లిఙ్గపురాణమ్

వహ్నేశ్చైవ తు సంయోగాత్ ప్రకృత్య పురుషః ప్రభుః నీలశ్ చ లోహితశ్చైవ యతః కాలాకృతిః పుమాన్

అగ్ని కలయికతో ప్రకృతి నుండి పురుషుడు అయిన ప్రభువు పుట్టాడు. అతడు నీలం, ఎరుపు రంగులో ఉండి, కాల రూపాన్ని కలిగిన వాడు.

నీలలోహిత ఇత్యుక్తస్ తేన దేవేన వై ప్రభుః బ్రహ్మణా భగవాన్కాలః ప్రీతాత్మా చాభవద్విభుః

ఆ దేవుడు అతడిని నీలలోహితుడు అని పిలిచాడు. బ్రహ్మ సంతోషంగా మనసుతో కాల భగవంతుణ్ణి సృష్టించాడు.

సుప్రీతమనసం దేవం తుష్టావ చ పితామహః నామాష్టకేన విశ్వాత్మా విశ్వాత్మానం మహామునే

పితామహుడు ఆనందంతో ఉన్న దేవుణ్ణి, విశ్వాత్ముడైన దేవుణ్ణి, ఎనిమిది పేర్లతో మహర్షీ! విశ్వాత్ముని స్తుతించాడు.

నమస్తే భగవన్ రుద్ర భాస్కరామితతేజసే నమో భవాయ దేవాయ రసాయామ్బుమయాయ తే

నమస్కారం రుద్రా! సూర్యుడి వంటి ప్రకాశవంతుడవు. నమస్కారం భవా! నీకు రసం, నీరు స్వరూపంగా ఉన్న దేవా!

శర్వాయ క్షితిరూపాయ సదా సురభిణే నమః ఈశాయ వాయవే తుభ్యం సంస్పర్శాయ నమో నమః

శర్వా! భూమి రూపంగా, ఎప్పుడూ సువాసనతో ఉన్నవాడవు, నీకు నమస్కారం. ఈశా! గాలిగా, స్పర్శగా ఉన్న నీకు పునఃపునః నమస్కారం.

పశూనాం పతయే చైవ పావకాయాతితేజసే భీమాయ వ్యోమరూపాయ శబ్దమాత్రాయ తే నమః

ప్రాణులన్నిటికీ అధిపతివైనవాడా, అగ్నికన్నా ఎక్కువ కాంతివంతుడా, భయంకరుడా, ఆకాశస్వరూపుడా, శబ్దమే స్వరూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్సులు.

మహాదేవాయ సోమాయ అమృతాయ నమో ఽస్తు తే ఉగ్రాయ యజమానాయ నమస్తే కర్మయోగినే

మహాదేవా, సోమా, అమృతస్వరూపుడా, ఉగ్రుడా, యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేవాడా, కర్మయోగి అయినవాడా, నీకు వందనాలు.

యః పఠేచ్ఛృణుయాద్వాపి పైతామహమిమం స్తవమ్ రుద్రాయ కథితం విప్రాఞ్ శ్రావయేద్వా సమాహితః

ఈ పితామహుడిచే రుద్రునికోసం చెప్పబడిన స్తోత్రాన్ని ఎవరైనా చదువుతారో, వినుతారో, లేక శ్రద్ధగా బ్రాహ్మణులకు వినిపిస్తారో,

అష్టమూర్తేస్తు సాయుజ్యం వర్షాదేకాదవాప్నుయాత్ ఏవం స్తుత్వా మహాదేవమ్ అవైక్షత పితామహః

వారు పదకొండేళ్లలో అష్టమూర్తితో ఏకత్వాన్ని పొందుతారు. ఇలాగే మహాదేవుని స్తుతించి, పితామహుడు ఆయనను దర్శించాడు.

తదాష్టధా మహాదేవః సమాతిష్ఠత్సమన్తతః తదా ప్రకాశతే భానుః కృష్ణవర్త్మా నిశాకరః

అప్పుడు మహాదేవుడు ఎనిమిది రూపాల్లో చుట్టూ వ్యాపించాడు. ఆ సమయంలో సూర్యుడు ప్రకాశించాడు, చంద్రుడు తన చీకటి మార్గంతో కనిపించాడు.

