లిఙ్గపురాణమ్

బ్రహ్మపుత్రో మహాతేజా రాజా క్షుప ఇతి స్మృతః అభూన్మిత్రో దధీచస్య మునీన్ద్రస్య జనేశ్వరః

బ్రహ్మ కుమారుడిగా ప్రసిద్ధి చెందిన క్షుపుడు అనే రాజు, గొప్ప తేజస్సుతో, మునులలో శ్రేష్ఠుడైన దధీచునికి స్నేహితుడయ్యాడు.

చిరాత్తయోః ప్రసంగాద్వై వాదః క్షుపదధీచయోః అభవత్ క్షత్రియశ్రేష్ఠో విప్ర ఏవేతి విశ్రుతః

చాలా కాలం తర్వాత, క్షుపుడు, దధీచుల మధ్య, క్షత్రియుడు గొప్పవాడా, బ్రాహ్మణుడా అన్న విషయంపై వాదం ఏర్పడింది. అది అందరిలో ప్రసిద్ధమైంది.

అష్టానాం లోకపాలానాం వపుర్ధారయతే నృపః తస్మాదిన్ద్రో హ్యయం వహ్నిర్ యమశ్ చ నిరృతిస్ తథా

ఆ రాజు ఎనిమిది లోకపాలుల రూపాలను ధరించాడు. అందువల్ల, అతను ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నిరృతి కూడా.

వరుణశ్చైవ వాయుశ్ చ సోమో ధనద ఏవ చ ఈశ్వరో ఽహం న సందేహో నావమన్తవ్య ఏవ చ

అలాగే, అతను వరుణుడు, వాయువు, సోముడు, ధనదుడు కూడా. నేను ఈశ్వరుడిననే విషయం స్పష్టమే—ఎప్పుడూ తక్కువగా చూడకూడదు.

మహతీ దేవతా యా సా మహతశ్చాపి సువ్రత తస్మాత్త్వయా మహాభాగ చ్యావనేయ సదా హ్యహమ్

ధర్మాత్ముడా! ఆ మహాదేవత మరింత గొప్పది. అందువల్ల, మహాభాగుడా! నేను ఎప్పుడూ చ్యవనుని వంశస్థుడిగా భావించబడతాను.

నావమన్తవ్య ఏవేహ పూజనీయశ్ చ సర్వథా శ్రుత్వా తథా మతం తస్య క్షుపస్య మునిసత్తమః

ఇక్కడ ఆయనను ఎప్పుడూ తక్కువగా చూడకూడదు; ఎల్లప్పుడూ పూజించాలి. ఈ మాటలు విని, ఆ మహర్షి ఆ చెట్టును గౌరవంగా చూశాడు.

దధీచశ్ చ్యావనిశ్ చోగ్రో గౌరవాదాత్మనో ద్విజః అతాడయత్క్షుపం మూర్ధ్ని దధీచో వామముష్టినా చిఛేద వజ్రేణ చ తం దధీచం బలవాన్ క్షుపః

దధీచి, చ్యావని, ఉగ్రుడు — ఈ ముగ్గురు గొప్ప బ్రాహ్మణులు ఆ చెట్టును తలపై కొట్టారు. దధీచి తన ఎడమ ముష్టితో కొట్టగా, శక్తివంతుడైన క్షుపుడు వజ్రాయుధంతో దధీచిని కోసేశాడు.

బ్రహ్మలోకే పురాసౌ హి బ్రహ్మణః క్షుతసంభవః లబ్ధం వజ్రం చ కార్యార్థం వజ్రిణా చోదితః ప్రభుః

బ్రహ్మలోకంలో పూర్వం, ఆయన బ్రహ్మదేవుని ఆకలితో పుట్టాడు. వజ్రాయుధాన్ని ఒక పని కోసం పొందాడు; వజ్రాన్ని ధరించిన ప్రభువు ఆదేశించాడు.

స్వేచ్ఛయైవ నరో భూత్వా నరపాలో బభూవ సః తస్మాద్రాజా స విప్రేన్ద్రమ్ అజయద్వై మహాబలః

తన ఇష్టానుసారం మానవుడై, రాజుగా మారాడు. అందుకే ఆ మహాబలుడు రాజు, బ్రాహ్మణులలో అగ్రగణ్యుడిని జయించాడు.

