లిఙ్గపురాణమ్

దక్షిణస్యాపి శైలస్య శిఖరే దేవసేవితా జమ్బూః సదా పుణ్యఫలా సదా మాల్యోపశోభితా

దక్షిణ పర్వత శిఖరంపై దేవతలు పూజించే జంబూ వృక్షం ఉంది. అది ఎప్పుడూ పుణ్యఫలాలను ఇస్తూ, ఎల్లప్పుడూ పుష్పమాలలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

సకేతుర్ దక్షిణే ద్వీపే జమ్బూర్లోకేషు విశ్రుతా విపులస్యాపి శైలస్య పశ్చిమే చ మహాత్మనః

దక్షిణ ద్వీపంలో జంబూ వృక్షం లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది. అలాగే పడమర వైపున ఉన్న విపుల పర్వత శిఖరంపై కూడా ఉంది.

సంజాతః శిఖరే ఽశ్వత్థః స మహాన్ చైత్యపాదపః సుపార్శ్వస్యోత్తరస్యాపి శృఙ్గే జాతో మహాద్రుమః

అందులో శిఖరంపై గొప్ప అశ్వత్థ వృక్షం, పవిత్ర వృక్షంగా ఏర్పడింది. ఉత్తర దిశలోని సుపార్శ్వ పర్వత శిఖరంపై కూడా గొప్ప వృక్షం పెరిగింది.

న్యగ్రోధో విపులస్కన్ధో ఽనేకయోజనమణ్డలః తేషాం చతుర్ణాం వక్ష్యామి శైలేన్ద్రాణాం యథాక్రమమ్

విపులమైన కాండంతో, అనేక యోజనాల వ్యాసంతో న్యగ్రోధ వృక్షం ఉంది. ఇప్పుడు ఈ నాలుగు పర్వతాధిపతుల గురించి వరుసగా వివరించబోతున్నాను.

అమానుష్యాణి రమ్యాణి సర్వకాలర్తుకాని చ మనోహరాణి చత్వారి దేవక్రీడనకాని చ

అక్కడ మనోహరమైన, అద్భుతమైన, అన్ని కాలాల్లో, ఋతువుల్లో ఆకర్షణీయంగా ఉండే దేవతల ఆటస్థలాలు నాలుగు ఉన్నాయి.

వనాని వై చతుర్దిక్షు నామతస్తు నిబోధత పూర్వే చైత్రరథం నామ దక్షిణే గన్ధమాదనమ్

నాలుగు దిశల్లో ఉన్న అరణ్యాల పేర్లు తెలుసుకో: తూర్పున చైత్రరథం, దక్షిణంలో గంధమాదనం ఉన్నాయి.

వైభ్రాజం పశ్చిమే విద్యాద్ ఉత్తరే సవితుర్వనమ్ మిత్రేశ్వరం తు పూర్వే తు షష్ఠేశ్వరమ్ అతః పరమ్

పడమర వైపున వైభ్రాజ అరణ్యం, ఉత్తర దిశలో సవితృవనం ఉన్నాయి. తూర్పున మిత్రేశ్వరుడు, తరువాత షష్టేశ్వరుడు ఉన్నారు.

వర్యేశ్వరం పశ్చిమే తు ఉత్తరే చామ్రకేశ్వరమ్ మహాసరాంసి చ తథా చత్వారి మునిపుఙ్గవాః

పశ్చిమ దిశలో వర్యేశ్వరుడు, ఉత్తర దిశలో ఆమ్రకేశ్వరుడు ఉన్నారు. అలాగే, మహర్షులారా, అక్కడ నాలుగు గొప్ప సరస్సులు ఉన్నాయి.

యత్ర క్రీడన్తి మునయః పర్వతేషు వనేషు చ అరుణోదం సరః పూర్వం దక్షిణం మానసం స్మృతమ్

అక్కడ మునులు పర్వతాల్లో, అడవుల్లో విహరిస్తారు. తూర్పున అరుణోద సరస్సు, దక్షిణ దిశలో మానస సరస్సు ప్రసిద్ధి చెందింది.

