లిఙ్గపురాణమ్

యశ్చాభిమానీ భగవాన్ భవాత్మా పైతామహో వహ్నిరసుః ప్రజానామ్ స్వాహా చ తస్మాత్సుషువే సుతానాం త్రయం త్రయాణాం జగతాం హితాయ

భగవంతుడు, భవుని ఆత్మ, పితామహుడు, అగ్ని, ప్రాణశక్తి; స్వాహ నుండి మూడు కుమారులు పుట్టారు, మూడు లోకాల మేలుకోసం.

పవమానః పావకశ్ చ శుచిరగ్నిశ్ చ తే స్మృతాః నిర్మథ్యః పవమానస్తు వైద్యుతః పావకః స్మృతః

పవమానుడు, పావకుడు, శుచిఅగ్ని — వీరే అగ్నులుగా ప్రసిద్ధి. పవమానుడు మంట రుద్దడం వల్ల పుడతాడు, పావకుడు విద్యుత్తు అగ్నిగా పిలుస్తారు.

శుచిః సౌరస్తు విజ్ఞేయః స్వాహాపుత్రాస్త్రయస్తు తే పుత్రైః పౌత్రైస్త్విహైతేషాం సంఖ్యా సంక్షేపతః స్మృతా

శుచిఅగ్ని సౌరుడిగా గుర్తించాలి. వీరు స్వాహకు ముగ్గురు కుమారులు. వీరి కుమారులు, మనవళ్లు ఇక్కడ సంక్షిప్తంగా చెప్పబడ్డారు.

విసృజ్య సప్తకం చాదౌ చత్వారింశన్నవైవ చ ఇత్యేతే వహ్నయః ప్రోక్తాః ప్రణీయన్తే ఽధ్వరేషు చ

మొదట ఏడింటిని, నలభై తొమ్మిదింటిని, తొమ్మిదింటిని వదిలిపెట్టి, యజ్ఞాల్లో నిర్వహించే అగ్నులన్నీ ఇవే అని చెప్పబడింది.

సర్వే తపస్వినస్త్వేతే సర్వే వ్రతభృతః స్మృతాః ప్రజానాం పతయః సర్వే సర్వే రుద్రాత్మకాః స్మృతాః

వీళ్లందరూ తపస్సు చేసే వారు, నియమాలు పాటించే వారు, ప్రజల పాలకులు, రుద్రుని స్వరూపంతో ఉన్నవారు అని గుర్తించబడ్డారు.

అయజ్వానశ్ చ యజ్వానః పితరః ప్రీతిమానసాః అగ్నిష్వాత్తాశ్ చ యజ్వానః శేషా బర్హిషదః స్మృతాః

యజ్ఞం చేయని వారు, చేసే వారు ఇద్దరూ పితృదేవతలు, ఆనందంగా ఉంటారు; యజ్ఞం చేసే వారిని అగ్నిష్వాత్తులు అంటారు, మిగతావారిని బర్హిషదులు అంటారు.

మేనాం తు మానసీం తేషాం జనయామాస వై స్వధా అగ్నిష్వాత్తాత్మజా మేనా మానసీ లోకవిశ్రుతా

అగ్నిష్వాత్తుల వంశంలో స్వధా తన మనస్సులో పుట్టిన కుమార్తె అయిన మేనాను జన్మించించింది. ఆ మేనా అన్ని లోకాల్లో ప్రసిద్ధి పొందింది.

అసూత మేనా మైనాకం క్రౌఞ్చం తస్యానుజాముమామ్ గఙ్గాం హైమవతీం జజ్ఞే భవాఙ్గాశ్లేషపావనీమ్

మేనా మైనాకుడిని, క్రౌంచుడిని, వారి చెల్లెలు ఉమను కనింది. హిమవంతుని కుమార్తె గంగా, భవునితో కలిసిపవిత్రురాలైంది.

ధరణీం జనయామాస మానసీం యజ్ఞయాజినీమ్ స్వధా సా మేరురాజస్య పత్నీ పద్మసమాననా

ఆ స్వధా తన మనస్సులో పుట్టిన, యజ్ఞానికి అంకితమైన ధరణిని కనింది. ఆ స్వధా పద్మసమానమైన ముఖం కలిగిన మెరురాజుని భార్యగా అయింది.

