లిఙ్గపురాణమ్

చక్రుర్దేవాస్తతస్తస్య విష్ణోః సాహాయ్యమవ్యయాః ద్విజేనైకేన యోద్ధుం హి ప్రవృత్తస్య మహాబలాః

అప్పుడు అక్షయమైన దేవతలు, బ్రాహ్మణుడిని ఒంటరిగా యుద్ధానికి సిద్ధమైన విష్ణువుకు సహాయం చేశారు.

కుశముష్టిం తదాదాయ దధీచః సంస్మరన్భవమ్ ససర్జ సర్వదేవేభ్యో వజ్రాస్థిః సర్వతో వశీ

దధీచి కుశ గడ్డి ముద్దను తీసుకుని భవుని స్మరించగా, అన్ని దేవతలకు అన్ని విధాలా ప్రభావశాలి అయిన వజ్రాస్తిని సృష్టించాడు.

దివ్యం త్రిశూలమ్ అభవత్ కాలాగ్నిసదృశప్రభమ్ దగ్ధుం దేవాన్మతిం చక్రే యుగాన్తాగ్నిరివాపరః

దివ్యమైన త్రిశూలం, యుగాంత అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, దేవతలను కాలగ్నిలా దహించాలనే సంకల్పంతో ప్రత్యక్షమైంది.

ఇన్ద్రనారాయణాద్యైశ్ చ దేవైస్త్యక్తాని యాని తు ఆయుధాని సమస్తాని ప్రణేముస్ త్రిశిఖం మునే

ఇంద్రుడు, నారాయణుడు ఇతర దేవతలు వదిలిన ఆయుధాలన్నీ ఆ త్రిశూలానికి నమస్కరించాయి, మునివరా!

దేవాశ్ చ దుద్రువుః సర్వే ధ్వస్తవీర్యా ద్విజోత్తమ ససర్జ భగవాన్ విష్ణుః స్వదేహాత్పురుషోత్తమః

ద్విజోత్తమా! దేవతలందరి శక్తి నశించి, వారు పారిపోయారు. ఆ సమయంలో పురుషోత్తముడు అయిన విష్ణువు తన స్వదేహం నుండి—

ఆత్మనః సదృశాన్ దివ్యాంల్ లక్షలక్షాయుతాన్ గణాన్ తాని సర్వాణి సహసా దదాహ మునిసత్తమః

తనకు సమానంగా కనిపించే లక్షలాది దివ్య గణాలను సృష్టించాడు. మునిశ్రేష్ఠుడు ఆ గణాలన్నింటిని ఒక్కసారిగా దహించేశాడు.

తతో విస్మయనార్థాయ విశ్వమూర్తిరభూద్ధరిః తస్య దేహే హరేః సాక్షాద్ అపశ్యద్ద్విజసత్తమః

అప్పుడు ఆశ్చర్యం కలిగించేందుకు హరి విశ్వరూపాన్ని ధరించాడు. ఆ హరిలోని రూపాన్ని ద్విజశ్రేష్ఠుడు ప్రత్యక్షంగా చూశాడు.

దధీచో భగవాన్విప్రః దేవతానాం గణాన్ పృథక్ రుద్రాణాం కోటయశ్చైవ గణానాం కోటయస్తదా

భాగవంతుడు అయిన దధీచి, ఆ సమయంలో దేవతల గణాలను, రుద్రుల కోటిలను, వారి గణాల కోటిలను వేరుగా చూశాడు.

అణ్డానాం కోటయశ్చైవ విశ్వమూర్తేస్తనౌ తదా దృష్ట్వైతదఖిలం తత్ర చ్యావనిర్ విస్మితం తదా

అదే సమయంలో విశ్వరూపుడి శరీరంలో బ్రహ్మాండాల కోటిలను కూడా చూశాడు. ఆ దృశ్యాన్ని చూసి చ్యవనుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.

విష్ణుమాహ జగన్నాథం జగన్మయమజం విభుమ్ అంభసాభ్యుక్ష్య తం విష్ణుం విశ్వరూపం మహామునిః

విశ్వమయుడైన, జన్మరహితుడైన, జగన్నాధుడైన విష్ణువును సంబోధిస్తూ, ఆ మహాముని, ఆ విశ్వరూప విష్ణువును జలంతో అభిషేకించాడు.

