లిఙ్గపురాణమ్

నీలశ్ చ వైడూర్యమయః శ్వేతః శుక్లో హిరణ్మయః మయూరబర్హవర్ణస్తు శాతకుంభస్ త్రిశృఙ్గవాన్

అది నీలంగా, వైడూర్యరత్నంతో తయారై, తెల్లగా, ప్రకాశంగా, బంగారు వర్ణంతో, మయూరపు పిచ్చకల వర్ణంతో, మూడు కొమ్ములతో, పసుపు బంగారుతో తయారై ఉంది.

ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తాః పునః శృణు గిరీశ్వరాన్ మన్దరో దేవకూటశ్ చ పూర్వస్యాం దిశి పర్వతౌ

ఇలా సంక్షిప్తంగా వివరించాను. ఇప్పుడు మళ్లీ పర్వతాధిపతుల గురించి విను: తూర్పు దిశలో మందర, దేవకూట అనే రెండు పర్వతాలు ఉన్నాయి.

కైలాసో గన్ధమాదశ్ చ హేమవాంశ్చైవ పర్వతౌ పూర్వతశ్ చాయతావేతావ్ అర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ

కైలాసం, గంధమాదనం, హేమవాన్ అనే పర్వతాలు కూడా తూర్పు వైపునే విస్తరించి, సముద్రంలో ఉన్నవిగా ఉన్నాయి.

నిషధః పారియాత్రశ్ చ ద్వావేతౌ వరపర్వతౌ యథా పూర్వౌ తథా యామ్యావ్ ఏతౌ పశ్చిమతః శ్రితౌ

నిషధ, పారియాత్ర అనే రెండు గొప్ప పర్వతాలు దక్షిణం, పడమర వైపున ఉన్నాయి. మునుపటి పర్వతాలు తూర్పున ఉన్నట్లే ఇవి దక్షిణం, పడమర వైపున ఉన్నాయి.

త్రిశృఙ్గో జారుచిశ్చైవ ఉత్తరౌ వరపర్వతౌ పూర్వతశ్ చాయతావేతావ్ అర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ

త్రిశృంగ, జారుచి అనే రెండు గొప్ప పర్వతాలు ఉత్తర దిశలో ఉన్నాయి. ఇవి కూడా తూర్పు వైపున విస్తరించి, సముద్రంలో ఉన్నాయి.

మర్యాదాపర్వతాన్ ఏతాన్ అష్టావాహుర్మనీషిణః యో ఽసౌ మేరుర్ద్విజశ్రేష్ఠాః ప్రాంశుః కనకపర్వతః

ఈ ఎనిమిది పర్వతాలను జ్ఞానులు సరిహద్దు పర్వతాలుగా పిలుస్తారు. ఆ మేరు పర్వతమే, ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఎత్తైన బంగారు పర్వతంగా ప్రసిద్ధి పొందింది.

తస్య పాదాస్తు చత్వారశ్ చతుర్దిక్షు నగోత్తమాః యైర్విష్టబ్ధా న చలతి సప్తద్వీపవతీ మహీ

దానికి నాలుగు వైపులా నాలుగు గొప్ప శిఖరాలు ఉన్నాయి. వాటి వలన ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమి కదలకుండా నిలబడింది.

దశయోజనసాహస్రమ్ ఆయామస్ తేషు పఠ్యతే పూర్వే తు మన్దరో నామ దక్షిణే గన్ధమాదనః

వాటిలో ప్రతి ఒక్కదానికి పది వేల యోజనాల పొడవు ఉంది. తూర్పున మందర అనే పర్వతం, దక్షిణంలో గంధమాదన పర్వతం ఉన్నాయి.

విపులః పశ్చిమే పార్శ్వే సుపార్శ్వశ్చోత్తరే స్మృతః మహావృక్షాః సముత్పన్నాశ్ చత్వారో ద్వీపకేతవః

పడమర వైపున విపుల పర్వతం, ఉత్తర దిశలో సుపార్శ్వ పర్వతం ఉన్నాయి. అక్కడ నాలుగు గొప్ప వృక్షాలు పెరిగి, ద్వీపాలకు ధ్వజాలవంటి ఘనతను పొందాయి.

