లిఙ్గపురాణమ్

ఈశానో నిరృతిర్యక్షో యమో వరుణ ఏవ చ విశ్వేదేవాస్ తథా రుద్రా వసవశ్ చ మహాబలాః

ఈశానుడు, నిరృతి, యక్షుడు, యముడు, వరుణుడు, విశ్వదేవతలు, రుద్రులు, మహాబలశాలి వసువులు— వీరందరూ

లక్ష్మీః సాక్షాచ్ఛచీ జ్యేష్ఠా దేవీ చైవ సరస్వతీ అదితిశ్ చ దితిశ్చైవ శ్రద్ధా లజ్జా ధృతిస్ తథా

లక్ష్మి, శచీ, జ్యేష్ఠ, సరస్వతి, అదితి, దితి, శ్రద్ధ, లజ్జ, ధైర్యం— వీరందరూ

నన్దా భద్రా చ సురభీ సుశీలా సుమనాస్ తథా వృషేన్ద్రశ్ చ మహాతేజా ధర్మో ధర్మాత్మజస్ తథా

నందా, భద్రా, సురభి, సుశీల, సుమన, ప్రకాశవంతమైన వృషేంద్రుడు, ధర్ముడు, ధర్ముని కుమారుడు— వీరందరూ

ఆవృత్య మాం తథాలిఙ్గ్య తుష్టువుర్మునిసత్తమ శిలాదో ఽపి మునిర్దృష్ట్వా పితా మే తాదృశం తదా

వీరు నన్ను చుట్టుముట్టి, ఆలింగనం చేసి, స్తుతించారు. అప్పుడు నా తండ్రి శిలాదుడు, ఆ దృశ్యాన్ని చూసి—

ప్రీత్యా ప్రణమ్య పుణ్యాత్మా తుష్టావేష్టప్రదం సుతమ్ భగవన్దేవదేవేశ త్రియంబక మమావ్యయ

ఆనందంతో నమస్కరించి, పుణ్యాత్ముడు తన కోరికలు నెరవేర్చే తన కుమారుడిని స్తుతించాడు: 'ప్రభూ, దేవతలకూ అధిపతి, త్రినేత్రుడు, నా నిత్యుడా—'

పుత్రో ఽసి జగతాం యస్మాత్ త్రాతా దుఃఖాద్ధి కిం పునః రక్షకో జగతాం యస్మాత్ పితా మే పుత్ర సర్వగ

'నీవు లోకాలకు రక్షకుడవు కాబట్టి, నా కుమారుడా, ఇంకేమి చెప్పాలి? నీవు లోకాలకు కాపాడేవాడవు కాబట్టి, నా కుమారుడు సర్వవ్యాపకుడు.'

అయోనిజ నమస్తుభ్యం జగద్యోనే పితామహ పితా పుత్ర మహేశాన జగతాం చ జగద్గురో

'అజన్ముడా, నీకు నమస్కారం. జగత్తుకు మూలమైనవాడా, పితామహుడా, తండ్రి, కుమారుడు, మహేశ్వరా, జగత్కురూ, నీకే వందనం.'

వత్స వత్స మహాభాగ పాహి మాం పరమేశ్వర త్వయాహం నన్దితో యస్మాన్ నన్దీ నామ్నా సురేశ్వర

'బిడ్డా, మహాభాగ్యశాలి బిడ్డా, పరమేశ్వరా, నన్ను కాపాడు. నీవు నన్ను ఆనందపరిచినందువల్ల, దేవతల అధిపతివైన నేను నందీ అనే పేరుతో పిలవబడుతున్నాను.'

తస్మాన్నన్దయ మాం నన్దిన్ నమామి జగదీశ్వరమ్ ప్రసీద పితరౌ మే ఽద్య రుద్రలోకం గతౌ విభో

'కాబట్టి నన్ను సంతోషపరచు, నందీ. జగదీశ్వరుడికి నమస్కారం. ప్రభూ, ఈ రోజు నా తల్లిదండ్రులు రుద్ర లోకానికి వెళ్లారు, దయచూపు.'

