లిఙ్గపురాణమ్

ఋషభం పార్థివశ్రేష్ఠం సర్వక్షత్రస్య పూజితమ్ ఋషభాద్భరతో జజ్ఞే వీరః పుత్రశతాగ్రజః

ఆయన ఋషభుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, అందరు క్షత్రియులచే పూజించబడేవాడు. ఋషభుని నుండి వందమంది కుమారులకు పెద్దవాడైన వీరుడు భరతుడు జన్మించాడు.

సో ఽభిషిచ్యాథ ఋషభో భరతం పుత్రవత్సలః జ్ఞానవైరాగ్యమాశ్రిత్య జిత్వేన్ద్రియమహోరగాన్

తన కుమారునిపై అపారమైన ప్రేమతో ఋషభుడు భరతుని రాజుగా కూర్చోబెట్టాడు. జ్ఞానం, వైరాగ్యాన్ని ఆశ్రయించి, ఇంద్రియాల మహాసర్పాలను జయించాడు.

సర్వాత్మనాత్మని స్థాప్య పరమాత్మానమీశ్వరమ్ నగ్నో జటీ నిరాహారశ్ చీరీ ధ్వాన్తగతో హి సః

ఆయన పరమాత్మను తనలో స్థాపించి, పూర్తిగా లీనమై, నగ్నుడై, జటాధారుడై, ఆహారం లేకుండా, వలకట్టుకుని, చీకటిలోకి ప్రవేశించాడు.

నిరాశస్త్యక్తసందేహః శైవమాప పరం పదమ్ హిమాద్రేర్దక్షిణం వర్షం భరతాయ న్యవేదయత్

ఆయన ఆశలు లేకుండా, సందేహాలు లేకుండా, శైవ పరమపదాన్ని పొందాడు. హిమాలయానికి దక్షిణంగా ఉన్న ప్రాంతాన్ని భరతునికి అప్పగించాడు.

తస్మాత్తు భారతం వర్షం తస్య నామ్నా విదుర్బుధాః భరతస్యాత్మజో విద్వాన్ సుమతిర్నామ ధార్మికః

అందువల్ల ఆ ప్రాంతాన్ని భరతుని పేరుతో భరతవర్షం అని పండితులు అంటారు. భరతునికి కుమారుడిగా ధర్మాత్ముడైన సుమతి జన్మించాడు.

బభూవ తస్మింస్తద్రాజ్యం భరతః సంన్యవేశయత్ పుత్రసంక్రామితశ్రీకో వనం రాజా వివేశ సః

ఆ రాజ్యంలో భరతుడు తన కుమారునికి రాజ్యాన్ని అప్పగించి, తన మహిమను కూడా అతనికి వదిలిపెట్టి, ఆ రాజు అడవిలోకి ప్రవేశించాడు.

అస్య ద్వీపస్య మధ్యే తు మేరుర్ నామ మహాగిరిః నానారత్నమయైః శృఙ్గైః స్థితః స్థితిమతాం వరః

ఈ ద్వీపం మధ్యలో మెరు అనే గొప్ప పర్వతం ఉంది. అది అనేక విలువైన రత్నాలతో మెరిసే శిఖరాలతో అలంకరించబడి, స్థిరంగా నిలిచిన వాటిలో అగ్రస్థానంలో ఉంది.

చతురశీతిసాహస్రమ్ ఉత్సేధేన ప్రకీర్తితః ప్రవిష్టః షోడశాధస్తాద్ విస్తృతః షోడశైవ తు

ఆ పర్వతం ఎత్తు ఎనభై నాలుగు వేల పరిమాణాలు అని చెబుతారు. భూమికి పది ఆరు వేల పరిమాణాలు లోపలికి, అలాగే వెడల్పు కూడా పది ఆరు వేల పరిమాణాలుగా విస్తరించి ఉంది.

శరావవత్ సంస్థితత్వాద్ ద్వాత్రింశన్మూర్ధ్ని విస్తృతః విస్తారాత్ త్రిగుణశ్ చాస్య పరిణాహో ఽనుమణ్డలః

ఆ పర్వతం తలకిందుల పెట్టిన గిన్నెలా ఆకారంలో ఉంటుంది. పైభాగంలో ముప్పై రెండు వేల పరిమాణాలు విస్తరించి, దాని చుట్టుకొలత వెడల్పుకి మూడు రెట్లు ఉంటుంది.

