లిఙ్గపురాణమ్

ఉత్పన్నాః కలిశిష్టాస్తు ప్రజాః కార్తయుగాస్తదా తిష్ఠన్తి చేహ యే సిద్ధా అదృష్టా విచరన్తి చ

కలియుగంలో మిగిలిన ప్రజలు, ఆ తరువాత కృతయుగంలో జన్మిస్తారు; ఇక్కడ మిగిలిన సిద్ధులు, కనిపించకుండా సంచరిస్తారు.

సప్త సప్తర్షిభిశ్చైవ తత్ర తే తు వ్యవస్థితాః బ్రహ్మక్షత్రవిశః శూద్రా బీజార్థం యే స్మృతా ఇహ

అక్కడ, ఏడుగురు మహర్షులతో పాటు, బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు, శూద్రులు అనే నాలుగు వర్గాలు సృష్టి కోసం స్థిరంగా ఉన్నారు.

కలిజైః సహ తే సర్వే నిర్విశేషాస్తదాభవన్ తేషాం సప్తర్షయో ధర్మం కథయన్తీతరే ఽపి చ

కలియుగంలో పుట్టినవారితో కలిసి అందరూ ఒకేలా కలిసిపోయారు. వారిలో ఏడుగురు మహర్షులు ధర్మాన్ని వివరించగా, మరికొందరు కూడా అదే విధంగా చెబుతారు.

వర్ణాశ్రమాచారయుతం శ్రౌతం స్మార్తం ద్విధా తు యమ్ తతస్తేషు క్రియావత్సు వర్ధన్తే వై ప్రజాః కృతే

వర్ణాశ్రమ సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన శ్రౌత, స్మార్త విధులు రెండూ ఉన్నాయి. వీటిని ఆచరించినప్పుడు కృతయుగంలో ప్రజలు అభివృద్ధి చెందుతారు.

శ్రౌతస్మార్తకృతానాం చ ధర్మే సప్తర్షిదర్శితే కేచిద్ధర్మవ్యవస్థార్థం తిష్ఠన్తీహ యుగక్షయే

ఏడుగురు మహర్షులు చూపిన విధంగా శ్రౌత, స్మార్త కర్మలు చేసిన ధర్మాలలో కొన్ని యుగాంతంలో ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు మిగిలి ఉంటాయి.

మన్వన్తరాధికారేషు తిష్ఠన్తి మునయస్తు వై యథా దావప్రదగ్ధేషు తృణేష్విహ తతః క్షితౌ

మన్వంతర కాలాల్లో మునులు నిలిచి ఉంటారు. అగ్నిలో కాలిన తర్వాత భూమిపై గడ్డి మిగిలినట్లే వారు ఉంటారు.

వనానాం ప్రథమం వృష్ట్యా తేషాం మూలేషు సంభవః తథా కార్తయుగానాం తు కలిజేష్విహ సంభవః

వనాలలో మొదటి వాన పడితే వేర్ల దగ్గర కొత్త మొక్కలు పుట్టినట్లే, కలియుగంలో కూడా కృతయుగం మొదలవుతుంది.

ఏవం యుగాద్యుగస్యేహ సంతానం తు పరస్పరమ్ వర్తతే హ వ్యవచ్ఛేదాద్ యావన్మన్వన్తరక్షయః

ఇలా యుగం తరువాత యుగం పరస్పరం కొనసాగుతూ, మన్వంతరాంతం వరకు ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా సాగుతుంది.

సుఖమాయుర్బలం రూపం ధర్మో ఽర్థః కామ ఏవ చ యుగేష్వేతాని హీయన్తే త్రీంస్త్రీన్ పాదాన్ క్రమేణ తు

యుగాలక్రమంలో సుఖం, ఆయువు, బలము, అందము, ధర్మము, ధనం, కామము ఇవన్నీ ఒక్కొక్క యుగంలో మూడు వంతులు తగ్గిపోతాయి.