మాయాం త్యజ మహాబాహో ప్రతిభాసా విచారతః విజ్ఞానానాం సహస్రాణి దుర్విజ్ఞేయాని మాధవ

మహాబాహువా! మాయను వదిలేయి. ఈ భ్రమలు మోసపూరితమైనవి. మాధవా! వేలాది రకాల జ్ఞానాలు గ్రహించడానికి కష్టమైనవే.

మయి పశ్య జగత్ సర్వం త్వయా సార్ధమ్ అనిన్దిత బ్రహ్మాణం చ తథా రుద్రం దివ్యాం దృష్టిం దదామి తే

నిందలేని వాడా! నీవు, బ్రహ్మ, రుద్రుడితో పాటు ఈ జగత్తంతా నాలో చూడుము. నీకు దివ్యదృష్టి ఇస్తున్నాను.

ఇత్యుక్త్వా దర్శయామాస స్వతనౌ నిఖిలం మునిః తం ప్రాహ చ హరిం దేవం సర్వదేవభవోద్భవమ్

ఇలా చెప్పి, ఆ ముని తన శరీరంలో సమస్తాన్ని చూపించాడు. ఆ తరువాత హరిని, దేవతలన్నిటికీ మూలమైన దేవుడిని ఉద్దేశించి పలికాడు.

మాయయా హ్యనయా కిం వా మన్త్రశక్త్యాథ వా ప్రభో వస్తుశక్త్యాథ వా విష్ణో ధ్యానశక్త్యాథ వా పునః

ఈ మాయ వల్లా, మంత్రశక్తి వల్లా, పదార్థశక్తి వల్లా, లేక ధ్యానశక్తి వల్లా ఇది జరుగుతోందా, ప్రభూ? విష్ణూ!

త్యక్త్వా మాయామిమాం తస్మాద్ యోద్ధుమర్హసి యత్నతః ఏవం తస్య వచః శ్రుత్వా దృష్ట్వా మాహాత్మ్యమద్భుతమ్

కాబట్టి ఈ మాయను విడిచిపెట్టి, శ్రద్ధతో యుద్ధానికి సిద్ధమవు. అతని మాటలు విని, ఆ అద్భుతమైన మహిమను చూసి—

దేవాశ్ చ దుద్రువుర్భూయో దేవం నారాయణం చ తమ్ వారయామాస నిశ్చేష్టం పద్మయోనిర్జగద్గురుః

దేవతలు మళ్లీ పారిపోయాయి. కానీ, జగత్తుకు గురువైన పద్మజనుడు, నిశ్చలంగా నిల్చున్న నారాయణునిని ఆపాడు.

నిశమ్య వచనం తస్య బ్రహ్మణస్తేన నిర్జితః జగామ భగవాన్ విష్ణుః ప్రణిపత్య మహామునిమ్

బ్రహ్మదేవుడు చెప్పిన మాటలు విని, తనను జయించినవాడి మాటలకు వినయంగా, శ్రీమహావిష్ణువు ఆ మహామునిని దగ్గరకు వెళ్లి నమస్కరించాడు.

క్షుపో దుఃఖాతురో భూత్వా సమ్పూజ్య చ మునీశ్వరమ్ దధీచమభివన్ద్యాశు ప్రార్థయామాస విక్లవః

క్షుపుడు బాధతో కలవరపడి, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడిని పూజించి, వెంటనే దధీచిని నమస్కరించి, మనస్తాపంతో ప్రార్థించసాగాడు.

దధీచ క్షమ్యతాం దేవ మయాజ్ఞానాత్కృతం సఖే విష్ణునా హి సురైర్వాపి రుద్రభక్తస్య కిం తవ

దధీచా! దేవా! నీవు క్షమించు. నేను తెలియక చేసిన తప్పు. సఖీ! నీవు రుద్రభక్తుడవు. విష్ణువు గానీ, ఇతర దేవతలు గానీ నీకు ఏమి చేయగలరు?

