లిఙ్గపురాణమ్

జమ్బూద్వీపేశ్వరం చక్రే ఆగ్నీధ్రం సుమహాబలమ్ ప్లక్షద్వీపేశ్వరశ్చాపి తేన మేధాతిథిః కృతః

జంబూద్వీపానికి అధిపతిగా మహాబలుడు అయిన అగ్నీధ్రుణ్ని నియమించాడు; ప్లక్షద్వీపానికి అధిపతిగా మేధాతిథిని చేశాడు.

శాల్మలేశ్ చ వపుష్మన్తం రాజానమభిషిక్తవాన్ జ్యోతిష్మన్తం కుశద్వీపే రాజానం కృతవాన్నృపః

శాల్మలుని అందంతో కూడినవాడిగా రాజుగా అభిషేకించాడు. కుశద్వీపంలో జ్యోతిష్మంతుని కూడా అక్కడి పాలకునిగా స్థాపించాడు.

ద్యుతిమన్తం చ రాజానం క్రౌఞ్చద్వీపే సమాదిశత్ శాకద్వీపేశ్వరం చాపి హవ్యం చక్రే ప్రియవ్రతః

క్రౌంచద్వీపంలో రాజుగా ద్యుతిమంతుని నియమించాడు. అలాగే ప్రియవ్రతుడు శాకద్వీపానికి హవ్యుని అధిపతిగా చేశాడు.

పుష్కరాధిపతిం చక్రే సవనం చాపి సువ్రతాః పుష్కరే సవనస్యాపి మహావీతః సుతో ఽభవత్

పుష్కర ద్వీపానికి వ్రతపరుడైన సవనుని అధిపతిగా చేసాడు. ఆ పుష్కరంలో సవనునికి మహావీతుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు.

ధాతకీ చైవ ద్వావేతౌ పుత్రౌ పుత్రవతాం వరౌ మహావీతం స్మృతం వర్షం తస్య నామ్నా మహాత్మనః

ధాతకీ, మహావీతుడు — వీరిద్దరూ అతని కుమారులలో ఉత్తములు. ఆ మహాత్ముడి పేరుతో ఆ ప్రాంతాన్ని 'మహావీత' అని పిలిచేవారు.

నామ్నా తు ధాతకేశ్చైవ ధాతకీఖణ్డముచ్యతే హవ్యో ఽప్యజనయత్ పుత్రాఞ్ ఛాకద్వీపేశ్వరః ప్రభుః

ధాతకీ అనే పేరుతో ఆ ప్రాంతం 'ధాతకీఖండం'గా ప్రసిద్ధి చెందింది. అలాగే శాకద్వీపాధిపతి హవ్యుడు కూడా తనకు కుమారులను పొందాడు.

జలదం చ కుమారం చ సుకుమారం మణీచకమ్ కుసుమోత్తరమోదాకీ సప్తమస్తు మహాద్రుమః

జలదుడు, కుమారుడు, సుకుమారుడు, మణీచకుడు, కుసుమోత్తరుడు, మోదాకుడు, ఏడవవాడైన మహాద్రుముడు — వీరే అతని కుమారులు.

అలదం జలదస్యాథ వర్షం ప్రథమముచ్యతే కుమారస్య తు కౌమారం ద్వితీయం పరికీర్తితమ్

మొదటి ప్రాంతాన్ని జలదుని పేరుతో 'అలద' అని పిలుస్తారు. రెండవదాన్ని కుమారుని పేరుతో 'కౌమార' అని అంటారు.

సుకుమారం తృతీయం తు సుకుమారస్య కీర్త్యతే మణీచకం చతుర్థం తు మాణీచకమిహోచ్యతే

మూడవది సుకుమారుని పేరుతో 'సుకుమార' అని, నాలుగవది మణీచకుని పేరుతో 'మాణీచక' అని ఇక్కడ ప్రసిద్ధి చెందింది.

కుసుమోత్తరస్య వై వర్షం పఞ్చమం కుసుమోత్తరమ్ మోదకం చాపి మోదాకేర్ వర్షం షష్ఠం ప్రకీర్తితమ్

ఐదవ ప్రాంతం కుసుమోత్తరుని పేరుతో 'కుసుమోత్తర', ఆరవది మోదాకుని పేరుతో 'మోదాక' అని పిలుస్తారు.

