లిఙ్గపురాణమ్

హిరణ్మయాత్పరం చాపి శృఙ్గీ చైవ కురుః స్మృతః ధనుఃసంస్థే తు విజ్ఞేయే ద్వే వర్షే దక్షిణోత్తరే

హిరణ్మయవర్షానికి ఆపక్క శృంగిపర్వతం ఉంది, అక్కడే కురువర్షం ఉంది. విల్లులా ఆకారంలో, దక్షిణం, ఉత్తరం వైపున రెండు వర్షాలు ఉన్నాయి.

దీర్ఘాణి తత్ర చత్వారి మధ్యతస్తదిలావృతమ్ మేరోః పశ్చిమపూర్వేణ ద్వే తు దీర్ఘేతరే స్మృతే

అక్కడ నాలుగు పొడవైన వర్షాలు ఉన్నాయి, మధ్యలో ఇలావృతవర్షం ఉంది. మేరుపర్వతానికి తూర్పు, పడమర వైపున మరో రెండు పొడవైన వర్షాలు ఉన్నాయి.

అర్వాక్తు నిషధస్యాథ వేద్యర్ధం చోత్తరం స్మృతమ్ వేద్యర్ధే దక్షిణే త్రీణి వర్షాణి త్రీణి చోత్తరే

నిషధపర్వతానికి దక్షిణం వైపున వేదిపాదార్థం అని, ఉత్తరం వైపున కూడా అలాగే అంటారు. దక్షిణ వేదిపాదార్థంలో మూడు వర్షాలు, ఉత్తర వేదిపాదార్థంలో కూడా మూడు వర్షాలు ఉన్నాయి.

తయోర్మధ్యే చ విజ్ఞేయం మేరుమధ్యమిలావృతమ్ దక్షిణేన తు నీలస్య నిషధస్యోత్తరేణ తు

వాటిమధ్యలో మేరుపర్వతానికి మధ్యభాగం ఇలావృతవర్షంగా తెలుసుకోవాలి. అది నీలపర్వతానికి దక్షిణంగా, నిషధపర్వతానికి ఉత్తరంగా ఉంటుంది.

ఉదగాయతో మహాశైలో మాల్యవాన్నామ పర్వతః యోజనానాం సహస్రే ద్వే ఉపరిష్టాత్తు విస్తృతః

ఉత్తరం వైపున మాల్యవాన్ అనే మహాపర్వతం ఉంది. అది పైభాగంలో రెండు వేల యోజనాల పొడవుగా విస్తరించి ఉంది.

ఆయామతశ్చతుస్త్రింశత్ సహస్రాణి ప్రకీర్తితః తస్య ప్రతీచ్యాం విజ్ఞేయః పర్వతో గన్ధమాదనః

దాని పొడవు ముప్పై రెండు వేల యోజనాలు అని చెప్పబడింది. దాని పడమర వైపున గంధమాదనపర్వతం ఉంది.

ఆయామతః స విజ్ఞేయో మాల్యవానివ విస్తృతః జమ్బూద్వీపస్య విస్తారాత్ సమేన తు సమన్తతః

గంధమాదనపర్వతం కూడా మాల్యవాన్ లాగే పొడవుగా ఉంది. అది జంబూద్వీపం ఎంత వెడల్పుగా ఉందో అంతే అన్ని వైపులా విస్తరించి ఉంది.

ప్రాగాయతాః సుపర్వాణః షడేతే వర్షపర్వతాః అవగాఢాశ్చోభయతః సముద్రౌ పూర్వపశ్చిమౌ

ఈ ఆరు వర్షపర్వతాలు తూర్పు వైపున పొడవుగా ఉన్నాయి. ఇవి రెండు వైపులా తూర్పు, పడమర సముద్రాల్లో మునిగిపోయి ఉన్నాయి.

హిమప్రాయస్తు హిమవాన్ హేమకూటస్తు హేమవాన్ తరుణాదిత్యసంకాశో హైరణ్యో నిషధః స్మృతః

హిమవంతు ఎక్కువగా మంచుతో కప్పబడి ఉంటుంది. హేమకూటపర్వతం బంగారు వర్ణంలో ఉంటుంది. నిషధపర్వతం కూడా పసిహిరణ్యంలా ప్రకాశిస్తుంది.