ప్రసీద పరమేశాన దుర్లభా దుర్జనైర్ద్విజ భక్తిర్భక్తిమతాం శ్రేష్ఠ మద్విధైః క్షత్రియాధమైః

పరమేశ్వరా! దయచూపు. దుర్జనులకు భక్తి దుర్లభం. ద్విజశ్రేష్ఠుడా! నా వంటి క్షత్రియాధములకు భక్తి చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది.

శ్రుత్వానుగృహ్య తం విప్రో దధీచస్తపతాం వరః రాజానం మునిశార్దూలః శశాప చ సురోత్తమాన్

వాడు చెప్పిన మాటలు వినిపించి, దయతో దధీచి మునిశ్రేష్ఠుడు ఆ రాజును, ఉత్తమ దేవతలను శపించాడు.

రుద్రకోపాగ్నినా దేవాః సదేవేన్ద్రా మునీశ్వరైః ధ్వస్తా భవన్తు దేవేన విష్ణునా చ సమన్వితాః

రుద్రుని కోపాగ్నితో దేవతలు, ఇంద్రుడు, మహామునులు, విష్ణువు సహా అందరూ నాశనం కావాలి.

ప్రజాపతేర్ మఖే పుణ్యే దక్షస్య సుమహాత్మనః ఏవం శప్త్వా క్షుపం ప్రేక్ష్య పునరాహ ద్విజోత్తమః

ప్రజాపతిగా, మహాత్ముడైన దక్షుని పవిత్ర యాగంలో, క్షుపుని శపించి, ఆ ద్విజోత్తముడు అతనిని చూచి మళ్లీ ఇలా అన్నాడు.

దేవైశ్ చ పూజ్యా రాజేన్ద్ర నృపైశ్ చ వివిధైర్గణైః బ్రాహ్మణా ఏవ రాజేన్ద్ర బలినః ప్రభవిష్ణవః

రాజేంద్రా! దేవతలను రాజులు, ఇతర వర్గాలవారు పూజించాలి. కానీ, బ్రాహ్మణులే నిజంగా శక్తివంతులు, ప్రభావంతులు.

ఇత్యుక్త్వా స్వోటజం విప్రః ప్రవివేశ మహాద్యుతిః దధీచమభివన్ద్యైవ జగామ స్వం నృపః క్షయమ్

ఇలా చెప్పి, మహాతేజస్వి ముని తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు. రాజు దధీచిని నమస్కరించి తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాడు.

తదేవ తీర్థమభవత్ స్థానేశ్వరమితి స్మృతమ్ స్థానేశ్వరమ్ అనుప్రాప్య శివసాయుజ్యమ్ ఆప్నుయాత్

ఆ స్థలం పవిత్ర తీర్థంగా 'స్థానేశ్వరము'గా ప్రసిద్ధి చెందింది. స్థానేశ్వరాన్ని చేరినవాడు శివసాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు.

కథితస్తవ సంక్షేపాద్ వివాదః క్షుబ్దధీచయోః ప్రభావశ్ చ దధీచస్య భవస్య చ మహామునే

మహామునీ! క్షుపుడు, దధీచిల మధ్య జరిగిన వాదాన్ని, దధీచి, భవుని మహిమను సంక్షిప్తంగా నీకు వివరించాను.

య ఇదం కీర్తయేద్దివ్యం వివాదం క్షుబ్దధీచయోః జిత్వాపమృత్యుం దేహాన్తే బ్రహ్మలోకం ప్రయాతి సః

ఈ దివ్యమైన క్షుపుడు-దధీచి వాదాన్ని ఎవరైనా పఠిస్తే, అపమృత్యువును జయించి, శరీరం విడిచిన తర్వాత బ్రహ్మలోకాన్ని పొందుతాడు.

య ఇదం కీర్త్య సంగ్రామం ప్రవిశేత్తస్య సర్వదా నాస్తి మృత్యుభయం చైవ విజయీ చ భవిష్యతి

ఈ సంగ్రామాన్ని పఠించి యుద్ధంలో ప్రవేశించినవాడికి మరణభయం ఉండదు. అతడు ఎప్పుడూ విజయవంతుడవుతాడు.