లిఙ్గపురాణమ్

ప్రజాపతేశ్ చ రుద్రస్య భావామృతసుఖోత్కటాః

ప్రజాపతి, రుద్రుని ప్రజలు భక్తిసుఖంతో నిండిపోయి ఉంటారు.

ఆగ్నీధ్రం జ్యేష్ఠదాయాదం కామ్యపుత్రం మహాబలమ్ ప్రియవ్రతో ఽభ్యషిఞ్చద్వై జంబూద్వీపేశ్వరం నృపః

కామ్యా కుమారుడైన, పెద్దవాడైన, మహాబలుడైన ఆగ్నీధ్రుని ప్రియవ్రతుడు జంబూద్వీపానికి అధిపతిగా అభిషేకించాడు.

సో ఽతీవ భవభక్తశ్ చ తపస్వీ తరుణః సదా భవార్చనరతః శ్రీమాన్ గోమాన్ధీమాన్ద్విజర్షభాః

ఆగ్నీధ్రుడు భవుని పట్ల అపారమైన భక్తితో, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో, తపస్సులో స్థిరంగా, భవుని ఆరాధనలో నిత్యం నిమగ్నంగా ఉండేవాడు. అతనితో పాటు గోమాన్, ధీమాన్, ఉత్తమ ద్విజులు ఉండేవారు.

తస్య పుత్రా బభూవుస్తే ప్రజాపతిసమా నవ సర్వే మాహేశ్వరాశ్చైవ మహాదేవపరాయణాః

ఆగ్నీధ్రునికి తొమ్మిది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారు అందరూ ప్రజాపతికి సమానులు, మహేశ్వరుని భక్తులు, మహాదేవుని సేవకులు.

జ్యేష్ఠో నాభిర్ ఇతి ఖ్యాతస్ తస్య కింపురుషో ఽనుజః హరివర్షస్తృతీయస్తు చతుర్థో వై త్విలావృతః

వారిలో పెద్దవాడు నాభి అని ప్రసిద్ధి. అతని తమ్ముడు కింపురుషుడు. మూడవవాడు హరివర్షుడు, నాలుగవవాడు ఇలావృతుడు.

రమ్యస్తు పఞ్చమస్ తత్ర హిరణ్మాన్ షష్ఠ ఉచ్యతే కురుస్తు సప్తమస్తేషాం భద్రాశ్వస్త్వష్టమః స్మృతః

ఐదవవాడు రమ్యుడు, ఆరోవాడు హిరణ్మాన్, ఏడవవాడు కురు, ఎనిమిదవవాడు భద్రాశ్వుడు.

నవమః కేతుమాలస్తు తేషాం దేశాన్నిబోధత నాభేస్తు దక్షిణం వర్షం హేమాఖ్యం తు పితా దదౌ

తొమ్మిదవవాడు కేతుమాలుడు. ఇప్పుడు వారి ప్రాంతాల గురించి విను. నాభికి దక్షిణదిశలో ఉన్న హేమవార్షాన్ని తండ్రి అప్పగించాడు.

హేమకూటం తు యద్వర్షం దదౌ కింపురుషాయ సః నైషధం యత్స్మృతం వర్షం హరయే తత్పితా దదౌ

అతడు హేమకూటం అనే ప్రాంతాన్ని కింపురుషునికి ఇచ్చాడు. నైషధం అని పిలవబడే ప్రాంతాన్ని హరిదేవునికి అతని తండ్రి ఇచ్చాడు.

ఇలావృతాయ ప్రదదౌ మేరుర్యత్ర తు మధ్యమః నీలాచలాశ్రితం వర్షం రమ్యాయ ప్రదదౌ పితా

ఇలావృతం అనే ప్రాంతాన్ని, అక్కడ మధ్యలో మేరు పర్వతం ఉన్నదని, తన కుమారునికి ఇచ్చాడు. నీలాచల పర్వతానికి అడుగున ఉన్న ఆ మధురమైన ప్రాంతాన్ని కూడా తన కుమారునికి ఇచ్చాడు.

శ్వేతం యదుత్తరం తస్మాత్ పిత్రా దత్తం హిరణ్మతే యదుత్తరం శృఙ్గవర్షం పితా తత్కురవే దదౌ

ఉత్తరంగా ఉన్న శ్వేతం అనే ప్రాంతాన్ని తండ్రి హిరణ్మయునికి ఇచ్చాడు. ఉత్తర శృంగవర్షాన్ని తండ్రి కురువుకు ఇచ్చాడు.

