లిఙ్గపురాణమ్

ద్వాపరే తు ప్రవర్తన్తే రాగో లోభో మదస్ తథా వేదో వ్యాసైశ్చతుర్ధా తు వ్యస్యతే ద్వాపరాదిషు

ద్వాపరయుగంలో కోరిక, లోభం, మదం పెరిగాయి. అప్పుడు వ్యాసుడు వేదాన్ని నాలుగు భాగాలుగా విభజించాడు.

ఏకో వేదశ్చతుష్పాదస్ త్రేతాస్విహ విధీయతే సంక్షయాదాయుషశ్చైవ వ్యస్యతే ద్వాపరేషు సః

త్రేతాయుగంలో ఒకే వేదం నాలుగు భాగాలుగా ఏర్పడింది. జీవుల ఆయుష్షు తగ్గిపోవడంతో, ద్వాపరయుగంలో అది ఇంకా విభజించబడింది.

ఋషిపుత్రైః పునర్భేదా భిద్యన్తే దృష్టివిభ్రమైః మన్త్రబ్రాహ్మణవిన్యాసైః స్వరవర్ణవిపర్యయైః

ఋషుల కుమారుల వల్ల మళ్లీ వేదాలు విడిపోతూ, వారి దృష్టిలోని భేదాల వల్ల, మంత్రాలూ బ్రాహ్మణాల ఏర్పాటులో, స్వరాలు అక్షరాల్లో తేడాల వల్ల విభాగాలు కలుగుతాయి.

సంహితా ఋగ్యజుఃసామ్నాం సంహన్యన్తే మనీషిభిః సామాన్యా వైకృతాశ్చైవ ద్రష్టృభిస్తైః పృథక్పృథక్

ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం అనే సంహితలను తెలివిగలవారు కూడగట్టారు. వాటిలో సాధారణమైనవి, మారినవి అన్నీ కూడా ఆయా ఋషులచే వేర్వేరుగా ఏర్పడ్డాయి.

బ్రాహ్మణం కల్పసూత్రాణి మన్త్రప్రవచనాని చ అన్యే తు ప్రస్థితాస్తాన్వై కేచిత్తాన్ప్రత్యవస్థితాః

బ్రాహ్మణాలు, కల్పసూత్రాలు, మంత్రాల వివరణలు—ఇవి కొందరు అనుసరిస్తారు, మరికొందరు పాతవాటిలోనే ఉంటారు.

ఇతిహాసపురాణాని భిద్యన్తే కాలగౌరవాత్ బ్రాహ్మం పాద్మం వైష్ణవం చ శైవం భాగవతం తథా

ఇతిహాసాలు, పురాణాలు కాలక్రమంలో విభజించబడ్డాయి. బ్రాహ్మ, పాద్మ, వైష్ణవ, శైవ, భాగవత పురాణాలు కూడా అలాగే ఏర్పడ్డాయి.

భవిష్యం నారదీయం చ మార్కణ్డేయమతః పరమ్ ఆగ్నేయం బ్రహ్మవైవర్తం లైఙ్గం వారాహమేవ చ

భవిష్య, నారద, మార్కండేయ, ఆగ్నేయ, బ్రహ్మవైవర్త, లైంగ, వారాహ పురాణాలు కూడా ఉన్నాయి.

వామనాఖ్యం తతః కూర్మం మాత్స్యం గారుడమేవ చ స్కాన్దం తథా చ బ్రహ్మాణ్డం తేషాం భేదః ప్రకథ్యతే

వామన, కూర్మ, మత్స్య, గారుడ, స్కాంద, బ్రహ్మాండ పురాణాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవన్నీ వేర్వేరు విభాగాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

లైఙ్గమ్ ఏకాదశవిధం ప్రభిన్నం ద్వాపరే శుభమ్ మన్వత్రివిష్ణుహారీతయాజ్ఞవల్క్యోశనో ఽఙ్గిరాః

లైంగపురాణం ద్వాపరయుగంలో పదకొండు రూపాలుగా విభజించబడింది. అవి మను, త్రి, విష్ణు, హారీత, యాజ్ఞవల్క్య, ఉశన, అంగిరసులు.

యమాపస్తమ్బసంవర్తాః కాత్యాయనబృహస్పతీ పరాశరవ్యాసశఙ్ఖలిఖితా దక్షగౌతమౌ

యమ, ఆపస్తంబ, సంవర్త, కాత్యాయన, బృహస్పతి, పరాశర, వ్యాస, శంఖ, లిఖిత, దక్ష, గౌతములు.