యథా వజ్రధరః శ్రీమాన్ బలవాంస్తమసాన్వితః పపాత భూమౌ నిహతో వజ్రేణ ద్విజపుఙ్గవః

వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన మహాశక్తివంతుడు, అంధకారంతో కూడి, భూమిపై పడినట్లే, ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు కూడా వజ్రంతో కొట్టబడి పడిపోయాడు.

సస్మార చ తదా తత్ర దుఃఖాద్వై భార్గవం మునిమ్ శుక్రో ఽపి సంధయామాస తాడితం కులిశేన తమ్

అప్పుడు బాధతో, అక్కడ భృగుమహర్షిని స్మరించాడు. శుక్రుడు వజ్రాయుధంతో గాయపడిన అతన్ని మళ్లీ చికిత్స చేయడం ప్రారంభించాడు.

యోగాదేత్య దధీచస్య దేహం దేహభృతాంవరః సంధాయ పూర్వవద్దేహం దధీచస్యాహ భార్గవః

యోగబలంతో, శరీరధారులలో శ్రేష్ఠుడైన భృగువు అక్కడికి వచ్చి, దధీచి శరీరాన్ని మునుపటిలా మళ్లీ చేర్చాడు.

భో దధీచ మహాభాగ దేవదేవముమాపతిమ్ సమ్పూజ్య పూజ్యం బ్రహ్మాద్యైర్ దేవదేవం నిరఞ్జనమ్

ఓ దధీచి మహాభాగా! బ్రహ్మ మొదలైనవారు పూజించే దేవదేవుడు, ఉమాపతి, నిరంజనుడిని పూజించి, ఆయనకు అర్చన చేయు.

అవధ్యో భవ విప్రర్షే ప్రసాదాత్త్ర్యమ్బకస్య తు మృతసంజీవనం తస్మాల్ లబ్ధమేతన్మయా ద్విజ

విప్రర్షే! త్ర్యంబకుని అనుగ్రహంతో నీవు ఎవరికీ జయించలేని వాడవు. ఈ మృత సంజీవనాన్ని నేను పొందాను, బ్రాహ్మణా!

నాస్తి మృత్యుభయం శంభోర్ భక్తానామిహ సర్వతః మృతసంజీవనం చాపి శైవమద్య వదామి తే

శంభువుని భక్తులకు ఇక్కడ ఎటువంటి మరణభయం ఉండదు. ఈ మృత సంజీవనాన్ని, శైవమంతటిని, ఇప్పుడు నీకు తెలియజేస్తున్నాను.

త్రియంబకం యజామహే త్రైలోక్యపితరం ప్రభుమ్ త్రిమణ్డలస్య పితరం త్రిగుణస్య మహేశ్వరమ్

మనం త్ర్యంబకుని, మూడు లోకాలకు తండ్రిని, మూడు మండలాలకు తండ్రిని, మూడు గుణాలకు అధిపతిని పూజిస్తున్నాము.

త్రితత్త్వస్య త్రివహ్నేశ్ చ త్రిధాభూతస్య సర్వతః త్రివేదస్య మహాదేవం సుగన్ధిం పుష్టివర్ధనమ్

మూడు తత్త్వాలకు, మూడు అగ్నులకు, అన్ని చోట్ల మూడు రూపాలకు, మూడు వేదాలకు తండ్రైన మహాదేవుడు, సుగంధుడు, పోషణను పెంచేవాడు.

సర్వభూతేషు సర్వత్ర త్రిగుణే ప్రకృతౌ తథా ఇన్ద్రియేషు తథాన్యేషు దేవేషు చ గణేషు చ

అన్ని ప్రాణుల్లో, అన్ని చోట్ల, మూడు గుణాల్లో, ప్రకృతిలో, ఇంద్రియాల్లో, ఇతర వస్తువుల్లో, దేవతల్లో, గణాల్లో ఆయన ఉన్నాడు.

పుష్పేషు గన్ధవత్సూక్ష్మః సుగన్ధిః పరమేశ్వరః పుష్టిశ్ చ ప్రకృతిర్యస్మాత్ పురుషస్య ద్విజోత్తమ

పువ్వుల్లో సుగంధంలా సూక్ష్మంగా, పరమేశ్వరుడు సుగంధిగా ఉన్నాడు. పోషణ మనుష్యుని సహజ లక్షణం, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా!

మహదాదివిశేషాన్తవికల్పస్యాపి సువ్రత విష్ణోః పితామహస్యాపి మునీనాం చ మహామునే

మహత్త్వం మొదలుకొని విశేషాంతం వరకు అన్ని భేదాల్లో, ఓ సద్గుణసంపన్నుడా! విష్ణువు, బ్రహ్మ, మునుల తండ్రి కూడా ఆయనే, మహర్షీ!