వర్షం మాల్యవతం చాపి భద్రాశ్వస్య న్యవేదయత్ గన్ధమాదనవర్షం తు కేతుమాలాయ దత్తవాన్

మాల్యవంతం అనే ప్రాంతాన్ని భద్రాశ్వునికి అప్పగించాడు. గంధమాదనాన్ని కేతుమాలునికి ఇచ్చాడు.

ఇత్యేతాని మహాన్తీహ నవ వర్షాణి భాగశః ఆగ్నీధ్రస్తేషు వర్షేషు పుత్రాంస్తానభిషిచ్య వై

ఇలా ఈ తొమ్మిది గొప్ప ప్రాంతాలను విడగొట్టాడు. ఆ ప్రాంతాల్లో ప్రతి ఒక్కదానిలో ఆగ్నీధ్రుడు తన కుమారులను రాజులుగా నియమించాడు.

యథాక్రమం స ధర్మాత్మా తతస్తు తపసి స్థితః తపసా భావితశ్చైవ స్వాధ్యాయనిరతస్త్వభూత్

ఆ ధర్మాత్ముడు క్రమంగా అన్నీ పూర్తిచేసి, తపస్సులో నిమగ్నుడై, తపస్సుతో పవిత్రుడై, స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నుడై ఉన్నాడు.

స్వాధ్యాయనిరతః పశ్చాచ్ ఛివధ్యానరతస్ త్వభూత్ యాని కింపురుషాద్యాని వర్షాణ్యష్టౌ శుభాని చ

ఆయన స్వాధ్యాయంలో నిమగ్నుడై తరువాత శివధ్యానంలో లీనమయ్యాడు. కింపురుషునితో మొదలయ్యే ఎనిమిది మంగళకరమైన ప్రాంతాలు ఇలా చెప్పబడ్డాయి.

తేషాం స్వభావతః సిద్ధిః సుఖప్రాయా హ్యయత్నతః విపర్యయో న తేష్వస్తి జరామృత్యుభయం న చ

ఆ ప్రాంతాల ప్రజలకు సహజంగా సులభంగా సిద్ధి లభిస్తుంది. వారికి శ్రమ లేకుండా సుఖమే ఉంటుంది. వారికి వ్యతిరేకతలు, వృద్ధాప్యం, మరణం ఉండవు.

ధర్మాధర్మౌ న తేష్వాస్తాం నోత్తమాధమమధ్యమాః న తేష్వస్తి యుగావస్థా క్షేత్రేష్వష్టసు సర్వతః

వారిలో ధర్మం, అధర్మం ఉండవు. ఉత్తములు, మధ్యస్థులు, అధములు లేరు. ఆ ఎనిమిది ప్రాంతాల్లో యుగాల విభాగం ఉండదు.

రుద్రక్షేత్రే మృతాశ్చైవ జఙ్గమాః స్థావరాస్ తథా భక్తాః ప్రాసంగికాశ్చాపి తేషు క్షేత్రేషు యాన్తి తే

రుద్రక్షేత్రాలలో చనిపోయిన చరాచర జీవులు, భక్తులు, అనుబంధంగా ఉన్నవారు కూడా ఆ ప్రాంతాలకు వెళ్తారు.

తేషాం హితాయ రుద్రేణ చాష్టక్షేత్రం వినిర్మితమ్ తత్ర తేషాం మహాదేవః సాన్నిధ్యం కురుతే సదా

వారి మేలుకోసం రుద్రుడు ఆ ఎనిమిది ప్రాంతాలను సృష్టించాడు. అక్కడ మహాదేవుడు వారికి ఎప్పుడూ తన సన్నిధిని కలిగిస్తాడు.

దృష్ట్వా హృది మహాదేవమ్ అష్టక్షేత్రనివాసినః సుఖినః సర్వదా తేషాం స ఏవేహ పరా గతిః

ఆ ఎనిమిది ప్రాంతాలవారు తమ హృదయంలో మహాదేవుని దర్శించి ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటారు. వారికి ఇక్కడ పరమగతి ఆయనే.

నాభేర్నిసర్గం వక్ష్యామి హిమాఙ్కే ఽస్మిన్నిబోధత నాభిస్త్వజనయత్పుత్రం మేరుదేవ్యాం మహామతిః

ఇప్పుడు నేను నాభి జననాన్ని చెబుతాను. వినండి. మహామతి నాభి, మెరుదేవితో కలిసి కుమారుని పొందాడు.

