లిఙ్గపురాణమ్

అవతీర్ణే సుతే నన్దిన్ రక్షార్థం మహ్యమీశ్వర తుభ్యం నమః సురేశాన నన్దీశ్వర నమో ఽస్తు తే

'నందీ, నా రక్షణ కోసం నా కుమారుడు అవతరించినందుకు, ప్రభూ, నీకు నమస్కారం. దేవతల అధిపతివా, నందీశ్వరుడా, నీకు వందనం.'

పుత్ర పాహి మహాబాహో దేవదేవ జగద్గురో పుత్రత్వమేవ నన్దీశ మత్వా యత్కీర్తితం మయా

'కుమారుడా, మహాబాహువా, దేవతల దేవా, జగద్గురూ, నిన్ను నా కుమారుడిగా భావించి, నందీశ్వరుడా, నేను ఏం మాట్లాడానో—'

త్వయా తత్క్షమ్యతాం వత్స స్తవస్తవ్య సురాసురైః యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి మమ పుత్రప్రభాషితమ్

'అది నీవు క్షమించాలి, బిడ్డా. నిన్ను దేవతలు, రాక్షసులు స్తుతించాలి. నా కుమారుడు చెప్పినదాన్ని ఎవరు పఠించినా, వినినా—'

శ్రావయేద్వా ద్విజాన్ భక్త్యా మయా సార్ధం స మోదతే ఏవం స్తుత్వా సుతం బాలం ప్రణమ్య బహుమానతః

'లేదా భక్తితో ద్విజులకు వినిపించినా, వారు నాతో పాటు ఆనందిస్తారు. ఇలా తన చిన్న కుమారుడిని స్తుతించి, గౌరవంతో నమస్కరించాడు.'

మునీశ్వరాంశ్ చ సమ్ప్రేక్ష్య శిలాద ఉవాచ సువ్రతః పశ్యధ్వం మునయః సర్వే మహాభాగ్యం మమావ్యయః

మహర్షులను చూసి, వ్రతంలో స్థిరుడైన శిలాదుడు ఇలా అన్నాడు: 'మహర్షులారా, నా నశించని గొప్ప అదృష్టాన్ని మీరు అందరూ చూడండి.'

నన్దీ యజ్ఞాఙ్గణే దేవశ్ చావతీర్ణో యతః ప్రభుః మత్సమః కః పుమాంల్లోకే దేవో వా దానవో ఽపి వా

'నందీ ప్రభువు యజ్ఞవేదికపై అవతరించినందున, లోకంలో నాకు సమానుడు ఎవరు? దేవుడా, రాక్షసుడా?'

ఏష నన్దీ యతో జాతో యజ్ఞభూమౌ హితాయ మే

'ఈ నందీ యజ్ఞభూమిలో నాకు మేలుకోసం జన్మించాడు.'

మయా సహ పితా హృష్టః ప్రణమ్య చ మహేశ్వరమ్ ఉటజం స్వం జగామాశు నిధిం లబ్ధ్వేవ నిర్ధనః

నా తండ్రి ఆనందంతో పరమేశ్వరునికి నమస్కరించి, తన గుడిసెకు వెంటనే తిరిగి వెళ్లాడు. అది దరిద్రుడు ధనాన్ని దొరికినట్టే.

యదాగతో ఽహముటజం శిలాదస్య మహామునే తదా వై దైవికం రూపం త్యక్త్వా మానుష్యమ్ ఆస్థితః

మహామునీ, నేను శిలాదుని గుడిసెకు వచ్చేటప్పుడు, నా దివ్యరూపాన్ని వదిలి, మానవ రూపాన్ని ధరించాను.

నష్టా చైవ స్మృతిర్దివ్యా యేన కేనాపి కారణాత్ మానుష్యమాస్థితం దృష్ట్వా పితా మే లోకపూజితః

ఏదో కారణంతో నా దివ్య జ్ఞాపకం పోయింది. నన్ను మానవ రూపంలో చూసి, లోకంలో గౌరవించబడే నా తండ్రి

విలలాపాతిదుఃఖార్తః స్వజనైశ్ చ సమావృతః జాతకర్మాదికాశ్చైవ చకార మమ సర్వవిత్

తీవ్రమైన దుఃఖంతో, తన బంధువులతో కూడి, విలపించాడు. అన్నీ తెలిసినవాడిగా, నా జన్మకర్మ మొదలైన కార్యాలన్నీ చేశాడు.