మహాద్రుమస్య నామ్నా తు సప్తమం తన్మహాద్రుమమ్ తేషాం తు నామభిస్తాని సప్త వర్షాణి తత్ర వై

ఏడవదాన్ని మహాద్రుముని పేరుతో 'మహాద్రుమ' అని అంటారు. అలా అక్కడ ఆ ఏడూ ప్రాంతాలు వారి పేర్లతో ప్రసిద్ధి చెందాయి.

క్రౌఞ్చద్వీపేశ్వరస్యాపి పుత్రా ద్యుతిమతస్తు వై కుశలో మనుగశ్చోష్ణః పీవరశ్చాన్ధకారకః

క్రౌంచద్వీపాధిపతి ద్యుతిమంతునికి కుమారులు — కుశలుడు, మనుగుడు, ఉష్ణుడు, పీవరుడు, అంధకారకుడు.

మునిశ్చ దున్దుభిశ్చైవ సుతా ద్యుతిమతస్తు వై తేషాం స్వనామభిర్ దేశాః క్రౌఞ్చద్వీపాశ్రయాః శుభాః

ముని, దుందుభి — వీరందరూ ద్యుతిమంతుని కుమారులే. క్రౌంచద్వీపంలోని శుభమైన ప్రాంతాలు వీరి పేర్లతో ప్రసిద్ధి అయ్యాయి.

కుశలదేశః కుశలే మనుగస్య మనోనుగః ఉష్ణస్యోష్ణః స్మృతో దేశః పీవరః పీవరస్య చ

కుశలుని ప్రాంతాన్ని 'కుశల', మనుగుని ప్రాంతాన్ని 'మనోనుగ', ఉష్ణుని ప్రాంతాన్ని 'ఉష్ణ', పీవరుని ప్రాంతాన్ని 'పీవర' అని పిలుస్తారు.

అన్ధకారస్య కథితో దేశో నామ్నాన్ధకారకః మునేర్దేశో మునిః ప్రోక్తో దున్దుభేర్ దున్దుభిః స్మృతః

అంధకారకుని ప్రాంతాన్ని 'అంధకారక' అని, ముని ప్రాంతాన్ని 'ముని', దుందుభి ప్రాంతాన్ని 'దుందుభి' అని అంటారు.

ఏతే జనపదాః సప్త క్రౌఞ్చద్వీపేషు భాస్వరాః జ్యోతిష్మన్తః కుశద్వీపే సప్త చాసన్మహౌజసః

క్రౌంచద్వీపంలో ఈ ఏడుగురు ప్రజలు ప్రసిద్ధి చెందారు. అలాగే కుశద్వీపంలో కూడా ఏడుగురు మహాబలశాలులు ఉన్నారు.

ఉద్భిదో వేణుమాంశ్చైవ ద్వైరథో లవణో ధృతిః షష్ఠః ప్రభాకరశ్చాపి సప్తమః కపిలః స్మృతః

ఉద్భిదుడు, వేణుమాను, ద్వైరథుడు, లవణుడు, ధృతిమంతుడు, ఆరవవాడైన ప్రభాకరుడు, ఏడవవాడైన కపిలుడు ప్రసిద్ధి చెందారు.

ఉద్భిదం ప్రథమం వర్షం ద్వితీయం వేణుమణ్డలమ్ తృతీయం ద్వైరథం చైవ చతుర్థం లవణం స్మృతమ్

మొదటి ప్రాంతం 'ఉద్భిద', రెండవది 'వేణుమండలం', మూడవది 'ద్వైరథ', నాలుగవది 'లవణ' అని పిలుస్తారు.

పఞ్చమం ధృతిమత్ షష్ఠం ప్రభాకరమ్ అనుత్తమమ్ సప్తమం కపిలం నామ కపిలస్య ప్రకీర్తితమ్

ఐదవది 'ధృతిమంత', ఆరవది 'ప్రభాకర' — వీరిలో ఉత్తమం. ఏడవది 'కపిల' అని కపిలుని పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

శాల్మలస్యేశ్వరాః సప్త సుతాస్తే వై వపుష్మతః శ్వేతశ్ చ హరితశ్చైవ జీమూతో రోహితస్ తథా

వపుష్మతుని ఏడుగురు కుమారులు శాల్మలద్వీపానికి పాలకులయ్యారు. వాళ్ల పేర్లు — శ్వేత, హరిత, జీమూత, రోహిత్.

