లిఙ్గపురాణమ్

మాయాం త్యజ మహాబాహో ప్రతిభాసా విచారతః విజ్ఞానానాం సహస్రాణి దుర్విజ్ఞేయాని మాధవ

మహాబాహువా! మాయను వదిలేయి. ఈ భ్రమలు మోసపూరితమైనవి. మాధవా! వేలాది రకాల జ్ఞానాలు గ్రహించడానికి కష్టమైనవే.

మయి పశ్య జగత్ సర్వం త్వయా సార్ధమ్ అనిన్దిత బ్రహ్మాణం చ తథా రుద్రం దివ్యాం దృష్టిం దదామి తే

నిందలేని వాడా! నీవు, బ్రహ్మ, రుద్రుడితో పాటు ఈ జగత్తంతా నాలో చూడుము. నీకు దివ్యదృష్టి ఇస్తున్నాను.

ఇత్యుక్త్వా దర్శయామాస స్వతనౌ నిఖిలం మునిః తం ప్రాహ చ హరిం దేవం సర్వదేవభవోద్భవమ్

ఇలా చెప్పి, ఆ ముని తన శరీరంలో సమస్తాన్ని చూపించాడు. ఆ తరువాత హరిని, దేవతలన్నిటికీ మూలమైన దేవుడిని ఉద్దేశించి పలికాడు.

మాయయా హ్యనయా కిం వా మన్త్రశక్త్యాథ వా ప్రభో వస్తుశక్త్యాథ వా విష్ణో ధ్యానశక్త్యాథ వా పునః

ఈ మాయ వల్లా, మంత్రశక్తి వల్లా, పదార్థశక్తి వల్లా, లేక ధ్యానశక్తి వల్లా ఇది జరుగుతోందా, ప్రభూ? విష్ణూ!

త్యక్త్వా మాయామిమాం తస్మాద్ యోద్ధుమర్హసి యత్నతః ఏవం తస్య వచః శ్రుత్వా దృష్ట్వా మాహాత్మ్యమద్భుతమ్

కాబట్టి ఈ మాయను విడిచిపెట్టి, శ్రద్ధతో యుద్ధానికి సిద్ధమవు. అతని మాటలు విని, ఆ అద్భుతమైన మహిమను చూసి—

దేవాశ్ చ దుద్రువుర్భూయో దేవం నారాయణం చ తమ్ వారయామాస నిశ్చేష్టం పద్మయోనిర్జగద్గురుః

దేవతలు మళ్లీ పారిపోయాయి. కానీ, జగత్తుకు గురువైన పద్మజనుడు, నిశ్చలంగా నిల్చున్న నారాయణునిని ఆపాడు.

నిశమ్య వచనం తస్య బ్రహ్మణస్తేన నిర్జితః జగామ భగవాన్ విష్ణుః ప్రణిపత్య మహామునిమ్

బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన మాటలు విని, తనను జయించినవాడి మాటలకు వినయంగా, శ్రీమహావిష్ణువు ఆ మహామునిని దగ్గరకు వెళ్లి నమస్కరించాడు.

క్షుపో దుఃఖాతురో భూత్వా సమ్పూజ్య చ మునీశ్వరమ్ దధీచమభివన్ద్యాశు ప్రార్థయామాస విక్లవః

క్షుపుడు బాధతో కలవరపడి, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడిని పూజించి, వెంటనే దధీచిని నమస్కరించి, మనస్తాపంతో ప్రార్థించసాగాడు.

దధీచ క్షమ్యతాం దేవ మయాజ్ఞానాత్కృతం సఖే విష్ణునా హి సురైర్వాపి రుద్రభక్తస్య కిం తవ

దధీచా! దేవా! నీవు క్షమించు. నేను తెలియక చేసిన తప్పు. సఖీ! నీవు రుద్రభక్తుడవు. విష్ణువు గానీ, ఇతర దేవతలు గానీ నీకు ఏమి చేయగలరు?