సితోదం పశ్చిమసరో మహాభద్రం తథోత్తరమ్ శాఖస్య దక్షిణే క్షేత్రం విశాఖస్య చ పశ్చిమే

పశ్చిమ దిశలో సితోద సరస్సు, ఉత్తర దిశలో మహాభద్ర సరస్సు ఉన్నాయి. దక్షిణంగా శాఖ క్షేత్రం, పశ్చిమంగా విశాఖ క్షేత్రం ఉన్నాయి.

ఉత్తరే నైగమేయస్య కుమారస్య చ పూర్వతః అరుణోదస్య పూర్వేణ శైలేన్ద్రా నామతః స్మృతాః

ఉత్తరంగా నైగమేయుని ప్రాంతం, తూర్పున కుమారుని ప్రాంతం ఉన్నాయి. అరుణోద సరస్సు తూర్పున శైలేంద్ర అనే పర్వతాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.

తాంస్తు సంక్షేపతో వక్ష్యే న శక్యం విస్తరేణ తు సితాన్తశ్ చ కురణ్డశ్ చ కురరశ్చాచలోత్తమః

వాటిని నేను సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను, విస్తృతంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. సితాంత, కురండ, కురర, అచల అనే గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

వికరో మణిశైలశ్ చ వృక్షవాంశ్చాచలోత్తమః మహానీలో ఽథ రుచకః సబిన్దుర్దర్దురస్ తథా

వికార, మణిశైల, వృక్షవాన్, అచల అనే గొప్ప పర్వతం, మహానీల, రుచక, సబిందు, దర్దుర అనే పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

వేణుమాంశ్ చ సమేఘశ్ చ నిషధో దేవపర్వతః ఇత్యేతే పర్వతవరా హ్య్ అన్యే చ గిరయస్ తథా

వేణుమాన్, సమేఘ, నిషధ, దేవపర్వతం — ఇవే ముఖ్యమైన పర్వతాలు. ఇంకా ఇతర పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

పూర్వేణ మన్దరస్యైతే సిద్ధావాసా ఉదాహృతాః తేషు తేషు గిరీన్ద్రేషు గుహాసు చ వనేషు చ

మందర పర్వతానికి తూర్పున ఇవన్నీ సిద్ధులు నివసించే ప్రాంతాలుగా చెప్పబడ్డాయి. ప్రతి గొప్ప పర్వతంలో, గుహల్లో, అడవుల్లో కూడా

రుద్రక్షేత్రాణి దివ్యాని విష్ణోర్నారాయణస్య చ సరసో మానసస్యేహ దక్షిణేన మహాచలాః

అక్కడ రుద్రుని, విష్ణువు, నారాయణుని పవిత్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ మానస సరస్సుకు దక్షిణంగా గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

యే కీర్త్యమానాస్తాన్సర్వాన్ సంక్షిప్య ప్రవదామ్యహమ్ శైలశ్ చ విశిరాశ్చైవ శిఖరశ్చాచలోత్తమః

ఇప్పటివరకు చెప్పినవన్నీ నేను సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను: శైల, విశిర, శిఖర, అచల అనే గొప్ప పర్వతాలు.

ఏకశృఙ్గో మహాశూలో గజశైలః పిశాచకః పఞ్చశైలో ఽథ కైలాసో హిమవాంశ్చాచలోత్తమః

ఏకశృంగ, మహాశూల, గజశైల, పిశాచక, పంచశైల, కైలాస, హిమవాన్ అనే గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

ఇత్యేతే దేవచరితా ఉత్కటాః పర్వతోత్తమాః తేషు తేషు చ సర్వేషు పర్వతేషు వనేషు చ

ఇవి దేవతల చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప పర్వతాలు. వాటిలోని ప్రతి పర్వతంలో, అడవుల్లో

రుద్రక్షేత్రాణి దివ్యాని స్థాపితాని సురోత్తమైః దిగ్భాగే దక్షిణే ప్రోక్తాః పశ్చిమే చ వదామి వః

దేవతలు స్థాపించిన పవిత్ర రుద్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. దక్షిణ దిశలోని వాటిని నేను వివరించాను, ఇప్పుడు పశ్చిమ దిశలోని వాటిని చెబుతాను.