పితరో ఽమృతపాః ప్రోక్తాస్ తేషాం చైవేహ విస్తరః ఋషీణాం చ కులం సర్వం శృణుధ్వం తత్సువిస్తరమ్

పితృదేవతలు అమృతం త్రాగేవారు అని చెప్పబడింది. వారి వంశాన్ని ఇక్కడ వివరంగా చెబుతాను. ఋషుల వంశాన్ని కూడా పూర్తిగా వినండి.

వదామి పృథగధ్యాయసంస్థితం వస్తదూర్ధ్వతః దాక్షాయణీ సతీ యాతా పార్శ్వం రుద్రస్య పార్వతీ

పైగా వేరుగా చెప్పిన అధ్యాయాన్ని వివరంగా చెబుతాను. దాక్షాయణి అయిన సతీ, రుద్రుని పక్కన పార్వతిగా చేరింది.

పశ్చాద్దక్షం వినిన్ద్యైషా పతిం లేభే భవం తథా తాం ధ్యాత్వా వ్యసృజద్రుద్రాన్ అనేకాన్నీలలోహితః

తర్వాత సతీ దక్షుణ్ణి నిందించి, భవుని భర్తగా పొందింది. ఆమెను ధ్యానిస్తూ నీలలోహితుడు అనేక రుద్రులను సృష్టించాడు.

ఆత్మనస్తు సమాన్సర్వాన్ సర్వలోకనమస్కృతాన్ యాచితో మునిశార్దూలా బ్రహ్మణా ప్రహసన్ క్షణాత్

తనలోంచే సమానంగా, అన్ని లోకాలవారు పూజించే వారిని సృష్టించాడు. బ్రహ్మ అడిగినప్పుడు, ఆ మునిశార్దూలుడు నవ్వుతూ వెంటనే సృష్టించాడు.

తైస్తు సంఛాదితం సర్వం చతుర్దశవిధం జగత్ తాన్దృష్ట్వా వివిధాన్ రుద్రాన్ నిర్మలాన్నీలలోహితాన్

వారితో మొత్తం పద్నాలుగు లోకాలూ నిండిపోయాయి. అలా వివిధమైన, నిర్మలమైన, నీలలోహితమైన రుద్రులను చూసి,

జరామరణనిర్ముక్తాన్ ప్రాహ రుద్రాన్పితామహః నమో ఽస్తు వో మహాదేవాస్ త్రినేత్రా నీలలోహితాః

వృద్ధాప్యం, మరణం లేని రుద్రులను పితామహుడు ఇలా పలికాడు: 'మహాదేవులారా, త్రినేత్రులారా, నీలలోహితులారా, మీకు నమస్కారం.'

సర్వజ్ఞాః సర్వగా దీర్ఘా హ్రస్వా వామనకాః శుభాః హిరణ్యకేశా దృష్టిఘ్నా నిత్యా బుద్ధాశ్ చ నిర్మలాః

వారు అన్నీ తెలిసినవారు, అన్నిచోట్ల ఉన్నవారు, పొడవైనవారు, చిన్నవారు, బొద్దుగా ఉన్నవారు, మంగళకరులు, బంగారు జుట్టు కలవారు, చూపును పోగొట్టేవారు, శాశ్వతులు, జ్ఞానులు, నిర్మలులు.

నిర్ద్వంద్వా వీతరాగాశ్ చ విశ్వాత్మానో భవాత్మజాః ఏవం స్తుత్వా తదా రుద్రాన్ రుద్రం చాహ భవం శివమ్ ప్రదక్షిణీకృత్య తదా భగవాన్కనకాణ్డజః

వారు ద్వంద్వాలు లేని వారు, రాగం లేని వారు, విశ్వానికి ఆత్మలు, భవుని కుమారులు. అలా రుద్రులను స్తుతించి, రుద్రుడు భవుని, శివుని ప్రదక్షిణగా చేసి, ఆ స్వర్ణంలో పుట్టిన భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు.

నమో ఽస్తు తే మహాదేవ ప్రజా నార్హసి శంకర మృత్యుహీనా విభో స్రష్టుం మృత్యుయుక్తాః సృజ ప్రభో

మహాదేవా! శంకరా! మరణం లేని ప్రజలను సృష్టించకూడదు. ప్రభూ! మరణంతో కూడిన వారిని సృష్టించు. మీకు నమస్కారం.

తతస్తమాహ భగవాన్ న హి మే తాదృశీ స్థితిః స త్వం సృజ యథాకామం మృత్యుయుక్తాః ప్రజాః ప్రభో

అప్పుడు భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: 'నాకు అలాంటి స్థితి లేదు. ప్రభూ! నువ్వు కోరినట్లు మరణంతో కూడిన ప్రజలను సృష్టించు.'

