లిఙ్గపురాణమ్

వార్తాం కృషిం సమాయాతా వర్తుకామాః ప్రయత్నతః వార్తా వృత్తిః సమాఖ్యాతా కృషికామప్రయత్నతః

జీవనోపాధి కోసం ప్రజలు శ్రమతో వ్యవసాయంలో ప్రవేశించారు. దీనినే వృత్తి అంటారు. వ్యవసాయం జీవనాధారంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.

అన్యథా జీవితం తాసాం నాస్తి త్రేతాయుగాత్యయే హస్తోద్భవా హ్యపశ్చైవ భవన్తి బహుశస్తదా

ఇలా కాకపోతే, త్రేతాయుగాంతంలో ఆ మొక్కలు ఉండేవి కావు. అప్పుడు అనేక నీటిలో పుట్టేవి, చేతితో పెంచేవి పుట్టుకొచ్చాయి.

తత్రాపి జగృహుః సర్వే చాన్యోన్యం క్రోధమూర్ఛితాః సుతదారధనాద్యాంస్తు బలాద్యుగబలేన తు

అక్కడ కూడా అందరూ కోపంతో ఒకరినొకరు ఆక్రమించుకుంటూ, కుమారులు, భార్యలు, ధనం మొదలైనవి యుగబలంతో బలవంతంగా తీసుకున్నారు.

మర్యాదాయాః ప్రతిష్ఠార్థం జ్ఞాత్వా తదఖిలం విభుః ససర్జ క్షత్రియాంస్త్రాతుం క్షతాత్కమలసంభవః

అన్ని తెలిసిన పద్మంలో పుట్టిన ప్రభువు, నియమాలు స్థాపించేందుకు, హింస నుండి రక్షించేందుకు క్షత్రియులను సృష్టించాడు.

వర్ణాశ్రమప్రతిష్ఠాం చ చకార స్వేన తేజసా వృత్తేన వృత్తినా వృత్తం విశ్వాత్మా నిర్మమే స్వయమ్

తన తేజస్సుతో వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థను స్థాపించాడు. ప్రవర్తన, జీవనోపాధి ద్వారా విశ్వాత్ముడు స్వయంగా ఆ వ్యవస్థను ఏర్పరిచాడు.

యజ్ఞప్రవర్తనం చైవ త్రేతాయామభవత్క్రమాత్ పశుయజ్ఞం న సేవన్తే కేచిత్తత్రాపి సువ్రతాః

యజ్ఞాలు కూడా త్రేతాయుగంలో క్రమంగా ప్రారంభమయ్యాయి. అక్కడ కొందరు సద్గుణులు పశుయజ్ఞాన్ని చేయలేదు.

బలాద్విష్ణుస్తదా యజ్ఞమ్ అకరోత్సర్వదృక్ క్రమాత్ ద్విజాస్తదా ప్రశంసన్తి తతస్త్వాహింసకం మునే

అప్పుడు విశ్వాన్ని చూచే విష్ణువు బలవంతంగా యజ్ఞం చేశాడు. ద్విజులు దాన్ని ప్రశంసించారు. ఆ తరువాత, మునీశ్వరా, అది హింస లేకుండా జరిగేది.

ద్వాపరేష్వపి వర్తన్తే మతిభేదాస్తదా నృణామ్ మనసా కర్మణా వాచా కృచ్ఛ్రాద్వార్తా ప్రసిధ్యతి

ద్వాపరయుగంలో కూడా ప్రజల్లో అభిప్రాయ భేదాలు వచ్చాయి. మనసుతో, చేతలతో, మాటలతో కష్టపడి జీవనోపాధి పొందేవారు.

తదా తు సర్వభూతానాం కాయక్లేశవశాత్క్రమాత్ లోభో భృతిర్వణిగ్యుద్ధం తత్త్వానామవినిశ్చయః

అప్పుడు సమస్త జీవులకు శారీరక శ్రమ వల్ల క్రమంగా లోభం, జీతాలు, వ్యాపారం, యుద్ధం, సత్యాసత్యాలపై అనిశ్చితి కలిగాయి.

వేదశాఖాప్రణయనం ధర్మాణాం సంకరస్ తథా వర్ణాశ్రమపరిధ్వంసః కామద్వేషౌ తథైవ చ

వేదశాఖలు విస్తరించాయి, ధర్మాలు కలిసిపోయాయి, వర్ణాశ్రమ వ్యవస్థ నశించింది, కోరిక, ద్వేషాలు పెరిగాయి.