శాలఙ్కాయనపుత్రో వై శిలాదః పుత్రవత్సలః ఉపదిష్టా హి తేనైవ ఋక్శాఖా యజుషస్ తథా

శాలంకాయనుని కుమారుడైన శిలాదుడు తన కుమారుడిని ప్రేమించేవాడు. అతనే నాకు ఋగ్వేద శాఖను, అలాగే యజుర్వేదాన్ని కూడా బోధించాడు.

సామశాఖాసహస్రం చ సాఙ్గోపాఙ్గం మహామునే ఆయుర్వేదం ధనుర్వేదం గాన్ధర్వం చాశ్వలక్షణమ్

మహామునీ, ఆయన నాకు సామవేదంలోని వెయ్యి శాఖలను, వాటి ఉపశాఖలతో సహా, ఆయుర్వేదం, ధనుర్వేదం, సంగీతం, గుర్రాల లక్షణాలను కూడా నేర్పాడు.

హస్తినాం చరితం చైవ నరాణాం చైవ లక్షణమ్ సమ్పూర్ణే సప్తమే వర్షే తతో ఽథ మునిసత్తమౌ

అలాగే, ఏనుగుల ప్రవర్తనను, మనుషుల లక్షణాలను కూడా బోధించాడు. ఏడవ సంవత్సరం పూర్తయ్యాక, ఓ మునిశ్రేష్ఠా,

మిత్రావరుణనామానౌ తపోయోగబలాన్వితౌ తస్యాశ్రమం గతౌ దివ్యౌ ద్రష్టుం మాం చాజ్ఞయా విభోః

మిత్రావరుణ అనే ఇద్దరు దివ్యులు, తపస్సు, యోగబలంతో, ప్రభువు ఆజ్ఞతో నన్ను చూడటానికి ఆయన ఆశ్రమానికి వచ్చారు.

ఊచతుశ్ చ మహాత్మానౌ మాం నిరీక్ష్య ముహుర్ముహుః తాత నన్ద్యయమల్పాయుః సర్వశాస్త్రార్థపారగః

ఆ మహాత్ములు నన్ను పునఃపునః పరిశీలించి, 'తాత, నంది అన్ని శాస్త్రార్థాలను తెలుసుకున్నా, ఆయుష్కాలం తక్కువగా ఉంది' అని అన్నారు.

న దృష్టమేవమాశ్చర్యమ్ ఆయుర్వర్షాదతః పరమ్ ఇత్యుక్తవతి విప్రేన్ద్రః శిలాదః పుత్రవత్సలః

'ఇలాంటి అద్భుతం ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఈ సంవత్సరానికంటే మిగతా ఆయుష్కాలం లేదు' అని వారు చెప్పగా, తన కుమారుణ్ణి ప్రేమించే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు శిలాదుడు

సమాలిఙ్గ్య చ దుఃఖార్తో రురోదాతీవ విస్వరమ్ హా పుత్ర పుత్ర పుత్రేతి పపాత చ సమన్తతః

నన్ను ఆలింగనం చేసుకుని, దుఃఖంతో గట్టిగా ఏడ్చాడు. 'హాయ్ నా కుమారా, నా కుమారా!' అని అరుస్తూ, అక్కడే పడిపోయాడు.

అహో బలం దైవవిధేర్ విధాతుశ్చేతి దుఃఖితః తస్య చార్తస్వరం శ్రుత్వా తదాశ్రమనివాసినః

దుఃఖంతో, 'అయ్యో, విధి, సృష్టికర్త బలమిది!' అని అన్నాడు. ఆయన ఆర్త స్వరం విని, ఆశ్రమవాసులు

నిపేతుర్విహ్వలాత్యర్థం రక్షాశ్చక్రుశ్ చ మఙ్గలమ్ తుష్టువుశ్ చ మహాదేవం త్రియంబకముమాపతిమ్

బాగా కలవరపడి నేలపై పడిపోయారు. రక్షణ కోసం మంగళకార్యాలు చేశారు. మహాదేవుడైన త్రియంబకుని, ఉమాపతిని స్తుతించారు.