శాతాతపో వసిష్ఠశ్ చ ఏవమాద్యైః సహస్రశః అవృష్టిర్మరణం చైవ తథా వ్యాధ్యాద్యుపద్రవాః

శాతాతప, వశిష్ఠుడు—ఇలా మరెన్నో వేలమంది. వర్షాభావం, మరణం, అలాగే వ్యాధులు, ఇతర బాధలు కలుగుతాయి.

వాఙ్మనఃకర్మజైర్ దుఃఖైర్ నిర్వేదో జాయతే తతః నిర్వేదాజ్జాయతే తేషాం దుఃఖమోక్షవిచారణా

వాక్కు, మనసు, చేతల వల్ల కలిగే బాధలతో విరక్తి కలుగుతుంది. ఆ విరక్తి వల్ల వారికి బాధల నుంచి విముక్తి గురించి ఆలోచన కలుగుతుంది.

విచారణాచ్చ వైరాగ్యం వైరాగ్యాద్దోషదర్శనమ్ దోషాణాం దర్శనాచ్చైవ ద్వాపరే జ్ఞానసంభవః

ఆలోచన వల్ల విరక్తి, విరక్తి వల్ల లోపాలు కనిపించడం, ఆ లోపాలు తెలుసుకోవడం వల్ల ద్వాపరయుగంలో జ్ఞానం కలుగుతుంది.

ఏషా రజస్తమోయుక్తా వృత్తిర్ వై ద్వాపరే స్మృతా ఆద్యే కృతే తు ధర్మో ఽస్తి స త్రేతాయాం ప్రవర్తతే

రజోగుణం, తమోగుణం కలిసిన ఈ ప్రవర్తన ద్వాపరయుగంలో కనిపిస్తుంది. మొదటి కృతయుగంలో ధర్మం ఉంటుంది, త్రేతాయుగంలో అది విస్తరిస్తుంది.

ద్వాపరే వ్యాకులీభూత్వా ప్రణశ్యతి కలౌ యుగే

ద్వాపరయుగంలో ధర్మం కలవరపడి, కలియుగంలో పూర్తిగా నశిస్తుంది.

తిష్యే మాయామసూయాం చ వధం చైవ తపస్వినామ్ సాధయన్తి నరాస్తత్ర తమసా వ్యాకులేన్ద్రియాః

తిష్య, మాయామసూ కాలాల్లో, తపస్సు చేసే వారిని హత్య చేయడంలో, అంధకారంతో ఇంద్రియాలు కలవరపడిన మనుషులు అలాంటి పనులు చేస్తారు.

కలౌ ప్రమాదకో రోగః సతతం క్షుద్భయాని చ అనావృష్టిభయం ఘోరం దేశానాం చ విపర్యయః

కలియుగంలో నిర్లక్ష్యం, వ్యాధులు, ఎప్పుడూ ఆకలి, భయం, భయంకరమైన వర్షాభావ భయం, దేశాల్లో కలతలు ఉంటాయి.

న ప్రామాణ్యం శ్రుతేరస్తి నృణాం చాధర్మసేవనమ్ అధార్మికాస్త్వనాచారా మహాకోపాల్పచేతసః

మనుషులలో శాస్త్రాలకు విలువ ఉండదు, అధర్మమే ఎక్కువగా ఉంటుంది. అధర్ములు నియమాలు పాటించరు, ఎక్కువ కోపంతో, తక్కువ బుద్ధితో ఉంటారు.

అనృతం బ్రువతే లుబ్ధాస్ తిష్యే జాతాశ్ చ దుష్ప్రజాః దురిష్టైర్దురధీతైశ్ చ దురాచారైర్దురాగమైః

లోభులు అబద్ధం చెబుతారు. తిష్యలో చెడ్డ సంతానం పుడుతుంది. వారు చెడ్డ పనులు, తక్కువ విద్య, చెడ్డ ప్రవర్తన, తగిన మార్గం లేని వారు.

విప్రాణాం కర్మ దోషేణ ప్రజానాం జాయతే భయమ్ నాధీయన్తే తదా వేదాన్ న యజన్తి ద్విజాతయః

బ్రాహ్మణుల పనుల్లో తప్పుల వల్ల ప్రజల్లో భయం పుడుతుంది. అప్పుడు వారు వేదాలు చదవరు, ద్విజులు యజ్ఞాలు చేయరు.