మన్దరస్య గిరేః శృఙ్గే మహావృక్షః సకేతురాట్ ప్రలమ్బశాఖాశిఖరః కదమ్బశ్ చైత్యపాదపః

మందర పర్వత శిఖరంపై కేతురాట్ అనే గొప్ప వృక్షం, విస్తారమైన కొమ్మలతో, కదంబం అనే పవిత్ర వృక్షం ఉన్నాయి.

దక్షిణస్యాపి శైలస్య శిఖరే దేవసేవితా జమ్బూః సదా పుణ్యఫలా సదా మాల్యోపశోభితా

దక్షిణ పర్వత శిఖరంపై దేవతలు పూజించే జంబూ వృక్షం ఉంది. అది ఎప్పుడూ పుణ్యఫలాలను ఇస్తూ, ఎల్లప్పుడూ పుష్పమాలలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

సకేతుర్ దక్షిణే ద్వీపే జమ్బూర్లోకేషు విశ్రుతా విపులస్యాపి శైలస్య పశ్చిమే చ మహాత్మనః

దక్షిణ ద్వీపంలో జంబూ వృక్షం లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది. అలాగే పడమర వైపున ఉన్న విపుల పర్వత శిఖరంపై కూడా ఉంది.

సంజాతః శిఖరే ఽశ్వత్థః స మహాన్ చైత్యపాదపః సుపార్శ్వస్యోత్తరస్యాపి శృఙ్గే జాతో మహాద్రుమః

అందులో శిఖరంపై గొప్ప అశ్వత్థ వృక్షం, పవిత్ర వృక్షంగా ఏర్పడింది. ఉత్తర దిశలోని సుపార్శ్వ పర్వత శిఖరంపై కూడా గొప్ప వృక్షం పెరిగింది.

న్యగ్రోధో విపులస్కన్ధో ఽనేకయోజనమణ్డలః తేషాం చతుర్ణాం వక్ష్యామి శైలేన్ద్రాణాం యథాక్రమమ్

విపులమైన కాండంతో, అనేక యోజనాల వ్యాసంతో న్యగ్రోధ వృక్షం ఉంది. ఇప్పుడు ఈ నాలుగు పర్వతాధిపతుల గురించి వరుసగా వివరించబోతున్నాను.

అమానుష్యాణి రమ్యాణి సర్వకాలర్తుకాని చ మనోహరాణి చత్వారి దేవక్రీడనకాని చ

అక్కడ మనోహరమైన, అద్భుతమైన, అన్ని కాలాల్లో, ఋతువుల్లో ఆకర్షణీయంగా ఉండే దేవతల ఆటస్థలాలు నాలుగు ఉన్నాయి.

వనాని వై చతుర్దిక్షు నామతస్తు నిబోధత పూర్వే చైత్రరథం నామ దక్షిణే గన్ధమాదనమ్

నాలుగు దిశల్లో ఉన్న అరణ్యాల పేర్లు తెలుసుకో: తూర్పున చైత్రరథం, దక్షిణంలో గంధమాదనం ఉన్నాయి.

వైభ్రాజం పశ్చిమే విద్యాద్ ఉత్తరే సవితుర్వనమ్ మిత్రేశ్వరం తు పూర్వే తు షష్ఠేశ్వరమ్ అతః పరమ్

పడమర వైపున వైభ్రాజ అరణ్యం, ఉత్తర దిశలో సవితృవనం ఉన్నాయి. తూర్పున మిత్రేశ్వరుడు, తరువాత షష్టేశ్వరుడు ఉన్నారు.

వర్యేశ్వరం పశ్చిమే తు ఉత్తరే చామ్రకేశ్వరమ్ మహాసరాంసి చ తథా చత్వారి మునిపుఙ్గవాః

పశ్చిమ దిశలో వర్యేశ్వరుడు, ఉత్తర దిశలో ఆమ్రకేశ్వరుడు ఉన్నారు. అలాగే, మహర్షులారా, అక్కడ నాలుగు గొప్ప సరస్సులు ఉన్నాయి.

యత్ర క్రీడన్తి మునయః పర్వతేషు వనేషు చ అరుణోదం సరః పూర్వం దక్షిణం మానసం స్మృతమ్

అక్కడ మునులు పర్వతాల్లో, అడవుల్లో విహరిస్తారు. తూర్పున అరుణోద సరస్సు, దక్షిణ దిశలో మానస సరస్సు ప్రసిద్ధి చెందింది.