ప్రసీద పరమేశాన దుర్లభా దుర్జనైర్ద్విజ భక్తిర్భక్తిమతాం శ్రేష్ఠ మద్విధైః క్షత్రియాధమైః

పరమేశ్వరా! దయచూపు. దుర్జనులకు భక్తి దుర్లభం. ద్విజశ్రేష్ఠుడా! నా వంటి క్షత్రియాధములకు భక్తి చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది.

శ్రుత్వానుగృహ్య తం విప్రో దధీచస్తపతాం వరః రాజానం మునిశార్దూలః శశాప చ సురోత్తమాన్

వాడు చెప్పిన మాటలు వినిపించి, దయతో దధీచి మునిశ్రేష్ఠుడు ఆ రాజును, ఉత్తమ దేవతలను శపించాడు.

రుద్రకోపాగ్నినా దేవాః సదేవేన్ద్రా మునీశ్వరైః ధ్వస్తా భవన్తు దేవేన విష్ణునా చ సమన్వితాః

రుద్రుని కోపాగ్నితో దేవతలు, ఇంద్రుడు, మహామునులు, విష్ణువు సహా అందరూ నాశనం కావాలి.

ప్రజాపతేర్ మఖే పుణ్యే దక్షస్య సుమహాత్మనః ఏవం శప్త్వా క్షుపం ప్రేక్ష్య పునరాహ ద్విజోత్తమః

ప్రజాపతిగా, మహాత్ముడైన దక్షుని పవిత్ర యాగంలో, క్షుపుని శపించి, ఆ ద్విజోత్తముడు అతనిని చూచి మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.

దేవైశ్ చ పూజ్యా రాజేన్ద్ర నృపైశ్ చ వివిధైర్గణైః బ్రాహ్మణా ఏవ రాజేన్ద్ర బలినః ప్రభవిష్ణవః

రాజేంద్రా! దేవతలను రాజులు, ఇతర వర్గాలవారు పూజించాలి. కానీ, బ్రాహ్మణులే నిజంగా శక్తివంతులు, ప్రభావంతులు.

ఇత్యుక్త్వా స్వోటజం విప్రః ప్రవివేశ మహాద్యుతిః దధీచమభివన్ద్యైవ జగామ స్వం నృపః క్షయమ్

ఇలా చెప్పి, మహాతేజస్వి ముని తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు. రాజు దధీచిని నమస్కరించి తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు.

తదేవ తీర్థమభవత్ స్థానేశ్వరమితి స్మృతమ్ స్థానేశ్వరమ్ అనుప్రాప్య శివసాయుజ్యమ్ ఆప్నుయాత్

ఆ స్థలం పవిత్ర తీర్థంగా 'స్థానేశ్వరము'గా ప్రసిద్ధి చెందింది. స్థానేశ్వరాన్ని చేరినవాడు శివసాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు.

కథితస్తవ సంక్షేపాద్ వివాదః క్షుబ్దధీచయోః ప్రభావశ్ చ దధీచస్య భవస్య చ మహామునే

మహామునీ! క్షుపుడు, దధీచిల మధ్య జరిగిన వాదాన్ని, దధీచి, భవుని మహిమను సంక్షిప్తంగా నీకు వివరించాను.

య ఇదం కీర్తయేద్దివ్యం వివాదం క్షుబ్దధీచయోః జిత్వాపమృత్యుం దేహాన్తే బ్రహ్మలోకం ప్రయాతి సః

ఈ దివ్యమైన క్షుపుడు-దధీచి వాదాన్ని ఎవరైనా పఠిస్తే, అపమృత్యువును జయించి, శరీరం విడిచిన తర్వాత బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు.

య ఇదం కీర్త్య సంగ్రామం ప్రవిశేత్తస్య సర్వదా నాస్తి మృత్యుభయం చైవ విజయీ చ భవిష్యతి

ఈ సంగ్రామాన్ని పఠించి యుద్ధంలో ప్రవేశించినవాడికి మరణభయం ఉండదు. అతడు ఎప్పుడూ విజయవంతుడవుతాడు.

భవాన్కథమనుప్రాప్తో మహాదేవముమాపతిమ్ శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్సర్వం వక్తుమర్హసి మే ప్రభో

ప్రభూ! మీరు మహాదేవుడిని, ఉమాపతిని ఎలా చేరుకున్నారు? దయచేసి ఆ సంగతిని నాకు పూర్తిగా చెప్పండి. వినాలని నాకు కోరిక.