ఉత్సీదన్తి నరాశ్చైవ క్షత్రియాశ్ చ విశః క్రమాత్ శూద్రాణాం మన్త్రయోగేన సంబన్ధో బ్రాహ్మణైః సహ

ఆ సమయంలో మానవులు, క్షత్రియులు, సామాన్యులు ఒక్కొక్కరుగా క్షీణిస్తారు. మంత్రశక్తితో శూద్రులు బ్రాహ్మణులతో సంబంధం కలిగి ఉంటారు.

భవతీహ కలౌ తస్మిఞ్ శయనాసనభోజనైః రాజానః శూద్రభూయిష్ఠా బ్రాహ్మణాన్ బాధయన్తి తే

అందులో కలియుగంలో, ఒకే మంచం, కుర్చీ, భోజనం పంచుకుంటూ, ఎక్కువగా శూద్రులుగా ఉన్న రాజులు బ్రాహ్మణులను హింసిస్తారు.

భ్రూణహత్యా వీరహత్యా ప్రజాయన్తే ప్రజాసు వై శూద్రాశ్ చ బ్రాహ్మణాచారాః శూద్రాచారాశ్ చ బ్రాహ్మణాః

ఆ ప్రజల్లో గర్భహత్యలు, వీరహత్యలు జరుగుతాయి. శూద్రులు బ్రాహ్మణుల ఆచారాలు పాటిస్తారు, బ్రాహ్మణులు శూద్రుల ఆచారాలు అనుసరిస్తారు.

రాజవృత్తిస్థితాశ్ చౌరాశ్ చౌరాచారాశ్ చ పార్థివాః ఏకపత్న్యో న శిష్యన్తి వర్ధిష్యన్త్యభిసారికాః

దొంగలు రాజకార్యాలు చేస్తారు, రాజులు దొంగల మాదిరిగా ప్రవర్తిస్తారు. ఒక్క భర్త ఉన్న స్త్రీలు ఉండరు, పరపురుషులను కలిసే వారు పెరుగుతారు.

వర్ణాశ్రమప్రతిష్ఠానో జాయతే నృషు సర్వతః తదా స్వల్పఫలా భూమిః క్వచిచ్చాపి మహాఫలా

వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థ ప్రజల్లో అంతటా కనబడదు. అప్పుడు భూమి తక్కువ ఫలాలు ఇస్తుంది, కొన్ని చోట్ల మాత్రం ఎక్కువ ఫలాలు ఇస్తుంది.

అరక్షితారో హర్తారః పార్థివాశ్ చ శిలాశన శూద్రా వై జ్ఞానినః సర్వే బ్రాహ్మణైరభివన్దితాః

ఓ శిలాభక్షకా! రాజులు రక్షించాల్సినవారు దొంగలవుతారు, దొంగల మాదిరిగా ప్రవర్తిస్తారు. శూద్రులు అందరూ జ్ఞానులు అయి, బ్రాహ్మణుల చేత గౌరవింపబడతారు.

అక్షత్రియాశ్ చ రాజానో విప్రాః శూద్రోపజీవినః ఆసనస్థా ద్విజాన్దృష్ట్వా న చలన్త్యల్పబుద్ధయః

రాజులు క్షత్రియులు కాదు, బ్రాహ్మణులు శూద్రులను ఆశ్రయించి జీవిస్తారు. ద్విజులు కూర్చున్నప్పుడు, అజ్ఞానులు లేవరు.

తాడయన్తి ద్విజేన్ద్రాంశ్ చ శూద్రా వై స్వల్పబుద్ధయః ఆస్యే నిధాయ వై హస్తం కర్ణం శూద్రస్య వై ద్విజాః

తక్కువ బుద్ధి ఉన్న శూద్రులు ఉత్తమ ద్విజులను కొడతారు. బ్రాహ్మణులు శూద్రుని నోటిపై లేదా చెవిపై చేతిని పెడతారు.

నీచస్యేవ తదా వాక్యం వదన్తి వినయేన తమ్ ఉచ్చాసనస్థాన్ శూద్రాంశ్ చ ద్విజమధ్యే ద్విజర్షభ

అప్పుడు వారు తక్కువవాడితో మాట్లాడినట్టు వినయంగా మాట్లాడతారు. ఓ ఉత్తమ ద్విజా! బ్రాహ్మణుల మధ్యలో శూద్రులు ఎత్తయిన ఆసనాలపై కూర్చుంటారు.