సితోదం పశ్చిమసరో మహాభద్రం తథోత్తరమ్ శాఖస్య దక్షిణే క్షేత్రం విశాఖస్య చ పశ్చిమే

పశ్చిమ దిశలో సితోద సరస్సు, ఉత్తర దిశలో మహాభద్ర సరస్సు ఉన్నాయి. దక్షిణంగా శాఖ క్షేత్రం, పశ్చిమంగా విశాఖ క్షేత్రం ఉన్నాయి.

ఉత్తరే నైగమేయస్య కుమారస్య చ పూర్వతః అరుణోదస్య పూర్వేణ శైలేన్ద్రా నామతః స్మృతాః

ఉత్తరంగా నైగమేయుని ప్రాంతం, తూర్పున కుమారుని ప్రాంతం ఉన్నాయి. అరుణోద సరస్సు తూర్పున శైలేంద్ర అనే పర్వతాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి.

తాంస్తు సంక్షేపతో వక్ష్యే న శక్యం విస్తరేణ తు సితాన్తశ్ చ కురణ్డశ్ చ కురరశ్చాచలోత్తమః

వాటిని నేను సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను, విస్తృతంగా చెప్పడం సాధ్యం కాదు. సితాంత, కురండ, కురర, అచల అనే గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

వికరో మణిశైలశ్ చ వృక్షవాంశ్చాచలోత్తమః మహానీలో ఽథ రుచకః సబిన్దుర్దర్దురస్ తథా

వికార, మణిశైల, వృక్షవాన్, అచల అనే గొప్ప పర్వతం, మహానీల, రుచక, సబిందు, దర్దుర అనే పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

వేణుమాంశ్ చ సమేఘశ్ చ నిషధో దేవపర్వతః ఇత్యేతే పర్వతవరా హ్య్ అన్యే చ గిరయస్ తథా

వేణుమాన్, సమేఘ, నిషధ, దేవపర్వతం — ఇవే ముఖ్యమైన పర్వతాలు. ఇంకా ఇతర పర్వతాలు కూడా ఉన్నాయి.

పూర్వేణ మన్దరస్యైతే సిద్ధావాసా ఉదాహృతాః తేషు తేషు గిరీన్ద్రేషు గుహాసు చ వనేషు చ

మందర పర్వతానికి తూర్పున ఇవన్నీ సిద్ధులు నివసించే ప్రాంతాలుగా చెప్పబడ్డాయి. ప్రతి గొప్ప పర్వతంలో, గుహల్లో, అడవుల్లో కూడా

రుద్రక్షేత్రాణి దివ్యాని విష్ణోర్నారాయణస్య చ సరసో మానసస్యేహ దక్షిణేన మహాచలాః

అక్కడ రుద్రుని, విష్ణువు, నారాయణుని పవిత్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ మానస సరస్సుకు దక్షిణంగా గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

యే కీర్త్యమానాస్తాన్సర్వాన్ సంక్షిప్య ప్రవదామ్యహమ్ శైలశ్ చ విశిరాశ్చైవ శిఖరశ్చాచలోత్తమః

ఇప్పటివరకు చెప్పినవన్నీ నేను సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను: శైల, విశిర, శిఖర, అచల అనే గొప్ప పర్వతాలు.

ఏకశృఙ్గో మహాశూలో గజశైలః పిశాచకః పఞ్చశైలో ఽథ కైలాసో హిమవాంశ్చాచలోత్తమః

ఏకశృంగ, మహాశూల, గజశైల, పిశాచక, పంచశైల, కైలాస, హిమవాన్ అనే గొప్ప పర్వతాలు ఉన్నాయి.

ఇత్యేతే దేవచరితా ఉత్కటాః పర్వతోత్తమాః తేషు తేషు చ సర్వేషు పర్వతేషు వనేషు చ

ఇవి దేవతల చరిత్రలో ప్రసిద్ధి చెందిన గొప్ప పర్వతాలు. వాటిలోని ప్రతి పర్వతంలో, అడవుల్లో