హైమీకృతో మహేశస్య శుభాఙ్గస్పర్శనేన చ ధత్తూరపుష్పసంకాశః సర్వదేవనికేతనః

మహేశ్వరుని పవిత్రమైన శరీర స్పర్శతో అది బంగారంలా మెరిసిపోతుంది. దత్తూరపువ్వు వలె ప్రకాశిస్తూ, అన్ని దేవతలకు నివాసస్థలంగా ఉంది.

క్రీడాభూమిశ్ చ దేవానామ్ అనేకాశ్చర్యసంయుతః లక్షయోజన ఆయామస్ తస్యైవం తు మహాగిరేః

అది దేవతలకు ఆటస్థలంగా, అనేక అద్భుతాలతో నిండి ఉంది. ఆ గొప్ప పర్వతం పొడవు లక్ష యోజనాలు అని చెబుతారు.

తతః షోడశసాహస్రం యోజనాని క్షితేరధః శేషం చోపరి విప్రేన్ద్రా ధరాయాస్తస్య శృఙ్గిణః

ఆ పర్వతం భూమికి క్రింద పది ఆరు వేల యోజనాలు విస్తరించి, పైభాగంలో కూడా మిగిలిన శిఖరాలు ఉన్నాయి, ó బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా.

మూలాయామప్రమాణం తు విస్తారాన్ మూలతో గిరేః ఊచుర్విస్తారమస్యైవ ద్విగుణం మూలతో గిరేః

దాని మూలం ఎంత పొడవు ఉందో కొలవలేము. పర్వతపు అడుగున వెడల్పు, పైభాగం కన్నా రెట్టింపు ఉంటుంది అని చెబుతారు.

పూర్వతః పద్మరాగాభో దక్షిణే హేమసన్నిభః పశ్చిమే నీలసంకాశ ఉత్తరే విద్రుమప్రభః

తూర్పున అది పద్మరాగంలా మెరిసిపోతుంది; దక్షిణంలో బంగారం వలె కనిపిస్తుంది; పడమరలో నీలం వలె ప్రకాశిస్తుంది; ఉత్తరంలో విద్రుమపు కాంతితో మెరిసిపోతుంది.

అమరావతీ పూర్వభాగే నానాప్రాసాదసంకులా నానాదేవగణైః కీర్ణా మణిజాలసమావృతా

తూర్పు వైపున అమరావతి అనే నగరం ఉంది. అది అనేక కోటలు, వివిధ దేవతల సమూహాలతో నిండిపోయి, మణుల వలయాలతో అలంకరించబడి ఉంది.

గోపురైర్వివిధాకారైర్ హేమరత్నవిభూషితైః తోరణైర్ హేమచిత్రైస్తు మణికౢప్తైః పథి స్థితైః

వివిధ ఆకారాల గోపురాలు బంగారం, రత్నాలతో అలంకరించబడి, బంగారు చిత్రాలతో కూడిన తలుపులు, మార్గాల్లో మణులతో అలంకరించిన తోటలు ఉన్నాయి.

సంలాపాలాపకుశలైః సర్వాభరణభూషితైః స్తనభారవినమ్రైశ్ చ మదఘూర్ణితలోచనైః

అందులో సంభాషణలో నైపుణ్యం కలవారు, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన వారు, వక్షోజభారం వలన వంగిన స్త్రీలు, మదంలో కన్నులు తేలిపోతున్నవారు నివసిస్తున్నారు.

స్త్రీసహస్రైః సమాకీర్ణా చాప్సరోభిః సమన్తతః దీర్ఘికాభిర్విచిత్రాభిః ఫుల్లామ్భోరుహసంకులైః

అందులో చుట్టూ వేలాది స్త్రీలు, అప్సరసలు నిండిపోయి, వికసించిన కమలాలతో అలంకరించబడిన అందమైన చెరువులు ఉన్నాయి.

హేమసోపానసంయుక్తైర్ హేమసైకతరాశిభిః నీలోత్పలైశ్చోత్పలైశ్ చ హైమైశ్చాపి సుగన్ధిభిః

బంగారు మెట్లు, బంగారు రేణువుల గుట్టలు, నీలకమలాలు, ఇతర కమలాలు, అలాగే సువాసన గల బంగారు పువ్వులతో అలంకరించబడి ఉంది.

