లిఙ్గపురాణమ్

తలేషు తేషు సర్వేషు చామ్బయా పరమేశ్వరః స్కన్దేన నన్దినా సార్ధం గణపైః సర్వతో వృతః

ఈ తలాలన్నింటిలో పరమేశ్వరుడు అంబా, స్కందుడు, నందినితో పాటు గణాలతో చుట్టూ ఉంటాడు.

తలానాం చైవ సర్వేషామ్ ఊర్ధ్వతః సప్తసప్తమాః క్ష్మాతలాని ధరా చాపి సప్తధా కథయామి వః

ఈ తలాలన్నింటి పైన ఏడు ఏడు భూమి తలాలు ఉన్నాయి. ఆ భూమి ఏడు విభాగాలను మీకు వివరంగా చెబుతాను.

సప్తద్వీపా తథా పృథ్వీ నదీపర్వతసంకులా సముద్రైః సప్తభిశ్చైవ సర్వతః సమలంకృతా

ఈ భూమి ఏడు ద్వీపాలతో, నదులు, పర్వతాలతో నిండినదిగా, ఏడు సముద్రాలతో అన్ని వైపులా అలంకరించబడి ఉంది.

జమ్బూః ప్లక్షః శాల్మలిశ్ చ కుశః క్రౌఞ్చస్తథైవ చ శాకః పుష్కరనామా చ ద్వీపాస్త్వభ్యన్తరే క్రమాత్

జంబూ, ప్లక్ష, శాల్మలి, కుశ, క్రౌంచ, శాక, పుష్కరము — ఇవే లోపల వరుసగా ఉన్న ఏడు ద్వీపాలు.

సప్తద్వీపేషు సర్వేషు సామ్బః సర్వగణైర్వృతః నానావేషధరో భూత్వా సాన్నిధ్యం కురుతే హరః

ఈ ఏడు ద్వీపాలలో అన్నిటిలోను, హరుడు తన అనుచరులతో కూడి,色色 రూపాలు ధరించి, తన సన్నిధిని ప్రదర్శిస్తాడు.

క్షారోదేక్షురసోదశ్ చ సురోదశ్ చ ఘృతోదధిః దధ్యర్ణవశ్ చ క్షీరోదః స్వాదూదశ్చాప్యనుక్రమాత్

ఉప్పు నీరు, చెరకు రసం, మద్యం, నెయ్యి, పెరుగు సముద్రం, పాల సముద్రం, తీపి నీరు — ఇవే వరుసగా సముద్రాలు.

సముద్రేష్విహ సర్వేషు సర్వదా సగణః శివః జలరూపీ భవః శ్రీమాన్ క్రీడతే చోర్మిబాహుభిః

ఈ సముద్రాలలో అన్నింటిలోను, ఎప్పుడూ, శివుడు తన గణాలతో కలసి, నీటి రూపంలో, అలల చేతులతో ఆనందంగా విహరిస్తాడు.

క్షీరార్ణవామృతమివ సదా క్షీరార్ణవే హరిః శేతే శివజ్ఞానధియా సాక్షాద్వై యోగనిద్రయా

పాల సముద్రంలో అమృతం ఉన్నట్లే, హరియు ఎప్పుడూ పాల సముద్రంలో, శివుని జ్ఞానంతో, యోగనిద్రలో విశ్రాంతి చెందుతాడు.

యదా ప్రబుద్ధో భగవాన్ ప్రబుద్ధమఖిలం జగత్ యదా సుప్తస్తదా సుప్తం తన్మయం చ చరాచరమ్

భగవంతుడు మేల్కొన్నప్పుడు, మొత్తం లోకమంతా మేల్కొంటుంది; ఆయన నిద్రించగా, ఆయనతో నిండిన చరాచరమంతా నిద్రించిపోతుంది.

తేనైవ సృష్టమఖిలం ధృతం రక్షితమేవ చ సంహృతం దేవదేవస్య ప్రసాదాత్పరమేష్ఠినః

అతని వల్లే సృష్టి, స్థితి, రక్షణ, లయ — అన్నీ జరుగుతాయి; ఈవన్నీ పరమేశ్వరుడైన దేవదేవుని కృపతోనే జరుగుతాయి.