పితామహశ్ చ భో నన్దిన్ నవతీర్ణే మహేశ్వరే మమైవ సఫలం లోకే జన్మ వై జగతాం ప్రభో

'నందీ, మహేశ్వరుడు అవతరించినందువల్ల, లోకంలో నా జన్మ నిజంగా ఫలించిందని, జగత్ప్రభూ, నేను భావిస్తున్నాను.'

అవతీర్ణే సుతే నన్దిన్ రక్షార్థం మహ్యమీశ్వర తుభ్యం నమః సురేశాన నన్దీశ్వర నమో ఽస్తు తే

'నందీ, నా రక్షణ కోసం నా కుమారుడు అవతరించినందుకు, ప్రభూ, నీకు నమస్కారం. దేవతల అధిపతివా, నందీశ్వరుడా, నీకు వందనం.'

పుత్ర పాహి మహాబాహో దేవదేవ జగద్గురో పుత్రత్వమేవ నన్దీశ మత్వా యత్కీర్తితం మయా

'కుమారుడా, మహాబాహువా, దేవతల దేవా, జగద్గురూ, నిన్ను నా కుమారుడిగా భావించి, నందీశ్వరుడా, నేను ఏం మాట్లాడానో—'

త్వయా తత్క్షమ్యతాం వత్స స్తవస్తవ్య సురాసురైః యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి మమ పుత్రప్రభాషితమ్

'అది నీవు క్షమించాలి, బిడ్డా. నిన్ను దేవతలు, రాక్షసులు స్తుతించాలి. నా కుమారుడు చెప్పినదాన్ని ఎవరు పఠించినా, వినినా—'

శ్రావయేద్వా ద్విజాన్ భక్త్యా మయా సార్ధం స మోదతే ఏవం స్తుత్వా సుతం బాలం ప్రణమ్య బహుమానతః

'లేదా భక్తితో ద్విజులకు వినిపించినా, వారు నాతో పాటు ఆనందిస్తారు. ఇలా తన చిన్న కుమారుడిని స్తుతించి, గౌరవంతో నమస్కరించాడు.'

మునీశ్వరాంశ్ చ సమ్ప్రేక్ష్య శిలాద ఉవాచ సువ్రతః పశ్యధ్వం మునయః సర్వే మహాభాగ్యం మమావ్యయః

మహర్షులను చూసి, వ్రతంలో స్థిరుడైన శిలాదుడు ఇలా అన్నాడు: 'మహర్షులారా, నా నశించని గొప్ప అదృష్టాన్ని మీరు అందరూ చూడండి.'

నన్దీ యజ్ఞాఙ్గణే దేవశ్ చావతీర్ణో యతః ప్రభుః మత్సమః కః పుమాంల్లోకే దేవో వా దానవో ఽపి వా

'నందీ ప్రభువు యజ్ఞవేదికపై అవతరించినందున, లోకంలో నాకు సమానుడు ఎవరు? దేవుడా, రాక్షసుడా?'

ఏష నన్దీ యతో జాతో యజ్ఞభూమౌ హితాయ మే

'ఈ నందీ యజ్ఞభూమిలో నాకు మేలుకోసం జన్మించాడు.'

మయా సహ పితా హృష్టః ప్రణమ్య చ మహేశ్వరమ్ ఉటజం స్వం జగామాశు నిధిం లబ్ధ్వేవ నిర్ధనః

నా తండ్రి ఆనందంతో పరమేశ్వరునికి నమస్కరించి, తన గుడిసెకు వెంటనే తిరిగి వెళ్లాడు. అది దరిద్రుడు ధనాన్ని దొరికినట్టే.

యదాగతో ఽహముటజం శిలాదస్య మహామునే తదా వై దైవికం రూపం త్యక్త్వా మానుష్యమ్ ఆస్థితః

మహామునీ, నేను శిలాదుని గుడిసెకు వచ్చేటప్పుడు, నా దివ్యరూపాన్ని వదిలి, మానవ రూపాన్ని ధరించాను.