వైద్యుతో మానసశ్చైవ సుప్రభః సప్తమస్ తథా శ్వేతస్య దేశః శ్వేతస్తు హరితస్య చ హారితః

వైద్యుత, మానస, ఏడవవాడు సుప్రభ. శ్వేతునికి శ్వేతవార్షం, హరితునికి హారితవార్షం వచ్చాయి.

జీమూతస్య చ జీమూతో రోహితస్య చ రోహితః వైద్యుతో వైద్యుతస్యాపి మానసస్య చ మానసః

జీమూతునికి జీమూతవార్షం, రోహితునికి రోహితవార్షం, వైద్యుతునికి వైద్యుతవార్షం, మానసునికి మానసవార్షం లభించాయి.

సుప్రభః సుప్రభస్యాపి సప్త వై దేశలాఞ్ఛకాః ప్లక్షద్వీపే తు వక్ష్యామి జమ్బూద్వీపాదనన్తరమ్

సుప్రభునికి సుప్రభవార్షం. ఇలా ఏడూ ప్రాంతాలు వారి పేర్లతోనే ప్రసిద్ధి చెందాయి. ఇప్పుడు జంబూద్వీపం తరువాత ప్లక్షద్వీపం గురించి చెబుతాను.

సప్త మేధాతిథేః పుత్రాః ప్లక్షద్వీపేశ్వరా నృపాః జ్యేష్ఠః శాన్తభయస్తేషాం సప్తవర్షాణి తాని వై

ప్లక్షద్వీపానికి మేధాతిథి మహారాజు కుమారులు ఏడుగురు పాలకులయ్యారు. వారిలో పెద్దవాడు శాంతభయుడు. వీళ్లే ఆ ఏడూ ప్రాంతాలకు అధిపతులు.

తస్మాచ్ఛాన్తభయాచ్చైవ శిశిరస్తు సుఖోదయః ఆనన్దశ్ చ శివశ్చైవ క్షేమకశ్ చ ధ్రువస్ తథా

శాంతభయుని నుంచి శిశిరుడు, సుఖోదయుడు, ఆనందుడు, శివుడు, క్షేమకుడు, ధ్రువుడు పుట్టారు.

తాని తేషాం తు నామాని సప్తవర్షాణి భాగశః నివేశితాని తైస్తాని పూర్వం స్వాయంభువే ఽన్తరే

వీరి పేర్లే ఆ ఏడూ ప్రాంతాలకు పెట్టబడ్డాయి. ఈ ప్రాంతాలు వారివల్ల స్వాయంభువమంతరంలో ఏర్పడ్డాయి.

మేధాతిథేస్తు పుత్రైస్తైః ప్లక్షద్వీపనివాసిభిః వర్ణాశ్రమాచారయుతాః ప్రజాస్తత్ర నివేశితాః

మేధాతిథి కుమారులు ప్లక్షద్వీపంలో నివసించే ప్రజలను అక్కడ స్థాపించారు. వారు వర్ణాశ్రమ ధర్మాలను పాటిస్తూ జీవించారు.

ప్లక్షద్వీపాదివర్షేషు శాకద్వీపాన్తికేషు వై జ్ఞేయః పఞ్చసు ధర్మో వై వర్ణాశ్రమవిభాగశః

ప్లక్షద్వీపం, శాకద్వీపానికి దగ్గర ఉన్న ప్రాంతాల్లో వర్ణాశ్రమ విభాగాల ప్రకారం ఐదు విధాల ధర్మం ఉంది.

సుఖమాయుః స్వరూపం చ బలం ధర్మో ద్విజోత్తమాః పఞ్చస్వేతేషు ద్వీపేషు సర్వసాధారణం స్మృతమ్

ఈ ఐదు ద్వీపాల్లో అందరికీ సుఖం, దీర్ఘాయువు, స్వరూపం, బలం, ధర్మం సాధారణంగా లభిస్తాయని చెప్పబడింది.