ఋషభం పార్థివశ్రేష్ఠం సర్వక్షత్రస్య పూజితమ్ ఋషభాద్భరతో జజ్ఞే వీరః పుత్రశతాగ్రజః

ఆయన ఋషభుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, అందరు క్షత్రియులచే పూజించబడేవాడు. ఋషభుని నుండి వందమంది కుమారులకు పెద్దవాడైన వీరుడు భరతుడు జన్మించాడు.

సో ఽభిషిచ్యాథ ఋషభో భరతం పుత్రవత్సలః జ్ఞానవైరాగ్యమాశ్రిత్య జిత్వేన్ద్రియమహోరగాన్

తన కుమారునిపై అపారమైన ప్రేమతో ఋషభుడు భరతుని రాజుగా కూర్చోబెట్టాడు. జ్ఞానం, వైరాగ్యాన్ని ఆశ్రయించి, ఇంద్రియాల మహాసర్పాలను జయించాడు.

సర్వాత్మనాత్మని స్థాప్య పరమాత్మానమీశ్వరమ్ నగ్నో జటీ నిరాహారశ్ చీరీ ధ్వాన్తగతో హి సః

ఆయన పరమాత్మను తనలో స్థాపించి, పూర్తిగా లీనమై, నగ్నుడై, జటాధారుడై, ఆహారం లేకుండా, వలకట్టుకుని, చీకటిలోకి ప్రవేశించాడు.

నిరాశస్త్యక్తసందేహః శైవమాప పరం పదమ్ హిమాద్రేర్దక్షిణం వర్షం భరతాయ న్యవేదయత్

ఆయన ఆశలు లేకుండా, సందేహాలు లేకుండా, శైవ పరమపదాన్ని పొందాడు. హిమాలయానికి దక్షిణంగా ఉన్న ప్రాంతాన్ని భరతునికి అప్పగించాడు.

తస్మాత్తు భారతం వర్షం తస్య నామ్నా విదుర్బుధాః భరతస్యాత్మజో విద్వాన్ సుమతిర్నామ ధార్మికః

అందువల్ల ఆ ప్రాంతాన్ని భరతుని పేరుతో భరతవర్షం అని పండితులు అంటారు. భరతునికి కుమారుడిగా ధర్మాత్ముడైన సుమతి జన్మించాడు.

బభూవ తస్మింస్తద్రాజ్యం భరతః సంన్యవేశయత్ పుత్రసంక్రామితశ్రీకో వనం రాజా వివేశ సః

ఆ రాజ్యంలో భరతుడు తన కుమారునికి రాజ్యాన్ని అప్పగించి, తన మహిమను కూడా అతనికి వదిలిపెట్టి, ఆ రాజు అడవిలోకి ప్రవేశించాడు.

అస్య ద్వీపస్య మధ్యే తు మేరుర్ నామ మహాగిరిః నానారత్నమయైః శృఙ్గైః స్థితః స్థితిమతాం వరః

ఈ ద్వీపం మధ్యలో మెరు అనే గొప్ప పర్వతం ఉంది. అది అనేక విలువైన రత్నాలతో మెరిసే శిఖరాలతో అలంకరించబడి, స్థిరంగా నిలిచిన వాటిలో అగ్రస్థానంలో ఉంది.

చతురశీతిసాహస్రమ్ ఉత్సేధేన ప్రకీర్తితః ప్రవిష్టః షోడశాధస్తాద్ విస్తృతః షోడశైవ తు

ఆ పర్వతం ఎత్తు ఎనభై నాలుగు వేల పరిమాణాలు అని చెబుతారు. భూమికి పది ఆరు వేల పరిమాణాలు లోపలికి, అలాగే వెడల్పు కూడా పది ఆరు వేల పరిమాణాలుగా విస్తరించి ఉంది.

శరావవత్ సంస్థితత్వాద్ ద్వాత్రింశన్మూర్ధ్ని విస్తృతః విస్తారాత్ త్రిగుణశ్ చాస్య పరిణాహో ఽనుమణ్డలః

ఆ పర్వతం తలకిందుల పెట్టిన గిన్నెలా ఆకారంలో ఉంటుంది. పైభాగంలో ముప్పై రెండు వేల పరిమాణాలు విస్తరించి, దాని చుట్టుకొలత వెడల్పుకి మూడు రెట్లు ఉంటుంది.