ద్వాపరే తు ప్రవర్తన్తే రాగో లోభో మదస్ తథా వేదో వ్యాసైశ్చతుర్ధా తు వ్యస్యతే ద్వాపరాదిషు

ద్వాపరయుగంలో కోరిక, లోభం, మదం పెరిగాయి. అప్పుడు వ్యాసుడు వేదాన్ని నాలుగు భాగాలుగా విభజించాడు.

ఏకో వేదశ్చతుష్పాదస్ త్రేతాస్విహ విధీయతే సంక్షయాదాయుషశ్చైవ వ్యస్యతే ద్వాపరేషు సః

త్రేతాయుగంలో ఒకే వేదం నాలుగు భాగాలుగా ఏర్పడింది. జీవుల ఆయుష్షు తగ్గిపోవడంతో, ద్వాపరయుగంలో అది ఇంకా విభజించబడింది.

ఋషిపుత్రైః పునర్భేదా భిద్యన్తే దృష్టివిభ్రమైః మన్త్రబ్రాహ్మణవిన్యాసైః స్వరవర్ణవిపర్యయైః

ఋషుల కుమారుల వల్ల మళ్లీ వేదాలు విడిపోతూ, వారి దృష్టిలోని భేదాల వల్ల, మంత్రాలూ బ్రాహ్మణాల ఏర్పాటులో, స్వరాలు అక్షరాల్లో తేడాల వల్ల విభాగాలు కలుగుతాయి.

సంహితా ఋగ్యజుఃసామ్నాం సంహన్యన్తే మనీషిభిః సామాన్యా వైకృతాశ్చైవ ద్రష్టృభిస్తైః పృథక్పృథక్

ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదం అనే సంహితలను తెలివిగలవారు కూడగట్టారు. వాటిలో సాధారణమైనవి, మారినవి అన్నీ కూడా ఆయా ఋషులచే వేర్వేరుగా ఏర్పడ్డాయి.

బ్రాహ్మణం కల్పసూత్రాణి మన్త్రప్రవచనాని చ అన్యే తు ప్రస్థితాస్తాన్వై కేచిత్తాన్ప్రత్యవస్థితాః

బ్రాహ్మణాలు, కల్పసూత్రాలు, మంత్రాల వివరణలు—ఇవి కొందరు అనుసరిస్తారు, మరికొందరు పాతవాటిలోనే ఉంటారు.

ఇతిహాసపురాణాని భిద్యన్తే కాలగౌరవాత్ బ్రాహ్మం పాద్మం వైష్ణవం చ శైవం భాగవతం తథా

ఇతిహాసాలు, పురాణాలు కాలక్రమంలో విభజించబడ్డాయి. బ్రాహ్మ, పాద్మ, వైష్ణవ, శైవ, భాగవత పురాణాలు కూడా అలాగే ఏర్పడ్డాయి.

భవిష్యం నారదీయం చ మార్కణ్డేయమతః పరమ్ ఆగ్నేయం బ్రహ్మవైవర్తం లైఙ్గం వారాహమేవ చ

భవిష్య, నారద, మార్కండేయ, ఆగ్నేయ, బ్రహ్మవైవర్త, లైంగ, వారాహ పురాణాలు కూడా ఉన్నాయి.

వామనాఖ్యం తతః కూర్మం మాత్స్యం గారుడమేవ చ స్కాన్దం తథా చ బ్రహ్మాణ్డం తేషాం భేదః ప్రకథ్యతే

వామన, కూర్మ, మత్స్య, గారుడ, స్కాంద, బ్రహ్మాండ పురాణాలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవన్నీ వేర్వేరు విభాగాలుగా చెప్పబడ్డాయి.

లైఙ్గమ్ ఏకాదశవిధం ప్రభిన్నం ద్వాపరే శుభమ్ మన్వత్రివిష్ణుహారీతయాజ్ఞవల్క్యోశనో ఽఙ్గిరాః

లైంగపురాణం ద్వాపరయుగంలో పదకొండు రూపాలుగా విభజించబడింది. అవి మను, త్రి, విష్ణు, హారీత, యాజ్ఞవల్క్య, ఉశన, అంగిరసులు.