ససంధ్యాంశేషు హీయన్తే యుగానాం ధర్మసిద్ధయః ఇత్యేషా ప్రతిసిద్ధిర్వై కీర్తితైషా క్రమేణ తు

యుగాలలో సంధ్య, సంధ్యాంశ భాగాల్లో ధర్మసిద్ధి తగ్గిపోతుంది. ఇది క్రమంగా జరిగే నియమంగా చెప్పబడింది.

చతుర్యుగానాం సర్వేషామ్ అనేనైవ తు సాధనమ్ ఏషా చతుర్యుగావృత్తిర్ ఆ సహస్రాద్ గుణీకృతా

నాలుగు యుగాలకు ఇదే విధానం. ఈ నాలుగు యుగాల చక్రం వెయ్యి రెట్లు కలిపి తిరుగుతుంది.

బ్రహ్మణస్తదహః ప్రోక్తం రాత్రిశ్చైతావతీ స్మృతా అనార్జవం జడీభావో భూతానామ్ ఆ యుగక్షయాత్

ఇది బ్రహ్మదినంగా చెప్పబడింది. రాత్రి కూడా అంతే పొడవుగా ఉంటుంది. యుగాంతంలో జీవుల్లో మోసము, మాంద్యం కలుగుతుంది.

ఏతదేవ తు సర్వేషాం యుగానాం లక్షణం స్మృతమ్ ఏషాం చతుర్యుగాణాం చ గుణితా హ్యేకసప్తతిః

ఇదే అన్ని యుగాలకు లక్షణంగా గుర్తించబడింది. ఈ నాలుగు యుగాలు కలిపి డబ్బై ఒకటి సార్లు జరుగుతాయి.

క్రమేణ పరివృత్తా తు మనోరన్తరమ్ ఉచ్యతే చతుర్యుగే యథైకస్మిన్ భవతీహ యదా తు యత్

యుగాలు క్రమంగా తిరుగుతుంటే దానిని మన్వంతరంగా అంటారు. ప్రతి యుగంలో ఏది జరుగుతుందో అది ఇక్కడ కూడా జరుగుతుంది.

తథా చాన్యేషు భవతి పునస్తద్వై యథాక్రమమ్ సర్గే సర్గే యథా భేదా ఉత్పద్యన్తే తథైవ తు

ఇతర సృష్టుల్లో కూడా ఇదే విధంగా క్రమంగా జరుగుతుంది. ప్రతి సృష్టిలో భేదాలు ఎలా వస్తాయో అలాగే జరుగుతుంటాయి.

పఞ్చవింశత్పరిమితా న న్యూనా నాధికాస్ తథా తథా కల్పా యుగైః సార్ధం భవన్తి సహ లక్షణైః

ఇరవై అయిదు మాత్రమే ఉంటాయి, తక్కువా ఎక్కువా కావు. ఇలా కల్పాలు యుగాలతో వాటి లక్షణాలతో కలిసి జరుగుతాయి.

మన్వన్తరాణాం సర్వేషామ్ ఏతదేవ తు లక్షణమ్

ఇదే అన్ని మన్వంతరాలకు లక్షణం.

యథా యుగానాం పరివర్తనాని చిరప్రవృత్తాని యుగస్వభావాత్ తథా తు సంతిష్ఠతి జీవలోకః క్షయోదయాభ్యాం పరివర్తమానః

యుగాల మార్పులు ఎప్పటినుంచో జరుగుతున్నట్లే, జీవ లోకము కూడా యుగ స్వభావానికి అనుగుణంగా క్షయం, ఉద్భవంతో తిరుగుతూ నిలుస్తుంది.

ఇత్యేతల్లక్షణం ప్రోక్తం యుగానాం వై సమాసతః అతీతానాగతానాం హి సర్వమన్వన్తరేషు వై

ఇలా యుగాల లక్షణాలు సంక్షిప్తంగా చెప్పబడ్డాయి. గత, భవిష్యత్ మన్వంతరాల్లో ఇవన్నీ వర్తిస్తాయి.