ప్రజాకామః శిలాదో ఽభూత్ పితా మమ మహామునే సో ఽప్యన్ధః సుచిరం కలం తపస్తేపే సుదుశ్చరమ్

మహామునీ! నా తండ్రి శిలాదుడు సంతానాన్ని కోరాడు. అతడు చాలా కాలం అంధుడై, కఠినమైన తపస్సు చేశాడు.

తపతస్తస్య తపసా సంతుష్టో వజ్రధృక్ ప్రభుః శిలాదమాహ తుష్టో ఽస్మి వరయస్వ వరానితి

అతడు తపస్సు చేస్తుండగా, వజ్రాయుధుడు అయిన ప్రభువు సంతోషించి, శిలాదునికి 'నేను సంతోషించాను, కావలసిన వరాలు కోరుకో' అని చెప్పాడు.

తతః ప్రణమ్య దేవేశం సహస్రాక్షం సహామరైః ప్రోవాచ మునిశార్దూల కృతాఞ్జలిపుటో హరిమ్

అప్పుడు మునిశార్దూలుడు, దేవతలతో పాటు సహస్రాక్షుడైన దేవేంద్రునికి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి హరిని ఇలా అడిగాడు.

భగవన్దేవతారిఘ్న సహస్రాక్ష వరప్రద అయోనిజం మృత్యుహీనం పుత్రమిచ్ఛామి సువ్రత

ప్రభూ! దేవతల శత్రువులను సంహరించేవాడవు, వేల కన్నులతో వరాలిచ్చేవాడవు. నీకు నేను ఒక కోరిక చెబుతున్నాను — గర్భంలో పుట్టని, మరణం లేని కుమారుడిని నాకు ఇవ్వమని కోరుతున్నాను.

పుత్రం దాస్యామి విప్రర్షే యోనిజం మృత్యుసంయుతమ్ అన్యథా తే న దాస్యామి మృత్యుహీనా న సన్తి వై

బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా! నేను నీకు గర్భంలో పుట్టే, మరణానికి లోనయ్యే కుమారుడిని ఇస్తాను. మరణం లేని కుమారుడు ఎవరికీ లేదు, అందుకే వేరే విధంగా ఇవ్వలేను.

న దాస్యతి సుతం తే ఽత్ర మృత్యుహీనమయోనిజమ్ పితామహో ఽపి భగవాన్ కిముతాన్యే మహామునే

మహామునీ! ఇక్కడ బ్రహ్మదేవుడైనా, మరణం లేని, గర్భంలో పుట్టని కుమారుడిని నీకు ఇవ్వలేడు. మరి ఇతరులు ఎలా ఇవ్వగలరు?

సో ఽపి దేవః స్వయం బ్రహ్మా మృత్యుహీనో న చేశ్వరః యోనిజశ్ చ మహాతేజాశ్ చాణ్డజః పద్మసంభవః

అయితే బ్రహ్మదేవుడే అయినా మరణం నుండి విముక్తుడు కాదు. ఆయన గర్భంలో పుట్టాడు, మహాశక్తివంతుడు, అండంలో పుట్టినవాడు, పద్మంలో జన్మించినవాడు.

మహేశ్వరాఙ్గజశ్చైవ భవాన్యాస్తనయః ప్రభుః తస్యాప్యాయుః సమాఖ్యాతం పరార్ధద్వయసంమితమ్

మహేశ్వరుని శరీరంలో పుట్టిన కుమారుడు, భవానీ కుమారుడైన ప్రభువు కూడా, ఆయన ఆయుష్షు రెండు పరార్ధములు అన్నట్లు చెప్పబడింది.

కోటికోటిసహస్రాణి అహర్భూతాని యాని వై సమతీతాని కల్పానాం తావచ్ఛేషాపరత్రయే

ఎన్ని కోట్ల కోట్ల సంవత్సరాలు, కల్పాలుగా గడిచిపోయాయో, అంతే మిగిలిన ఆయుష్షు ఈ మూడువెళ్లలో ఉంది.