హుత్వా త్రియంబకేనైవ మధునైవ చ సంప్లుతామ్ దూర్వామయుతసంఖ్యాతాం సర్వద్రవ్యసమన్వితామ్

త్రియంబకునికి, తేనెతో నింపిన, దర్భ గడ్డి పొదులతో సమానమైన సంఖ్యలో, అన్ని పదార్థాలతో కూడిన హోమాలు చేశారు.

పితా విగతసంజ్ఞశ్ చ తథా చైవ పితామహః విచేష్టశ్ చ లలాపాసౌ మృతవన్నిపపాత చ

నా తండ్రి, అలాగే తాత కూడా, జ్ఞానం కోల్పోయారు. వారు విలవిల్లాడుతూ, ఏడుస్తూ, మృతుల్లా నేలపై పడిపోయారు.

మృత్యోర్ భీతో ఽహమ్ అచిరాచ్ ఛిరసా చాభివన్ద్య తమ్ మృతవత్పతితం సాక్షాత్ పితరం చ పితామహమ్

మరణాన్ని భయపడి, తండ్రి, తాత ఇద్దరూ నా కళ్లముందు మృతుల్లా పడిపోయినప్పుడు, వారికి తలవంచి నమస్కరించాను.

ప్రదక్షిణీకృత్య చ తం రుద్రజాప్యరతో ఽభవమ్ హృత్పుణ్డరీకే సుషిరే ధ్యాత్వా దేవం త్రియంబకమ్

వారిని ప్రదక్షిణగా తిరిగి, రుద్ర జపంలో లీనమై, నా హృదయ పద్మంలోని సూక్ష్మ స్థలంలో త్రియంబక దేవుని ధ్యానం చేశాను.

త్ర్యక్షం దశభుజం శాన్తం పఞ్చవక్త్రం సదాశివమ్ సరితశ్చాన్తరే పుణ్యే స్థితం మాం పరమేశ్వరః

మూడు కళ్ళు, పది చేతులు, శాంత స్వరూపుడు, ఐదు ముఖాలు, ఎప్పుడూ మంగళకరుడైన పరమేశ్వరుడు, పవిత్ర జలాల్లో నా ముందు నిలుచున్నాడు అని చూశాను.

తుష్టో ఽబ్రవీన్మహాదేవః సోమః సోమార్ధభూషణః వత్స నన్దిన్మహాబాహో మృత్యోర్భీతిః కుతస్తవ

ఆనందంగా ఉన్న చంద్రకళను అలంకరించుకున్న మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'నందినీ కుమారుడా, బలమైన భుజాలు కలవాడా, నీకు మరణం గురించి భయం ఎందుకు రావాలి?'

మయైవ ప్రేషితౌ విప్రౌ మత్సమస్త్వం న సంశయః వత్సైనత్తవ దేహం చ లౌకికం పరమార్థతః

ఆ ఇద్దరు బ్రాహ్మణులను నేను పంపించాను; నీవు నాకే సమానమైనవాడివి, దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. కుమారుడా, నిజంగా నీ శరీరం ఈ లోకానికి చెందింది.

నాస్త్యేవ దైవికం దృష్టం శిలాదేన పురా తవ దేవైశ్ చ మునిభిః సిద్ధైర్ గన్ధర్వైర్దానవోత్తమైః

దేవతలు, ఋషులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, దానవులు — వీరెవరూ కూడా ఇంతకు ముందు దివ్యమైన శరీరాన్ని చూడలేదు, నీవు కూడా చూడలేదు.

పూజితం యత్పురా వత్స దైవికం నన్దికేశ్వర సంసారస్య స్వభావో ఽయం సుఖం దుఃఖం పునః పునః

నందికేశ్వరా, కుమారుడా! ఇంతకు ముందు దివ్యమని పూజించబడింది, అది ఈ సంసార స్వభావమే — సుఖం, దుఃఖం మళ్లీ మళ్లీ వస్తూనే ఉంటాయి.