యమాపస్తమ్బసంవర్తాః కాత్యాయనబృహస్పతీ పరాశరవ్యాసశఙ్ఖలిఖితా దక్షగౌతమౌ

యమ, ఆపస్తంబ, సంవర్త, కాత్యాయన, బృహస్పతి, పరాశర, వ్యాస, శంఖ, లిఖిత, దక్ష, గౌతములు.

శాతాతపో వసిష్ఠశ్ చ ఏవమాద్యైః సహస్రశః అవృష్టిర్మరణం చైవ తథా వ్యాధ్యాద్యుపద్రవాః

శాతాతప, వశిష్ఠుడు—ఇలా మరెన్నో వేలమంది. వర్షాభావం, మరణం, అలాగే వ్యాధులు, ఇతర బాధలు కలుగుతాయి.

వాఙ్మనఃకర్మజైర్ దుఃఖైర్ నిర్వేదో జాయతే తతః నిర్వేదాజ్జాయతే తేషాం దుఃఖమోక్షవిచారణా

వాక్కు, మనసు, చేతల వల్ల కలిగే బాధలతో విరక్తి కలుగుతుంది. ఆ విరక్తి వల్ల వారికి బాధల నుంచి విముక్తి గురించి ఆలోచన కలుగుతుంది.

విచారణాచ్చ వైరాగ్యం వైరాగ్యాద్దోషదర్శనమ్ దోషాణాం దర్శనాచ్చైవ ద్వాపరే జ్ఞానసంభవః

ఆలోచన వల్ల విరక్తి, విరక్తి వల్ల లోపాలు కనిపించడం, ఆ లోపాలు తెలుసుకోవడం వల్ల ద్వాపరయుగంలో జ్ఞానం కలుగుతుంది.

ఏషా రజస్తమోయుక్తా వృత్తిర్ వై ద్వాపరే స్మృతా ఆద్యే కృతే తు ధర్మో ఽస్తి స త్రేతాయాం ప్రవర్తతే

రజోగుణం, తమోగుణం కలిసిన ఈ ప్రవర్తన ద్వాపరయుగంలో కనిపిస్తుంది. మొదటి కృతయుగంలో ధర్మం ఉంటుంది, త్రేతాయుగంలో అది విస్తరిస్తుంది.

ద్వాపరే వ్యాకులీభూత్వా ప్రణశ్యతి కలౌ యుగే

ద్వాపరయుగంలో ధర్మం కలవరపడి, కలియుగంలో పూర్తిగా నశిస్తుంది.

తిష్యే మాయామసూయాం చ వధం చైవ తపస్వినామ్ సాధయన్తి నరాస్తత్ర తమసా వ్యాకులేన్ద్రియాః

తిష్య, మాయామసూ కాలాల్లో, తపస్సు చేసే వారిని హత్య చేయడంలో, అంధకారంతో ఇంద్రియాలు కలవరపడిన మనుషులు అలాంటి పనులు చేస్తారు.

కలౌ ప్రమాదకో రోగః సతతం క్షుద్భయాని చ అనావృష్టిభయం ఘోరం దేశానాం చ విపర్యయః

కలియుగంలో నిర్లక్ష్యం, వ్యాధులు, ఎప్పుడూ ఆకలి, భయం, భయంకరమైన వర్షాభావ భయం, దేశాల్లో కలతలు ఉంటాయి.

న ప్రామాణ్యం శ్రుతేరస్తి నృణాం చాధర్మసేవనమ్ అధార్మికాస్త్వనాచారా మహాకోపాల్పచేతసః

మనుషులలో శాస్త్రాలకు విలువ ఉండదు, అధర్మమే ఎక్కువగా ఉంటుంది. అధర్ములు నియమాలు పాటించరు, ఎక్కువ కోపంతో, తక్కువ బుద్ధితో ఉంటారు.

అనృతం బ్రువతే లుబ్ధాస్ తిష్యే జాతాశ్ చ దుష్ప్రజాః దురిష్టైర్దురధీతైశ్ చ దురాచారైర్దురాగమైః

లోభులు అబద్ధం చెబుతారు. తిష్యలో చెడ్డ సంతానం పుడుతుంది. వారు చెడ్డ పనులు, తక్కువ విద్య, చెడ్డ ప్రవర్తన, తగిన మార్గం లేని వారు.