఉంది.

అష్టౌ పురాణ్యుదీర్ణాని దానవానాం ద్విజోత్తమాః సువర్ణకోటరే పుణ్యే రాక్షసానాం మహాత్మనామ్

అక్కడ దానవులకు ఎనిమిది పురాతన నగరాలు ఏర్పడ్డాయి, ద్విజశ్రేష్ఠా; పవిత్రమైన సువర్ణకోటరంలో మహాత్ములైన రాక్షసులు నివసిస్తున్నారు.

నీలకానాం పురాణ్యాహుర్ అష్టషష్టిర్ద్విజోత్తమాః మహానీలే ఽపి శైలేన్ద్రే పురాణి దశ పఞ్చ చ

నీలకులకు అరవై ఎనిమిది పురాతన నగరాలు ఉన్నాయని చెబుతారు, ద్విజశ్రేష్ఠా; మహానీల పర్వతాధిపతిపై పదిహేను పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి.

హయాననానాం ముఖ్యానాం కిన్నరాణాం చ సువ్రతాః వేణుసౌధే మహాశైలే విద్యాధరపురత్రయమ్

ఓ సద్భక్తులారా! అశ్వముఖులు, కిన్నరులు వీరిలో ముఖ్యులైనవాళ్లకు, వేణుసౌధం అనే గొప్ప పర్వతంపై విద్యాధరుల మూడు నగరాలు ఉన్నాయి.

వైకుణ్ఠే గరుడః శ్రీమాన్ కరఞ్జే నీలలోహితః వసుధారే వసూనాం తు నివాసః పరికీర్తితః

వైకుంఠంలో మహిమాన్వితుడైన గరుత్మంతుడు ఉంటాడు; కరంజపర్వతంలో నీలలోహితుడు నివసిస్తాడు; వసుధారపర్వతంపై వసువులు నివసించే స్థలంగా ప్రసిద్ధి పొందింది.

రత్నధారే గిరివరే సప్తర్షీణాం మహాత్మనామ్ సప్తస్థానాని పుణ్యాని సిద్ధావాసయుతాని చ

రత్నధార అనే శ్రేష్ఠమైన పర్వతంపై మహాత్ములైన సప్తర్షులు నివసిస్తున్నారు. అక్కడ ఏడూ పవిత్ర స్థలాలు ఉన్నాయి, వాటిలో సిద్ధులు కూడా నివసిస్తున్నారు.

మహత్ప్రజాపతేః స్థానమ్ ఏకశృఙ్గే నగోత్తమే గజశైలే తు దుర్గాద్యాః సుమేధే వసవస్ తథా

ఎకశృంగ అనే ఉత్తమ పర్వతంపై మహాప్రజాపతి నివాసం ఉంది. గజశైలపర్వతంలో దుర్గాదేవి మరియు ఇతరులు, అలాగే జ్ఞానవంతులైన వసువులు నివసిస్తున్నారు.

ఆదిత్యాశ్ చ తథా రుద్రాః కృతావాసాస్తథాశ్వినౌ అశీతిర్దేవపుర్యస్తు హేమకక్షే నగోత్తమే

అలాగే, ఆదిత్యులు, రుద్రులు, అశ్వినులు తమ నివాసాలను ఏర్పరచుకున్నారు. హేమకక్ష అనే ఉత్తమ పర్వతంలో ఎనభై దేవనగరాలు ఉన్నాయి.

సునీలే రక్షసాం వాసాః పఞ్చకోటిశతాని చ పఞ్చకూటే పురాణ్యాసన్ పఞ్చకోటిప్రమాణతః

సునీలపర్వతంపై రాక్షసుల నివాసం ఉంది, వారి సంఖ్య ఐదు కోట్ల శతాలు. పంచకూటపర్వతంలో పురాతన నగరాలు ఉన్నాయి, అవి ఐదు కోట్ల పరిమాణంలో ఉన్నాయి.

శతశృఙ్గే పురశతం యక్షాణామమితౌజసామ్ తామ్రాభే కాద్రవేయాణాం విశాఖే తు గుహస్య వై

శతశృంగపర్వతంలో అపారశక్తి కలిగిన యక్షులకు వంద నగరాలు ఉన్నాయి. తామ్రాభపర్వతంలో కాద్రవేయులు నివసిస్తున్నారు; విశాఖపర్వతంలో గుహ నివాసం ఉంది.