ఏవంవిధైస్తటాకైశ్ చ నదీభిశ్ చ నదైర్యుతా విరాజతే పురీ శుభ్రా తయాసౌ పర్వతః శుభః

ఇలాంటి చెరువులు, నదులు, వాగులతో ఆ నగరం ప్రకాశిస్తుంది. ఆ నగరం వలన ఆ పవిత్రమైన పర్వతం మరింత అందంగా మారుతుంది.

తేజస్వినీ నామ పురీ ఆగ్నేయ్యాం పావకస్య తు అమరావతీసమా దివ్యా సర్వభోగసమన్వితా

ఆగ్నేయ దిశలో తేజస్విని అనే నగరం ఉంది. అది అగ్నికి చెందింది, అమరావతికి సమానంగా, అన్ని భోగాలతో నిండి ఉంది.

వైవస్వతీ దక్షిణే తు యమస్య యమినాం వరాః భవనైరావృతా దివ్యైర్ జాంబూనదమయైః శుభైః

దక్షిణ దిశలో వైవస్వతి అనే నగరం ఉంది. అది యమునికి చెందింది, నియమంలో అగ్రస్థానం కలది. ఆ నగరం శుద్ధ బంగారంతో చేసిన దివ్య భవనాలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.

నైరృతే కృష్ణవర్ణా చ తథా శుద్ధవతీ శుభా తాదృశీ గన్ధవన్తీ చ వాయవ్యాం దిశి శోభనా

నైరుతి దిశలో శుద్ధవతి అనే అందమైన నగరం ఉంది, అది నల్లని వర్ణంతో మెరిసిపోతుంది. అలాగే వాయవ్య దిశలో గంధవతి అనే శోభాయమానమైన నగరం ఉంది.

మహోదయా చోత్తరే చ ఐశాన్యాం తు యశోవతీ పర్వతస్య దిగన్తేషు శోభతే దివి సర్వదా

ఈశాన్య దిశలో, పర్వతపు అంచున మహోదయ అనే ప్రసిద్ధ నగరం ఉంది. అది ఎప్పుడూ ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తూ ఉంటుంది.

బ్రహ్మవిష్ణుమహేశానాం తథాన్యేషాం నికేతనమ్ సర్వభోగయుతం పుణ్యం దీర్ఘికాభిర్నగోత్తమమ్

అది బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరుడు మరియు ఇతర దేవతల నివాసస్థలం. అన్ని సుఖాలు కలిగి, పవిత్రంగా, చెరువులతో అలంకరించబడి, నగరాలలో అగ్రస్థానంలో ఉంది.

సిద్ధైర్యక్షైస్తు సమ్పూర్ణం గన్ధర్వైర్మునిపుఙ్గవైః తథాన్యైర్వివిధాకారైర్ భూతసంఘైశ్ చతుర్విధైః

ఆ నగరం సిద్ధులు, యక్షులు, గంధర్వులు, గొప్ప ఋషులు, ఇంకా అనేకరకాల రూపాలున్న భూతగణాలతో నిండిపోయి ఉంది.

గిరేరుపరి విప్రేన్ద్రాః శుద్ధస్ఫటికసన్నిభమ్ సహస్రభౌమం విస్తీర్ణం విమానం వామతః స్థితమ్

పర్వతంపై, బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులారా, వెనుకవైపు, సహస్రమందిరాలతో, శుద్ధ స్ఫటికంలా మెరిసే, విస్తారమైన ఒక మహా ప్రాసాదం ఉంది.

తస్మిన్మహాభుజః శర్వః సోమసూర్యాగ్నిలోచనః సింహాసనే మణిమయే దేవ్యాస్తే షణ్ముఖేన చ

అక్కడ చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని కన్నులుగా కలిగిన మహాబుజుడు శర్వుడు, రత్నాలతో చేసిన సింహాసనంపై, దేవితో, షణ్ముఖుడితో కలిసి కూర్చొని ఉంటాడు.

హరేస్తదర్ధం విస్తీర్ణం విమానం తత్ర సో ఽపి చ పద్మరాగమయం దివ్యం పద్మజస్య చ దక్షిణే

దాని పక్కన హరిదేవుని ప్రాసాదం ఉంది. అది అర్ధ భాగం విస్తీర్ణంతో, పద్మరాగ రత్నాలతో నిర్మించబడింది. దక్షిణవైపు పద్మజుడి దివ్యమైన ప్రాసాదం ఉంది.