ఇన్ద్రస్యాపి చ దేవానాం తస్మాద్వై పుష్టివర్ధనః తం దేవమమృతం రుద్రం కర్మణా తపసా తథా

ఇంద్రుడికి, ఇతర దేవతలకు కూడా ఆయన తండ్రే. అందువల్ల పోషణను పెంచేవాడు. ఆ అమృత స్వరూపుడైన రుద్రుడు, కర్మతో, తపస్సుతో పొందతగినవాడు.

స్వాధ్యాయేన చ యోగేన ధ్యానేన చ యజామహే సత్యేనానేన ముక్షీయాన్ మృత్యుపాశాద్ భవః స్వయమ్

స్వాధ్యాయంతో, యోగంతో, ధ్యానంతో ఆయనను పూజిస్తున్నాము. ఈ సత్యంతో, భవా! నీ అనుగ్రహంతో మరణ బంధనాల నుంచి విముక్తి కలగాలి.

బన్ధమోక్షకరో యస్మాద్ ఉర్వారుకమివ ప్రభుః మృతసంజీవనో మన్త్రో మయా లబ్ధస్తు శఙ్కరాత్

ఎందుకంటే ఆయన బంధనాన్నీ, మోక్షాన్నీ ఇస్తాడు; దోసకాయ కాయను వేరు చేసుకున్నట్లే. ఈ మృత సంజీవన మంత్రాన్ని నేను శంకరుని నుండి పొందాను.

జప్త్వా హుత్వాభిమన్త్ర్యైవం జలం పీత్వా దివానిశమ్ లిఙ్గస్య సంనిధౌ ధ్యాత్వా నాస్తి మృత్యుభయం ద్విజ

ఈ విధంగా జపించి, హోమం చేసి, అభిమంత్రణ చేసి, ఆ నీటిని పగలు రాత్రి తాగుతూ, లింగం సమక్షంలో ధ్యానం చేస్తే, బ్రాహ్మణా, మరణ భయం ఏమాత్రం ఉండదు.

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా తపసారాధ్య శఙ్కరమ్ వజ్రాస్థిత్వమ్ అవధ్యత్వమ్ అదీనత్వం చ లబ్ధవాన్

ఆ మాటలు విని, అతడు తపస్సుతో శంకరుని ఆరాధించి, వజ్రం లాంటి స్థిరత్వం, ఎవ్వరూ జయించలేని శక్తి, ఎవరికి లోబడని స్వాతంత్ర్యం పొందాడు.

ఏవమారాధ్య దేవేశం దధీచో మునిసత్తమః ప్రాప్యావధ్యత్వమన్యైశ్ చ వజ్రాస్థిత్వం ప్రయత్నతః

అలా దేవతల అధిపతిని ఆరాధించిన ధధీచి మహర్షి, ఎవ్వరూ జయించలేని శక్తిని, ఇతరులకంటే ఎక్కువగా వజ్రం లాంటి దృఢత్వాన్ని సాధించాడు.

అతాడయచ్చ రాజేన్ద్రం పాదమూలేన మూర్ధని క్షుపో దధీచం వజ్రేణ జఘానోరసి చ ప్రభుః

అతడు రాజును తల వద్ద కాలితో కొట్టాడు. క్షుపుడు ధధీచిని వజ్రాయుధంతో ఛాతీలో గట్టిగా కొట్టాడు.

నాభూన్నాశాయ తద్వజ్రం దధీచస్య మహాత్మనః ప్రభావాత్పరమేశస్య వజ్రబద్ధశరీరిణః

పరమేశ్వరుని మహిమ వల్ల, వజ్రం లాంటి శరీరం కలిగిన ధధీచి మహాత్ముని ఆ వజ్రాయుధం నాశనం చేయలేకపోయింది.

దృష్ట్వాప్యవధ్యత్వమదీనతాం చ క్షుపో దధీచస్య తదా ప్రభావమ్ ఆరాధయామాస హరిం ముకున్దమ్ ఇన్ద్రానుజం ప్రేక్ష్య తదాంబుజాక్షమ్

ధధీచికి ఎవ్వరూ హాని చేయలేరు, ఎవరికి లోబడడు అని చూసి, క్షుపుడు అప్పుడు ఇంద్రుని తమ్ముడు, పద్మనాభుడైన హరివై ముకుందుని ఆరాధించాడు.