సుషేణా ఇతి విఖ్యాతా యజన్తే పురుషర్షభమ్ అనిరుద్ధం మునిశ్రేష్ఠాః శఙ్ఖచక్రగదాధరమ్

సుషేణ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన మునిశ్రేష్ఠులు, శంఖ, చక్ర, గదను ధరించిన అనిరుద్ధ పరమపురుషుడిని పూజిస్తారు.

యే చానిరుద్ధం పురుషం ధ్యాయన్త్యాత్మవిదాం వరాః నారాయణసమాః సర్వే సర్వసంపత్సమన్వితాః

ఆత్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠులు, అనిరుద్ధుని ధ్యానం చేసే వారు, అందరూ నారాయణునితో సమానంగా, సమస్త ఐశ్వర్యాలతో ఉంటారు.

సనన్దనశ్ చ భగవాన్ సనకశ్ చ సనాతనః వాలఖిల్యాశ్ చ సిద్ధాశ్ చ మిత్రావరుణకౌ తథా

సనందనుడు, భగవంతుడు, సనకుడు, సనాతనుడు, వాలఖిల్యులు, సిద్ధులు, మిత్రుడు, వరుణుడు — వీరందరూ అక్కడ ఉన్నారు.

యజన్తి సతతం తత్ర విశ్వస్య ప్రభవం హరిమ్ సప్తద్వీపేషు తిష్ఠన్తి నానాశృఙ్గా మహోదయాః

వారు ఎల్లప్పుడూ ఆ స్థలంలో విశ్వానికి మూలమైన హరిని పూజిస్తారు; ఆ ఏడు ద్వీపాలలో ఎన్నో గొప్ప శిఖరాలు, పర్వతాలు ఉన్నాయి.

ఆసముద్రాయతాః కేచిద్ గిరయో గహ్వరైస్ తథా ధరాయాః పతయశ్చాసన్ బహవః కాలగౌరవాత్

కొన్ని పర్వతాలు సముద్రం వరకు విస్తరించి, గుహలతో కూడి ఉంటాయి; కాలబరువుతో భూమికి అనేక మంది పాలకులు ఉన్నారు.

సామర్థ్యాత్పరమేశానాః క్రౌఞ్చారేర్జనకాత్ప్రభోః మన్వన్తరేషు సర్వేషు అతీతానాగతేష్విహ

పరమేశ్వరుల శక్తితో, క్రౌంచ శత్రువు వంశస్థుని ద్వారా, గత, భవిష్యత్ మన్వంతరాలలో ఇక్కడ పాలకులు ఏర్పడ్డారు.

ప్రవక్ష్యామి ధరేశాన్ వో వక్ష్యే స్వాయంభువే ఽన్తరే మన్వన్తరేషు సర్వేషు అతీతానాగతేషు చ

నేను మీకు భూమిపాలకులను వివరించబోతున్నాను; స్వాయంభువ మన్వంతరంలో, గత, భవిష్యత్ మన్వంతరాలలో వారిని చెప్పుతాను.

తుల్యాభిమానినశ్చైవ సర్వే తుల్యప్రయోజనాః స్వాయంభువస్య చ మనోః పౌత్రాస్త్వాసన్మహాబలాః

వారు అందరూ సమానమైన గర్వంతో, ఒకే లక్ష్యంతో ఉన్నారు; స్వాయంభువ మను మనవులు మహాబలులు.

ప్రియవ్రతాత్మజా వీరాస్ తే దశేహ ప్రకీర్తితాః ఆగ్నీధ్రశ్చాగ్నిబాహుశ్ చ మేధా మేధాతిథిర్వసుః

ప్రియవ్రతుని వీరపుత్రులు ఇక్కడ చెప్పబడ్డారు: అగ్నీధ్రుడు, అగ్నిబాహుడు, మేధ, మేధాతిథి, వసువు.