లబ్ధ్వా ససర్జ సకలం శంకరాచ్చతురాననః జరామరణసంయుక్తం జగదేతచ్చరాచరమ్

అనుమతి పొంది, బ్రహ్మ శంకరుని ఆశీస్సుతో, వృద్ధాప్యం, మరణం కలిగిన చరాచర జగత్తును సృష్టించాడు.

శంకరో ఽపి తదా రుద్రైర్ నివృత్తాత్మా హ్యధిష్ఠితః స్థాణుత్వం తస్య వై విప్రాః శంకరస్య మహాత్మనః

ఆ సమయంలో శంకరుడు రుద్రులతో కూడి, అంతర్ముఖుడై, స్థాణు స్థితిని పొందాడు. ఇదే శంకరుని మహాత్మ్యం, మునులారా!

నిష్కలస్యాత్మనః శమ్భోః స్వేచ్ఛాధృతశరీరిణః శం రుద్రః సర్వభూతానాం కరోతి ఘృణయా యతః

స్వేచ్ఛతో శరీరాన్ని ధరించిన, నిష్కలమైన ఆత్మ అయిన శంభువు, అన్ని జీవుల పట్ల దయతో ఉన్న రుద్రుడు, వారి మేలుకోసం కార్యాలు చేస్తాడు.

శంకరశ్చాప్రయత్నేన తదాత్మా యోగవిద్యయా వైరాగ్యస్థం విరక్తస్య విముక్తిర్యచ్ఛముచ్యతే

శంకరుడు, యోగవిద్య ద్వారా, విరక్తతలో స్థిరంగా ఉన్నవారికి సులభంగా విముక్తిని ప్రసాదిస్తాడు. ఆ విముక్తినే 'శం' అని అంటారు.

అణోస్తు విషయత్యాగః సంసారభయతః క్రమాత్ వైరాగ్యాజ్జాయతే పుంసో విరాగో దర్శనాన్తరే

సంసార భయంతో వస్తువుల్ని విడిచిపెట్టడం క్రమంగా కలుగుతుంది. దానివల్ల మనిషిలో విరక్తి పుడుతుంది. ఈ విరక్తిని ఇతర శాస్త్రాల్లో కూడా గుర్తిస్తారు.

విముఖ్యో విగుణత్యాగో విజ్ఞానస్యావిచారతః తస్య చాస్య చ సంధానం ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః

దోషాలను దూరం చేయడం, గుణాలను వదిలిపెట్టడం జ్ఞానంతో కలుగుతుంది. ఈ రెండింటి ఐక్యం పరమేశ్వరుని అనుగ్రహంతో లభిస్తుంది.

ధర్మో జ్ఞానం చ వైరాగ్యమ్ ఐశ్వర్యం శంకరాదిహ స ఏవ శంకరః సాక్షాత్ పినాకీ నీలలోహితః

ధర్మం, జ్ఞానం, విరక్తి, ఐశ్వర్యం — ఇవన్నీ ఇక్కడ శంకరుడే. ఆయనే ప్రత్యక్షంగా పినాకి, నీలలోహితుడు.

యే శంకరాశ్రితాః సర్వే ముచ్యన్తే తే న సంశయః న గచ్ఛన్త్యేవ నరకం పాపిష్ఠా అపి దారుణమ్

శంకరుని ఆశ్రయించినవారు అందరూ తప్పకుండా విముక్తి పొందుతారు. ఎంత పాపులైనా వారు భయంకరమైన నరకానికీ పోరు.

ఆశ్రితాః శంకరం తస్మాత్ ప్రాప్నువన్తి చ శాశ్వతమ్ మాయాన్తాశ్చైవ ఘోరాద్యా హ్య్ అష్టవింశతిరేవ చ

కాబట్టి, శంకరుని ఆశ్రయించినవారు శాశ్వతమైన ఫలితాన్ని పొందుతారు. మాయ యొక్క భయంకరమైన ఇరవై ఎనిమిది రూపాలు కూడా అంతమవుతాయి.

కోటయో నరకాణాం తు పచ్యన్తే తాసు పాపినః అనాశ్రితాః శివం రుద్రం శంకరం నీలలోహితమ్

శివుడు, రుద్రుడు, శంకరుడు, నీలలోహితుడిని ఆశ్రయించని పాపులు కోట్లాది నరకాల్లో నరకవేదన అనుభవిస్తారు.