మన్వన్తరేణ చైకేన సర్వాణ్యేవాన్తరాణి చ వ్యాఖ్యాతాని న సందేహః కల్పః కల్పేన చైవ హి

ఒక మన్వంతరం గడిచినప్పుడు, అన్ని మధ్యకాలాలు వివరించబడ్డాయి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు, ఎందుకంటే ఒక కల్పం మరో కల్పంతో నిర్ణయించబడుతుంది.

అనాగతేషు తద్వచ్చ తర్కః కార్యో విజానతా మన్వన్తరేషు సర్వేషు అతీతానాగతేష్విహ

ఇంకా రానున్న మన్వంతరాల విషయంలో కూడా, గతమైనవాటికీ, భవిష్యత్తులో వచ్చే వాటికీ, తెలిసినవాడు తగిన విధంగా ఆలోచించాలి.

తుల్యాభిమానినః సర్వే నామరూపైర్భవన్త్యుత దేవా హ్యష్టవిధా యే చ యే చ మన్వన్తరేశ్వరాః

సమానమైన గర్వం కలిగినవారు అందరూ, పేర్లు, రూపాలతో, ఎనిమిది విధాలుగా దేవతలుగా, మన్వంతరాధిపతులుగా అవుతారు.

ఋషయో మనవశ్చైవ సర్వే తుల్యప్రయోజనాః ఏవం వర్ణాశ్రమాణాం తు ప్రవిభాగో యుగే యుగే

ఋషులు, మనువులు కూడా అందరూ ఒకే లక్ష్యంతో ఉంటారు. ఇలా ప్రతి యుగంలో వర్ణాశ్రమాల విభజన జరుగుతుంది.

యుగస్వభావశ్ చ తథా విధత్తే వై తదా ప్రభుః వర్ణాశ్రమవిభాగాశ్ చ యుగాని యుగసిద్ధయః

ప్రతి యుగంలో, యుగ స్వభావాన్ని ప్రభువు నిర్ణయిస్తాడు. వర్ణాశ్రమాల విభాగాలు, యుగాలు కూడా ప్రతి యుగంలో స్థిరపడతాయి.

యుగానాం పరిమాణం తే కథితం హి ప్రసఙ్గతః వదామి దేవీపుత్రత్వం పద్మయోనేః సమాసతః

యుగాల పరిమాణాన్ని నీకు సందర్భానుసారం చెప్పాను. ఇప్పుడు పద్మయోనికి దేవపుత్రత్వాన్ని సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను.

పునః ససర్జ భగవాన్ ప్రభ్రష్టాః పూర్వవత్ప్రజాః సహస్రయుగపర్యన్తే ప్రభాతే తు పితామహః

పునః, సహస్రయుగాంతంలో, ఉదయ సమయంలో, భగవంతుడు పితామహుడు, మునుపటిలాగే, నశించిన ప్రజలను తిరిగి సృష్టించాడు.

ఏవం పరార్ధే విప్రేన్ద్ర ద్విగుణే తు తథా గతే తదా ధరామ్భసి వ్యాప్తా హ్య్ ఆపో వహ్నౌ సమీరణే

విప్రశ్రేష్ఠా! పరార్ధం రెండింతలు గడిచినప్పుడు, ఆ సమయంలో భూమిపై నీళ్లు వ్యాపించాయి, అగ్ని వాయుపై వ్యాపించింది.

వహ్నిః సమీరణశ్చైవ వ్యోమ్ని తన్మాత్రసంయుతః ఇన్ద్రియాణి దశైకం చ తన్మాత్రాణి ద్విజోత్తమ

అగ్ని, వాయువు, ఆకాశంలోని సూక్ష్మతత్త్వాలతో కలిసిపోయి, పదకొండు ఇంద్రియాలు, అలాగే సూక్ష్మతత్త్వాలు, బ్రాహ్మణోత్తమా!

అహఙ్కారమనుప్రాప్య ప్రలీనాస్తత్క్షణాదహో అభిమానస్తదా తత్ర మహాన్తం వ్యాప్య వై క్షణాత్

అవి అహంకారాన్ని చేరుకుని వెంటనే లయమయ్యాయి. ఆ సమయంలో అభిమానం మహత్తత్త్వాన్ని వ్యాపించి, క్షణంలోనే లయమైంది.