చతుర్వర్ణః ససౌవర్ణో మేరుశ్చోర్ధ్వాయతః స్మృతః వృత్తాకృతిపరీణాహశ్ చతురస్రః సముత్థితః

చతుర్వర్ణాలతో, బంగారు వర్ణంతో, ఎత్తుగా నిలిచిన మేరు పర్వతం వృత్తాకారంగా, చుట్టుకొలతతో, నాలుగు మూలలతో నిలబడి ఉన్నదని చెప్పబడింది.

నీలశ్ చ వైడూర్యమయః శ్వేతః శుక్లో హిరణ్మయః మయూరబర్హవర్ణస్తు శాతకుంభస్ త్రిశృఙ్గవాన్

అది నీలంగా, వైడూర్యరత్నంతో తయారై, తెల్లగా, ప్రకాశంగా, బంగారు వర్ణంతో, మయూరపు పిచ్చకల వర్ణంతో, మూడు కొమ్ములతో, పసుపు బంగారుతో తయారై ఉంది.

ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తాః పునః శృణు గిరీశ్వరాన్ మన్దరో దేవకూటశ్ చ పూర్వస్యాం దిశి పర్వతౌ

ఇలా సంక్షిప్తంగా వివరించాను. ఇప్పుడు మళ్లీ పర్వతాధిపతుల గురించి విను: తూర్పు దిశలో మందర, దేవకూట అనే రెండు పర్వతాలు ఉన్నాయి.

కైలాసో గన్ధమాదశ్ చ హేమవాంశ్చైవ పర్వతౌ పూర్వతశ్ చాయతావేతావ్ అర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ

కైలాసం, గంధమాదనం, హేమవాన్ అనే పర్వతాలు కూడా తూర్పు వైపునే విస్తరించి, సముద్రంలో ఉన్నవిగా ఉన్నాయి.

నిషధః పారియాత్రశ్ చ ద్వావేతౌ వరపర్వతౌ యథా పూర్వౌ తథా యామ్యావ్ ఏతౌ పశ్చిమతః శ్రితౌ

నిషధ, పారియాత్ర అనే రెండు గొప్ప పర్వతాలు దక్షిణం, పడమర వైపున ఉన్నాయి. మునుపటి పర్వతాలు తూర్పున ఉన్నట్లే ఇవి దక్షిణం, పడమర వైపున ఉన్నాయి.

త్రిశృఙ్గో జారుచిశ్చైవ ఉత్తరౌ వరపర్వతౌ పూర్వతశ్ చాయతావేతావ్ అర్ణవాన్తర్వ్యవస్థితౌ

త్రిశృంగ, జారుచి అనే రెండు గొప్ప పర్వతాలు ఉత్తర దిశలో ఉన్నాయి. ఇవి కూడా తూర్పు వైపున విస్తరించి, సముద్రంలో ఉన్నాయి.

మర్యాదాపర్వతాన్ ఏతాన్ అష్టావాహుర్మనీషిణః యో ఽసౌ మేరుర్ద్విజశ్రేష్ఠాః ప్రాంశుః కనకపర్వతః

ఈ ఎనిమిది పర్వతాలను జ్ఞానులు సరిహద్దు పర్వతాలుగా పిలుస్తారు. ఆ మేరు పర్వతమే, ద్విజశ్రేష్ఠులారా, ఎత్తైన బంగారు పర్వతంగా ప్రసిద్ధి పొందింది.

తస్య పాదాస్తు చత్వారశ్ చతుర్దిక్షు నగోత్తమాః యైర్విష్టబ్ధా న చలతి సప్తద్వీపవతీ మహీ

దానికి నాలుగు వైపులా నాలుగు గొప్ప శిఖరాలు ఉన్నాయి. వాటి వలన ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమి కదలకుండా నిలబడింది.

దశయోజనసాహస్రమ్ ఆయామస్ తేషు పఠ్యతే పూర్వే తు మన్దరో నామ దక్షిణే గన్ధమాదనః

వాటిలో ప్రతి ఒక్కదానికి పది వేల యోజనాల పొడవు ఉంది. తూర్పున మందర అనే పర్వతం, దక్షిణంలో గంధమాదన పర్వతం ఉన్నాయి.

విపులః పశ్చిమే పార్శ్వే సుపార్శ్వశ్చోత్తరే స్మృతః మహావృక్షాః సముత్పన్నాశ్ చత్వారో ద్వీపకేతవః

పడమర వైపున విపుల పర్వతం, ఉత్తర దిశలో సుపార్శ్వ పర్వతం ఉన్నాయి. అక్కడ నాలుగు గొప్ప వృక్షాలు పెరిగి, ద్వీపాలకు ధ్వజాలవంటి ఘనతను పొందాయి.