క్షితిర్వాయుః పుమానంభః సుషిరం సర్వగం తథా తదాప్రభృతి తం ప్రాహుర్ అష్టమూర్తిరితీశ్వరమ్

భూమి, వాయువు, మనిషి, నీరు, ఆకాశం, అన్నింటిలో వ్యాపించినదీ— అప్పటి నుండి ఆయనను అష్టమూర్తి అని పిలుస్తారు.

అష్టమూర్తేః ప్రసాదేన విరఞ్చిశ్చాసృజత్పునః సృష్ట్వైతద్ అఖిలం బ్రహ్మా పునః కల్పాన్తరే ప్రభుః

అష్టమూర్తి కృపతో విరించీ మళ్లీ సృష్టి చేశాడు. ఈ జగత్తంతా సృష్టించి, బ్రహ్మ దేవుడు యుగాంతంలో మళ్లీ సృష్టించాడు.

సహస్రయుగపర్యన్తం సంసుప్తే చ చరాచరే ప్రజాః స్రష్టుమనాస్ తేపే తత ఉగ్రం తపో మహత్

వెయ్యి యుగాల పాటు చరాచరములన్నీ నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, ప్రాణులు సృష్టించాలనే కోరికతో ఆయన ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు.

తస్యైవం తప్యమానస్య న కించిత్సమవర్తత తతో దీర్ఘేణ కాలేన దుఃఖాత్క్రోధో వ్యజాయత

అలా తపస్సు చేస్తూ ఉన్నా, ఏదీ కలగలేదు. చాలా కాలం దుఃఖంతో గడిచిన తర్వాత, కోపం పుట్టుకొచ్చింది.

క్రోధావిష్టస్య నేత్రాభ్యాం ప్రాపతన్నశ్రుబిన్దవః తతస్తేభ్యో ఽశ్రుబిన్దుభ్యో భూతాః ప్రేతాస్తదాభవన్

ఆ కోపంతో నిండిన ఆయన కన్నుల నుంచి కన్నీటి బిందువులు జారాయి. ఆ కన్నీటి బిందువుల నుంచే భూతాలు, ప్రేతాలు పుట్టుకొచ్చాయి.

సర్వాంస్తానగ్రజాన్దృష్ట్వా భూతప్రేతనిశాచరాన్ అనిన్దత తదా దేవో బ్రహ్మాత్మానమ్ అజో విభుః

ఆ పెద్దవయసున్న భూత, ప్రేత, నిశాచరులను చూసి, అజన్ముడైన, అంతటా వ్యాపించిన బ్రహ్మ దేవుడు తనను తానే నిందించుకున్నాడు.

జహౌ ప్రాణాంశ్ చ భగవాన్ క్రోధావిష్టః ప్రజాపతిః తతః ప్రాణమయో రుద్రః ప్రాదురాసీత్ప్రభోర్ముఖాత్

కోపంతో నిండిన ప్రజాపతి, ఆ భగవాన్ తన ప్రాణాలను వదిలేశాడు. ఆ సమయంలో ప్రభువు నోటినుంచి ప్రాణమయమైన రుద్రుడు ఉద్భవించాడు.

అర్ధనారీశ్వరో భూత్వా బాలార్కసదృశద్యుతిః తదైకాదశధాత్మానం ప్రవిభజ్య వ్యవస్థితః

అర్ధనారీశ్వరుడై, ఉదయించే సూర్యుని వంటి కాంతితో మెరిసిపోతూ, తనను పదకొండు భాగాలుగా విభజించి నిలిచాడు.

అర్ధేనాంశేన సర్వాత్మా ససర్జాసౌ శివాముమామ్ సా చాసృజత్తదా లక్ష్మీం దుర్గాం శ్రేష్ఠాం సరస్వతీమ్

తన సగం భాగంతో సర్వాంతర్యామిగా శివ, ఉమలను సృష్టించాడు. ఆమె తరువాత లక్ష్మీ, ఉత్తమురాలైన దుర్గ, సరస్వతిని సృష్టించింది.