శ్వేతోదరే మునిశ్రేష్ఠాః సుపర్ణస్య మహాత్మనః పిశాచకే కుబేరస్య హరికూటే హరేర్గృహమ్

శ్వేతోదరపర్వతంలో ముఖ్యమైన మునులు మరియు మహాత్ముడైన సుపర్ణుడు నివసిస్తున్నారు. పిశాచకపర్వతంలో కుబేరుని నివాసం, హరికూటపర్వతంలో హరి నివాసం ఉంది.

కుముదే కింనరావాసస్ త్వ్ అఞ్జనే చారణాలయః కృష్ణే గన్ధర్వనిలయః పాణ్డురే పురసప్తకమ్

కుముదపర్వతంలో కిన్నరులు నివసిస్తున్నారు; అంజనపర్వతంలో చారణులు నివసిస్తారు; కృష్ణపర్వతంలో గంధర్వులు నివసిస్తున్నారు; పాండురపర్వతంలో ఏడూ నగరాలు ఉన్నాయి.

విద్యాధరాణాం విప్రేన్ద్రా విశ్వభోగసమన్వితమ్ సహస్రశిఖరే శైలే దైత్యానాముగ్రకర్మణామ్

ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా! విద్యాధరులు అన్ని భోగాలతో అక్కడ నివసిస్తున్నారు. సహస్రశిఖరపర్వతంలో ఉగ్రకర్మలు చేసే దైత్యులు ఉన్నారు.

పురాణాం తు సహస్రాణి సప్త శక్రారిణాం ద్విజాః ముకుటే పన్నగావాసః పుష్పకేతౌ మునీశ్వరాః

ఓ ద్విజులారా! ఇంద్రునికి శత్రువులైన వారి పురాతన నగరాలు ఏడువేల ఉన్నాయి. ముకుటపర్వతంలో పన్నగులు నివసిస్తున్నారు; పుష్పకేతుపర్వతంలో గొప్ప మునులు నివసిస్తున్నారు.

వైవస్వతస్య సోమస్య వాయోర్నాగాధిపస్య చ తక్షకే చైవ శైలేన్ద్రే చత్వార్యాయతనాని చ

వైవస్వతుడు, సోముడు, వాయువు, నాగాధిపతి, తక్షకుడు — వీరికి నాలుగు నివాసస్థానాలు పర్వతాధిపతులపై ఉన్నాయి.

బ్రహ్మేన్ద్రవిష్ణురుద్రాణాం గుహస్య చ మహాత్మనః కుబేరస్య చ సోమస్య తథాన్యేషాం మహాత్మనామ్

బ్రహ్మ, ఇంద్రుడు, విష్ణువు, రుద్రుడు, మహాత్ముడైన గుహ, కుబేరుడు, సోముడు మరియు ఇతర మహాత్ములకు నివాసాలు ఉన్నాయి.

సన్త్యాయతనముఖ్యాని మర్యాదాపర్వతేష్వపి శ్రీకణ్ఠాద్రిగుహావాసీ సర్వావాసః సహోమయా

మర్యాదా పర్వతాలపై కూడా ముఖ్యమైన పుణ్యస్థలాలు ఉన్నాయి. శ్రీకంఠుడు గుహలో ఉమాతో కలిసి సమస్త జగత్తుకు ఆధారంగా నివసిస్తున్నాడు.

శ్రీకణ్ఠస్యాధిపత్యం వై సర్వదేవేశ్వరస్య చ అణ్డస్యాస్య ప్రవృత్తిస్తు శ్రీకణ్ఠేన న సంశయః

శ్రీకంఠుడు, సమస్త దేవతలకు అధిపతి; ఈ బ్రహ్మాండానికి ఆదికర్త కూడా శ్రీకంఠుడే — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

అనన్తేశాదయస్త్వేవం ప్రత్యేకం చాణ్డపాలకాః చక్రవర్తిన ఇత్యుక్తాస్ తతో విద్యేశ్వరాస్త్విహ

అనంతుడు మొదలైన వారు ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్క బ్రహ్మాండానికి రక్షకులుగా ఉన్నారు. వీరినిจัก్రవర్తులు అంటారు. వీరి తరువాత విద్యేశ్వరులు ఉన్నారు.