మన్దరస్య గిరేః శృఙ్గే మహావృక్షః సకేతురాట్ ప్రలమ్బశాఖాశిఖరః కదమ్బశ్ చైత్యపాదపః

మందర పర్వత శిఖరంపై కేతురాట్ అనే గొప్ప వృక్షం, విస్తారమైన కొమ్మలతో, కదంబం అనే పవిత్ర వృక్షం ఉన్నాయి.

దక్షిణస్యాపి శైలస్య శిఖరే దేవసేవితా జమ్బూః సదా పుణ్యఫలా సదా మాల్యోపశోభితా

దక్షిణ పర్వత శిఖరంపై దేవతలు పూజించే జంబూ వృక్షం ఉంది. అది ఎప్పుడూ పుణ్యఫలాలను ఇస్తూ, ఎల్లప్పుడూ పుష్పమాలలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.

సకేతుర్ దక్షిణే ద్వీపే జమ్బూర్లోకేషు విశ్రుతా విపులస్యాపి శైలస్య పశ్చిమే చ మహాత్మనః

దక్షిణ ద్వీపంలో జంబూ వృక్షం లోకాలలో ప్రసిద్ధి చెందింది. అలాగే పడమర వైపున ఉన్న విపుల పర్వత శిఖరంపై కూడా ఉంది.

సంజాతః శిఖరే ఽశ్వత్థః స మహాన్ చైత్యపాదపః సుపార్శ్వస్యోత్తరస్యాపి శృఙ్గే జాతో మహాద్రుమః

అందులో శిఖరంపై గొప్ప అశ్వత్థ వృక్షం, పవిత్ర వృక్షంగా ఏర్పడింది. ఉత్తర దిశలోని సుపార్శ్వ పర్వత శిఖరంపై కూడా గొప్ప వృక్షం పెరిగింది.

న్యగ్రోధో విపులస్కన్ధో ఽనేకయోజనమణ్డలః తేషాం చతుర్ణాం వక్ష్యామి శైలేన్ద్రాణాం యథాక్రమమ్

విపులమైన కాండంతో, అనేక యోజనాల వ్యాసంతో న్యగ్రోధ వృక్షం ఉంది. ఇప్పుడు ఈ నాలుగు పర్వతాధిపతుల గురించి వరుసగా వివరించబోతున్నాను.

అమానుష్యాణి రమ్యాణి సర్వకాలర్తుకాని చ మనోహరాణి చత్వారి దేవక్రీడనకాని చ

అక్కడ మనోహరమైన, అద్భుతమైన, అన్ని కాలాల్లో, ఋతువుల్లో ఆకర్షణీయంగా ఉండే దేవతల ఆటస్థలాలు నాలుగు ఉన్నాయి.

వనాని వై చతుర్దిక్షు నామతస్తు నిబోధత పూర్వే చైత్రరథం నామ దక్షిణే గన్ధమాదనమ్

నాలుగు దిశల్లో ఉన్న అరణ్యాల పేర్లు తెలుసుకో: తూర్పున చైత్రరథం, దక్షిణంలో గంధమాదనం ఉన్నాయి.

వైభ్రాజం పశ్చిమే విద్యాద్ ఉత్తరే సవితుర్వనమ్ మిత్రేశ్వరం తు పూర్వే తు షష్ఠేశ్వరమ్ అతః పరమ్

పడమర వైపున వైభ్రాజ అరణ్యం, ఉత్తర దిశలో సవితృవనం ఉన్నాయి. తూర్పున మిత్రేశ్వరుడు, తరువాత షష్టేశ్వరుడు ఉన్నారు.

వర్యేశ్వరం పశ్చిమే తు ఉత్తరే చామ్రకేశ్వరమ్ మహాసరాంసి చ తథా చత్వారి మునిపుఙ్గవాః

పశ్చిమ దిశలో వర్యేశ్వరుడు, ఉత్తర దిశలో ఆమ్రకేశ్వరుడు ఉన్నారు. అలాగే, మహర్షులారా, అక్కడ నాలుగు గొప్ప సరస్సులు ఉన్నాయి.

యత్ర క్రీడన్తి మునయః పర్వతేషు వనేషు చ అరుణోదం సరః పూర్వం దక్షిణం మానసం స్మృతమ్

అక్కడ మునులు పర్వతాల్లో, అడవుల్లో విహరిస్తారు. తూర్పున అరుణోద సరస్సు, దక్షిణ దిశలో మానస సరస్సు ప్రసిద్ధి చెందింది.