వామాం రౌద్రీం మహామాయాం వైష్ణవీం వారిజేక్షణామ్ కలాం వికిరిణీం చైవ కాలీం కమలవాసినీమ్

వామ, రౌద్రీ, మహామాయ, కమలాక్షి అయిన వైష్ణవీ, కల, వికిరిణీ, కాళీ, కమలవాసినీని సృష్టించాడు.

బలవికరిణీం దేవీం బలప్రమథినీం తథా సర్వభూతస్య దమనీం ససృజే చ మనోన్మనీమ్

బలవికిరిణీ, బలప్రమథినీ, సమస్త భూతాలను జయించేవారి, మనోన్మనీ అనే దేవతలను కూడా సృష్టించాడు.

తథాన్యా బహవః సృష్టాస్ తయా నార్యః సహస్రశః రుద్రైశ్చైవ మహాదేవస్ తాభిస్త్రిభువనేశ్వరః

అలాగే ఆమెతో ఎన్నో వేలాది స్త్రీలను సృష్టించాడు. ఆ రుద్రులతో కలిసి మహాదేవుడు మూడు లోకాలకూ అధిపతిగా నిలిచాడు.

సర్వాత్మనశ్ చ తస్యాగ్రే హ్య్ అతిష్ఠత్పరమేశ్వరః మృతస్య తస్య దేవస్య బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః

అందరి ఆత్మస్వరూపుడైన పరమేశ్వరుడు, మరణించిన ఆ బ్రహ్మ దేవుని ఎదుట నిలిచాడు.

ఘృణీ దదౌ పునః ప్రాణాన్ బ్రహ్మపుత్రో మహేశ్వరః బ్రహ్మణః ప్రదదౌ ప్రాణాన్ ఆత్మస్థాంస్తు తదా ప్రభుః

దయామయుడైన మహేశ్వరుడు, బ్రహ్మపుత్రుడు, తనలో ఉన్న ప్రాణశక్తిని తిరిగి బ్రహ్మకు ఇచ్చి, బ్రహ్మకు మళ్లీ జీవాన్ని ప్రసాదించాడు.

ప్రహృష్టో ఽభూత్తతో రుద్రః కించిత్ప్రత్యాగతాసవమ్ అభ్యభాషత దేవేశో బ్రహ్మాణం పరమం వచః

ఆ సమయంలో రుద్రుడు ఆనందంతో నిండిపోయి, కొంత శక్తిని తిరిగి పొందాడు. దేవతల అధిపతి బ్రహ్మను చూసి, పరమమైన మాటలు పలికాడు.

మా భైర్దేవ మహాభాగ విరిఞ్చ జగతాం గురో మయేహ స్థాపితాః ప్రాణాస్ తస్మాదుత్తిష్ఠ వై ప్రభో

భయపడకురా మహాభాగుడా, విరించీ, లోకాల గురువా! నేను నీ ప్రాణాలను ఇక్కడ స్థాపించాను. అందుకే ప్రభూ, లేవు.

శ్రుత్వా వచస్తతస్తస్య స్వప్నభూతం మనోగతమ్ పితామహః ప్రసన్నాత్మా నేత్రైః ఫుల్లామ్బుజప్రభైః

ఆ మాటలు విని, పితామహుడు కలలోనుండి లేచినట్టు మనస్సు ప్రశాంతంగా మారి, అతని కళ్ళు వికసించిన కమలాల్లా ప్రకాశించాయి.

తతః ప్రత్యాగతప్రాణః సముదైక్షన్ మహేశ్వరమ్ స ఉద్వీక్ష్య చిరం కాలం స్నిగ్ధగంభీరయా గిరా

తర్వాత, ప్రాణాలు తిరిగి వచ్చిన బ్రహ్మ, మహేశ్వరుణ్ణి ఎంతో కాలం ప్రేమతో చూశాడు. ఆ తరువాత మృదువైన, లోతైన స్వరంతో మాట్లాడాడు.

ఉవాచ భగవాన్ బ్రహ్మా సముత్థాయ కృతాఞ్జలిః భో భో వద మహాభాగ ఆనన్దయసి మే మనః

ఆ సమయంలో భగవంతుడు బ్రహ్మ, లేచి చేతులు జోడించి, 'ఓ మహాభాగుడా! నీ మాటలు నా మనసుకు ఆనందాన్ని ఇస్తున్నాయి. దయచేసి చెప్పు' అని అన్నాడు.