జ్యోతిష్మాన్ద్యుతిమాన్ హవ్యః సవనః పుత్ర ఏవ చ ప్రియవ్రతో ఽభ్యషిఞ్చత్తాన్ సప్త సప్తసు పార్థివాన్

జ్యోతిష్మాన్, ద్యుతిమాన్, హవ్య, సవనుడు — వీరందరూ కూడా కుమారులే; ప్రియవ్రతుడు వారిలో ఏడుగురిని ఏడు భూభాగాలకు రాజులుగా అభిషేకించాడు.

జమ్బూద్వీపేశ్వరం చక్రే ఆగ్నీధ్రం సుమహాబలమ్ ప్లక్షద్వీపేశ్వరశ్చాపి తేన మేధాతిథిః కృతః

జంబూద్వీపానికి అధిపతిగా మహాబలుడు అయిన అగ్నీధ్రుణ్ని నియమించాడు; ప్లక్షద్వీపానికి అధిపతిగా మేధాతిథిని చేశాడు.

శాల్మలేశ్ చ వపుష్మన్తం రాజానమభిషిక్తవాన్ జ్యోతిష్మన్తం కుశద్వీపే రాజానం కృతవాన్నృపః

శాల్మలుని అందంతో కూడినవాడిగా రాజుగా అభిషేకించాడు. కుశద్వీపంలో జ్యోతిష్మంతుని కూడా అక్కడి పాలకునిగా స్థాపించాడు.

ద్యుతిమన్తం చ రాజానం క్రౌఞ్చద్వీపే సమాదిశత్ శాకద్వీపేశ్వరం చాపి హవ్యం చక్రే ప్రియవ్రతః

క్రౌంచద్వీపంలో రాజుగా ద్యుతిమంతుని నియమించాడు. అలాగే ప్రియవ్రతుడు శాకద్వీపానికి హవ్యుని అధిపతిగా చేశాడు.

పుష్కరాధిపతిం చక్రే సవనం చాపి సువ్రతాః పుష్కరే సవనస్యాపి మహావీతః సుతో ఽభవత్

పుష్కర ద్వీపానికి వ్రతపరుడైన సవనుని అధిపతిగా చేసాడు. ఆ పుష్కరంలో సవనునికి మహావీతుడు అనే కుమారుడు జన్మించాడు.

ధాతకీ చైవ ద్వావేతౌ పుత్రౌ పుత్రవతాం వరౌ మహావీతం స్మృతం వర్షం తస్య నామ్నా మహాత్మనః

ధాతకీ, మహావీతుడు — వీరిద్దరూ అతని కుమారులలో ఉత్తములు. ఆ మహాత్ముడి పేరుతో ఆ ప్రాంతాన్ని 'మహావీత' అని పిలిచేవారు.

నామ్నా తు ధాతకేశ్చైవ ధాతకీఖణ్డముచ్యతే హవ్యో ఽప్యజనయత్ పుత్రాఞ్ ఛాకద్వీపేశ్వరః ప్రభుః

ధాతకీ అనే పేరుతో ఆ ప్రాంతం 'ధాతకీఖండం'గా ప్రసిద్ధి చెందింది. అలాగే శాకద్వీపాధిపతి హవ్యుడు కూడా తనకు కుమారులను పొందాడు.

జలదం చ కుమారం చ సుకుమారం మణీచకమ్ కుసుమోత్తరమోదాకీ సప్తమస్తు మహాద్రుమః

జలదుడు, కుమారుడు, సుకుమారుడు, మణీచకుడు, కుసుమోత్తరుడు, మోదాకుడు, ఏడవవాడైన మహాద్రుముడు — వీరే అతని కుమారులు.

అలదం జలదస్యాథ వర్షం ప్రథమముచ్యతే కుమారస్య తు కౌమారం ద్వితీయం పరికీర్తితమ్

మొదటి ప్రాంతాన్ని జలదుని పేరుతో 'అలద' అని పిలుస్తారు. రెండవదాన్ని కుమారుని పేరుతో 'కౌమార' అని అంటారు.

సుకుమారం తృతీయం తు సుకుమారస్య కీర్త్యతే మణీచకం చతుర్థం తు మాణీచకమిహోచ్యతే

మూడవది సుకుమారుని పేరుతో 'సుకుమార' అని, నాలుగవది మణీచకుని పేరుతో 'మాణీచక' అని ఇక్కడ ప్రసిద్ధి చెందింది.