లిఙ్గపురాణమ్

ఉత్తరే నైగమేయస్య కుమారస్య చ పూర్వతః అరుణోదస్య పూర్వేణ శైలేన్ద్రా నామతః స్మృతాః

ఉత్తరంగా నైగమేయుని ప్రాంతం, తూర్పున కుమారుని ప్రాంతం ఉన్నాయి. అరుణోద సరస్సు తూర్పున శైలేంద్ర అనే పర్వతాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.

తాంస్తు సంక్షేపతో వక్ష్యే న శక్యం విస్తరేణ తు సితాన్తశ్ చ కురణ్డశ్ చ కురరశ్చాచలోత్తమః

వాటిని నేను సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను, విస్తృతంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. సితాంత, కురండ, కురర, అచల అనే గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

వికరో మణిశైలశ్ చ వృక్షవాంశ్చాచలోత్తమః మహానీలో ఽథ రుచకః సబిన్దుర్దర్దురస్ తథా

వికార, మణిశైల, వృక్షవాన్, అచల అనే గొప్ప పర్వతం, మహానీల, రుచక, సబిందు, దర్దుర అనే పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

వేణుమాంశ్ చ సమేఘశ్ చ నిషధో దేవపర్వతః ఇత్యేతే పర్వతవరా హ్య్ అన్యే చ గిరయస్ తథా

వేణుమాన్, సమేఘ, నిషధ, దేవపర్వతం — ఇవే ముఖ్యమైన పర్వతాలు. ఇంకా ఇతర పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

పూర్వేణ మన్దరస్యైతే సిద్ధావాసా ఉదాహృతాః తేషు తేషు గిరీన్ద్రేషు గుహాసు చ వనేషు చ

మందర పర్వతానికి తూర్పున ఇవన్నీ సిద్ధులు నివసించే ప్రాంతాలుగా చెప్పబడ్డాయి. ప్రతి గొప్ప పర్వతంలో, గుహల్లో, అడవుల్లో కూడా

రుద్రక్షేత్రాణి దివ్యాని విష్ణోర్నారాయణస్య చ సరసో మానసస్యేహ దక్షిణేన మహాచలాః

అక్కడ రుద్రుని, విష్ణువు, నారాయణుని పవిత్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ మానస సరస్సుకు దక్షిణంగా గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

యే కీర్త్యమానాస్తాన్సర్వాన్ సంక్షిప్య ప్రవదామ్యహమ్ శైలశ్ చ విశిరాశ్చైవ శిఖరశ్చాచలోత్తమః

ఇప్పటివరకు చెప్పినవన్నీ నేను సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను: శైల, విశిర, శిఖర, అచల అనే గొప్ప పర్వతాలు.

ఏకశృఙ్గో మహాశూలో గజశైలః పిశాచకః పఞ్చశైలో ఽథ కైలాసో హిమవాంశ్చాచలోత్తమః

ఏకశృంగ, మహాశూల, గజశైల, పిశాచక, పంచశైల, కైలాస, హిమవాన్ అనే గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

ఇత్యేతే దేవచరితా ఉత్కటాః పర్వతోత్తమాః తేషు తేషు చ సర్వేషు పర్వతేషు వనేషు చ

ఇవి దేవతల చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప పర్వతాలు. వాటిలోని ప్రతి పర్వతంలో, అడవుల్లో

రుద్రక్షేత్రాణి దివ్యాని స్థాపితాని సురోత్తమైః దిగ్భాగే దక్షిణే ప్రోక్తాః పశ్చిమే చ వదామి వః

దేవతలు స్థాపించిన పవిత్ర రుద్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. దక్షిణ దిశలోని వాటిని నేను వివరించాను, ఇప్పుడు పశ్చిమ దిశలోని వాటిని చెబుతాను.

అపరేణ సితోదశ్ చ సురపశ్ చ మహాబలః కుముదో మధుమాంశ్చైవ హ్య్ అఞ్జనో ముకుటస్ తథా

ఇంకా, సితోద, సురప అనే మహాబలుడు, కుముద, మధుమాన్, అంజన, ముకుట అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

కృష్ణశ్ చ పాణ్డురశ్చైవ సహస్రశిఖరశ్ చ యః పారిజాతశ్ చ శైలేన్ద్రః శ్రీశృఙ్గశ్చాచలోత్తమః

కృష్ణ, పాండుర, సహస్రశిఖర, పారిజాత, శైలేంద్ర, శ్రీశృంగ అనే గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

ఇత్యేతే దేవచరితా ఉత్కటాః పర్వతోత్తమాః సర్వే పశ్చిమదిగ్భాగే రుద్రక్షేత్రసమన్వితాః

ఇవి దేవతల చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప పర్వతాలు. ఇవన్నీ పశ్చిమ దిశలో రుద్ర క్షేత్రాలతో కూడి ఉన్నాయి.

మహాభద్రస్య సరసశ్ చోత్తరే చ మహాబలాః యే స్థితాః కీర్త్యమానాంస్తాన్ సంక్షిప్యేహ నిబోధత

మహాభద్ర సరస్సుకు ఉత్తరంగా ఉన్న మహాబలులు ఎవరో ఇప్పుడు సంక్షిప్తంగా చెబుతాను, వినండి.