నష్టా చైవ స్మృతిర్దివ్యా యేన కేనాపి కారణాత్ మానుష్యమాస్థితం దృష్ట్వా పితా మే లోకపూజితః

ఏదో కారణంతో నా దివ్య జ్ఞాపకం పోయింది. నన్ను మానవ రూపంలో చూసి, లోకంలో గౌరవించబడే నా తండ్రి

విలలాపాతిదుఃఖార్తః స్వజనైశ్ చ సమావృతః జాతకర్మాదికాశ్చైవ చకార మమ సర్వవిత్

తీవ్రమైన దుఃఖంతో, తన బంధువులతో కూడి, విలపించాడు. అన్నీ తెలిసినవాడిగా, నా జన్మకర్మ మొదలైన కార్యాలన్నీ చేశాడు.

శాలఙ్కాయనపుత్రో వై శిలాదః పుత్రవత్సలః ఉపదిష్టా హి తేనైవ ఋక్శాఖా యజుషస్ తథా

శాలంకాయనుని కుమారుడైన శిలాదుడు తన కుమారుడిని ప్రేమించేవాడు. అతనే నాకు ఋగ్వేద శాఖను, అలాగే యజుర్వేదాన్ని కూడా బోధించాడు.

సామశాఖాసహస్రం చ సాఙ్గోపాఙ్గం మహామునే ఆయుర్వేదం ధనుర్వేదం గాన్ధర్వం చాశ్వలక్షణమ్

మహామునీ, ఆయన నాకు సామవేదంలోని వెయ్యి శాఖలను, వాటి ఉపశాఖలతో సహా, ఆయుర్వేదం, ధనుర్వేదం, సంగీతం, గుర్రాల లక్షణాలను కూడా నేర్పాడు.

హస్తినాం చరితం చైవ నరాణాం చైవ లక్షణమ్ సమ్పూర్ణే సప్తమే వర్షే తతో ఽథ మునిసత్తమౌ

అలాగే, ఏనుగుల ప్రవర్తనను, మనుషుల లక్షణాలను కూడా బోధించాడు. ఏడవ సంవత్సరం పూర్తయ్యాక, ఓ మునిశ్రేష్ఠా,

మిత్రావరుణనామానౌ తపోయోగబలాన్వితౌ తస్యాశ్రమం గతౌ దివ్యౌ ద్రష్టుం మాం చాజ్ఞయా విభోః

మిత్రావరుణ అనే ఇద్దరు దివ్యులు, తపస్సు, యోగబలంతో, ప్రభువు ఆజ్ఞతో నన్ను చూడటానికి ఆయన ఆశ్రమానికి వచ్చారు.

ఊచతుశ్ చ మహాత్మానౌ మాం నిరీక్ష్య ముహుర్ముహుః తాత నన్ద్యయమల్పాయుః సర్వశాస్త్రార్థపారగః

ఆ మహాత్ములు నన్ను పునఃపునః పరిశీలించి, 'తాత, నంది అన్ని శాస్త్రార్థాలను తెలుసుకున్నా, ఆయుష్కాలం తక్కువగా ఉంది' అని అన్నారు.

న దృష్టమేవమాశ్చర్యమ్ ఆయుర్వర్షాదతః పరమ్ ఇత్యుక్తవతి విప్రేన్ద్రః శిలాదః పుత్రవత్సలః

'ఇలాంటి అద్భుతం ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఈ సంవత్సరానికంటే మిగతా ఆయుష్కాలం లేదు' అని వారు చెప్పగా, తన కుమారుణ్ణి ప్రేమించే బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు శిలాదుడు

సమాలిఙ్గ్య చ దుఃఖార్తో రురోదాతీవ విస్వరమ్ హా పుత్ర పుత్ర పుత్రేతి పపాత చ సమన్తతః

నన్ను ఆలింగనం చేసుకుని, దుఃఖంతో గట్టిగా ఏడ్చాడు. 'హాయ్ నా కుమారా, నా కుమారా!' అని అరుస్తూ, అక్కడే పడిపోయాడు.

అహో బలం దైవవిధేర్ విధాతుశ్చేతి దుఃఖితః తస్య చార్తస్వరం శ్రుత్వా తదాశ్రమనివాసినః

దుఃఖంతో, 'అయ్యో, విధి, సృష్టికర్త బలమిది!' అని అన్నాడు. ఆయన ఆర్త స్వరం విని, ఆశ్రమవాసులు