అపరేణ సితోదశ్ చ సురపశ్ చ మహాబలః కుముదో మధుమాంశ్చైవ హ్య్ అఞ్జనో ముకుటస్ తథా

ఇంకా, సితోద, సురప అనే మహాబలుడు, కుముద, మధుమాన్, అంజన, ముకుట అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

కృష్ణశ్ చ పాణ్డురశ్చైవ సహస్రశిఖరశ్ చ యః పారిజాతశ్ చ శైలేన్ద్రః శ్రీశృఙ్గశ్చాచలోత్తమః

కృష్ణ, పాండుర, సహస్రశిఖర, పారిజాత, శైలేంద్ర, శ్రీశృంగ అనే గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

ఇత్యేతే దేవచరితా ఉత్కటాః పర్వతోత్తమాః సర్వే పశ్చిమదిగ్భాగే రుద్రక్షేత్రసమన్వితాః

ఇవి దేవతల చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప పర్వతాలు. ఇవన్నీ పశ్చిమ దిశలో రుద్ర క్షేత్రాలతో కూడి ఉన్నాయి.

మహాభద్రస్య సరసశ్ చోత్తరే చ మహాబలాః యే స్థితాః కీర్త్యమానాంస్తాన్ సంక్షిప్యేహ నిబోధత

మహాభద్ర సరస్సుకు ఉత్తరంగా ఉన్న మహాబలులు ఎవరో ఇప్పుడు సంక్షిప్తంగా చెబుతాను, వినండి.

శఙ్ఖకూటో మహాశైలో వృషభో హంసపర్వతః నాగశ్ చ కపిలశ్చైవ ఇన్ద్రశైలశ్ చ సానుమాన్

శంఖకూట అనే మహాపర్వతం, వృషభ, హంసపర్వతం, నాగ, కపిల, ఇంద్రశైల అనే పర్వతాలు ఉన్నాయి.

నీలః కణ్టకశృఙ్గశ్ చ శతశృఙ్గశ్ చ పర్వతః పుష్పకోశః ప్రశైలశ్ చ విరజశ్చాచలోత్తమః

నీల, కంటకశృంగ, శతశృంగ, పర్వత, పుష్పకోశ, ప్రశైల, విరజ్ — ఇవి అచలమైన గొప్ప పర్వతాలు.

వరాహపర్వతశ్చైవ మయూరశ్చాచలోత్తమః జారుధిశ్చైవ శైలేన్ద్ర ఏత ఉత్తరసంస్థితాః

వరాహపర్వతం, మయూరం అనే అతి పెద్ద పర్వతం, జారుధి అనే శైలేంద్రుడు — వీటన్నీ ఉత్తర దిశలో ఉన్నాయి.

తేషు శైలేషు దివ్యేషు దేవదేవస్య శూలినః అసంఖ్యాతాని దివ్యాని విమానాని సహస్రశః

ఈ దివ్యమైన శివుని పర్వతాలపై, అనేక సంఖ్యలలో వేలాది దివ్య విమానాలు ఉన్నాయి.

ఏతేషాం శైలముఖ్యానామ్ అన్తరేషు యథాక్రమమ్ సన్తి చైవాన్తరద్రోణ్యః సరాంస్యుపవనాని చ

ఈ ప్రధాన పర్వతాల మధ్యలో, వరుసగా లోయలు, సరస్సులు, తోటలు ఉన్నాయి.