శఙ్ఖకూటో మహాశైలో వృషభో హంసపర్వతః నాగశ్ చ కపిలశ్చైవ ఇన్ద్రశైలశ్ చ సానుమాన్

శంఖకూట అనే మహాపర్వతం, వృషభ, హంసపర్వతం, నాగ, కపిల, ఇంద్రశైల అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

నీలః కణ్టకశృఙ్గశ్ చ శతశృఙ్గశ్ చ పర్వతః పుష్పకోశః ప్రశైలశ్ చ విరజశ్చాచలోత్తమః

నీల, కంటకశృంగ, శతశృంగ, పర్వత, పుష్పకోశ, ప్రశైల, విరజ్ — ఇవి అచలమైన గొప్ప పర్వతాలు.

వరాహపర్వతశ్చైవ మయూరశ్చాచలోత్తమః జారుధిశ్చైవ శైలేన్ద్ర ఏత ఉత్తరసంస్థితాః

వరాహపర్వతం, మయూరం అనే అతి పెద్ద పర్వతం, జారుధి అనే శైలేంద్రుడు — వీటన్నీ ఉత్తర దిశలో ఉన్నాయి.

తేషు శైలేషు దివ్యేషు దేవదేవస్య శూలినః అసంఖ్యాతాని దివ్యాని విమానాని సహస్రశః

ఈ దివ్యమైన శివుని పర్వతాలపై, అనేక సంఖ్యలలో వేలాది దివ్య విమానాలు ఉన్నాయి.

ఏతేషాం శైలముఖ్యానామ్ అన్తరేషు యథాక్రమమ్ సన్తి చైవాన్తరద్రోణ్యః సరాంస్యుపవనాని చ

ఈ ప్రధాన పర్వతాల మధ్యలో, వరుసగా లోయలు, సరస్సులు, తోటలు ఉన్నాయి.

వసన్తి దేవా మునయః సిద్ధాశ్ చ శివభావితాః కృతవాసాః సపత్నీకాః ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః

శివుని భక్తితో దేవతలు, ఋషులు, సిద్ధులు తమ భార్యలతో అక్కడ పరమేశ్వరుని అనుగ్రహంతో నివసిస్తున్నారు.

లక్ష్మ్యాద్యానాం బిల్వవనే కకుభే కశ్యపాదయః తథా తాలవనే ప్రోక్తమ్ ఇన్ద్రోపేన్ద్రోరగాత్మనామ్

బిల్వవనంలో లక్ష్మీతో పాటు కశ్యపుడు మొదలైన వారు ఉంటారు; అలాగే తాళవనంలో ఇంద్రుడు, ఉపేంద్రుడు, నాగాత్మకులు నివసిస్తారు.

ఉదుంబరే కర్దమస్య తథాన్యేషాం మహాత్మనామ్ విద్యాధరాణాం సిద్ధానాం పుణ్యే త్వామ్రవనే శుభే

ఉదుంబరవనంలో కర్దముడు, ఇతర మహాత్ములు ఉంటారు; పవిత్రమైన ఆమ్రవనంలో విద్యాధరులు, సిద్ధులు నివసిస్తారు.

నాగానాం సిద్ధసంఘానాం తథా నింబవనే స్థితిః సూర్యస్య కింశుకవనే తథా రుద్రగణస్య చ

నింబవనంలో నాగులు, సిద్ధుల సమూహాలు ఉంటారు; కింశుకవనంలో సూర్యుడు, అలాగే రుద్రగణములు నివసిస్తారు.

బీజపూరవనే పుణ్యే దేవాచార్యో వ్యవస్థితః కౌముదే తు వనే విష్ణుప్రముఖానాం మహాత్మనామ్

పవిత్రమైన బీజపూరవనంలో దేవాచార్యుడు స్థిరంగా ఉంటాడు; కౌముదీ వనంలో విష్ణువు మొదలైన మహాత్ములు ఉంటారు.

స్థలపద్మవనాన్తస్థన్యగ్రోధే ఽశేషభోగినః శేషస్త్వశేషజగతాం పతిరాస్తే ఽతిగర్వితః

స్థలపద్మవనంలో న్యగ్రోధ వృక్షం క్రింద అన్ని భోగినులు ఉంటారు; అహంకారంతో ఉన్న శేషుడు, అన్ని లోకాల అధిపతి, అక్కడే నివసిస్తాడు.

స ఏవ జగతాం కాలః పాతాలే చ వ్యవస్థితః విష్ణోర్విశ్వగురోర్మూర్తిర్ దివ్యః సాక్షాద్ధలాయుధః

అతడే జగత్తుకు కాలస్వరూపుడు, పాతాళంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడు; అతడే విశ్వగురువైన విష్ణువు, హలాయుధాన్ని ధరించిన దివ్యమూర్తి.

శయనం దేవదేవస్య స హరేః కఙ్కణం విభోః వనే పనసవృక్షాణాం సశుక్రా దానవాదయః

అది దేవదేవుని విశ్రాంతి స్థలం; అదే హరివైభవానికి కంకణం. పనసవనంలో శుక్రుడు, దానవులు మొదలైన వారు నివసిస్తారు.

కిన్నరైరురగాశ్చైవ విశాఖకవనే స్థితాః మనోహరవనే వృక్షాః సర్వకోటిసమన్వితాః

కిన్నరులు, నాగులు విశాఖకవనంలో ఉంటారు; మనోహరవనంలో అన్ని రకాల వృక్షాలు ఉన్నాయి.

నన్దీశ్వరో గణవరైః స్తూయమానో వ్యవస్థితః సంతానకస్థలీమధ్యే సాక్షాద్దేవీ సరస్వతీ

నందీశ్వరుడు గణసమూహాలచే స్తుతింపబడుతూ అక్కడ ఉన్నాడు; సంతానకవన మధ్యలో సాక్షాత్తు సరస్వతీదేవి ఉన్నది.