లిఙ్గపురాణమ్

వర్షాణామష్టసాహస్రం బ్రాహ్మం వై బ్రహ్మణో యుగమ్ సవనం యుగసాహస్రం సర్వదేవోద్భవస్య తు

ఎనిమిది వేల సంవత్సరాలు బ్రహ్మయుగం, అంటే బ్రహ్మదేవుని యుగం. సవన యుగాల వెయ్యి కలిపి అన్ని దేవతల ఉద్భవానికి కారణం.

సవనానాం సహస్రం తు త్రివిధం త్రిగుణం తథా బ్రహ్మణస్తు తథా ప్రోక్తః కాలః కాలాత్మనః ప్రభో

సహస్రం యజ్ఞాలు మూడు విధాలుగా, మూడు గుణాలతో చెప్పబడ్డాయి. అలాగే, కాలస్వరూపుడైన బ్రహ్మదేవుని కాలాన్ని కూడా ఇలా వివరించారు.

భవోద్భవస్తపశ్చైవ భవ్యో రమ్భః క్రతుః పునః ఋతుర్వహ్నిర్హవ్యవాహః సావిత్రః శుద్ధ ఏవ చ

సృష్టి, ఉద్భవం, తపస్సు, భవిష్యత్తు, వికాసం, మళ్లీ యజ్ఞం, ఋతువు, అగ్ని, హవ్యవాహనుడు, సావిత్రుడు, పవిత్రుడు — ఇవన్నీ ఉన్నాయి.

ఉశికః కుశికశ్చైవ గాన్ధారో మునిసత్తమాః ఋషభశ్ చ తథా షడ్జో మజ్జాలీయశ్ చ మధ్యమః

ఉశికుడు, కుశికుడు, గాంధారుడు, ఋషభుడు, షడ్జుడు, మజ్జాలీయుడు, మధ్యముడు — వీరందరూ మునుల్లో శ్రేష్ఠులు.

వైరాజో వై నిషాదశ్ చ ముఖ్యో వై మేఘవాహనః పఞ్చమశ్చిత్రకశ్చైవ ఆకూతిర్ జ్ఞాన ఏవ చ

వైరాజుడు, నిషాదుడు, ప్రధానుడు అయిన మేఘవాహనుడు, ఐదవుడు అయిన చిత్రకుడు, ఆకృతి, జ్ఞానం — ఇవన్నీ ఉన్నాయి.

మనః సుదర్శో బృంహశ్ చ తథా వై శ్వేతలోహితః రక్తశ్ చ పీతవాసాశ్ చ అసితః సర్వరూపకః

మనస్సు, సుదర్శుడు, బృంహుడు, శ్వేతలోహితుడు, రక్తుడు, పీతవస్త్రధారులు, అసితుడు, అన్ని రూపాలవాడు — వీరందరూ ఉన్నారు.

ఏవం కల్పాస్తు సంఖ్యాతా బ్రహ్మణో ఽవ్యక్తజన్మనః కోటికోటిసహస్రాణి కల్పానాం మునిసత్తమాః

అదేవిధంగా, అవ్యక్త జననుడైన బ్రహ్మదేవుని కల్పాలు లెక్కించబడ్డాయి. మునిశ్రేష్ఠులారా, కల్పాలు కోట్లు కోట్లు ఉన్నాయి.

గతాని తావచ్ఛేషాణి అహర్నిశ్యాని వై పునః పరాన్తే వై వికారాణి వికారం యాన్తి విశ్వతః

ఇంతవరకు ఎన్నో పగలు రాత్రులు గడిచిపోయాయి. పరమాంతంలో, అన్ని మార్పులు తిరిగి మూలానికి చేరుతాయి.

వికారస్య శివస్యాజ్ఞావశేనైవ తు సంహృతిః సంహృతే తు వికారే చ ప్రధానే చాత్మని స్థితే

మార్పుల అంతం శివుని ఆజ్ఞ వల్ల మాత్రమే జరుగుతుంది. మార్పులు లయమైతే, ప్రధానమూ, ఆత్మ కూడా నిలిచిపోతాయి.

సాధర్మ్యేణావతిష్ఠేతే ప్రధానపురుషావుభౌ గుణానాం చైవ వైషమ్యే విప్రాః సృష్టిరితి స్మృతా

సామ్యంతో ప్రధానమూ పురుషుడూ నిలుస్తారు. గుణాల్లో అసమతుల్యత కలిగినప్పుడు, మునులారా, దానినే సృష్టి అంటారు.

సామ్యే లయో గుణానాం తు తయోర్హేతుర్మహేశ్వరః లీలయా దేవదేవేన సర్గాస్త్వీదృగ్విధాః కృతాః

గుణాలు సమంగా ఉన్నప్పుడు లయం కలుగుతుంది. ఈ రెండింటికీ కారణం మహేశ్వరుడే. దేవదేవుడైన ఆయన లీలతో ఇలాంటి సృష్టులు చేశాడు.

అసంఖ్యాతాశ్ చ సంక్షేపాత్ ప్రధానాద్ అన్వధిష్ఠితాత్ అసంఖ్యాతాశ్ చ కల్పాఖ్యా హ్య్ అసంఖ్యాతాః పితామహాః

సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, ప్రధానంలో నుంచి అనేక సంఖ్యలేని జీవులు పుట్టుతారు. అలాగే, ఎన్నో కల్పాలు, ఎన్నో పితామహులు కూడా ఉంటారు.

హరయశ్చాప్యసంఖ్యాతాస్ త్వ్ ఏక ఏవ మహేశ్వరః ప్రధానాదిప్రవృత్తాని లీలయా ప్రాకృతాని తు

హరులు కూడా లెక్కలేనివారు, కానీ మహేశ్వరుడు ఒక్కడే. ప్రధానాది ప్రకృతిలోని అన్ని మార్పులు ఆయన లీల వల్ల జరుగుతాయి.

గుణాత్మికా చ తద్వృత్తిస్ తస్య దేవస్య వై త్రిధా అప్రాకృతస్య తస్యాదిర్ మధ్యాన్తం నాస్తి చాత్మనః

ఆ దేవుని కార్యం మూడు విధాలుగా, గుణాలతో కూడి ఉంటుంది. ఆ అపూర్వునికి మొదలు, మధ్య, అంతం అన్నదే లేదు.

పితామహస్యాథ పరః పరార్ధద్వయసంమితః దివా సృష్టం తు యత్సర్వం నిశి నశ్యతి చాస్య తత్

పితామహుడికి మించి, ఇంకొకడు ఉన్నాడు. ఆయన ఒక రోజు రెండు పరార్ధాల సమానం. ఆయన పగటిలో ఏది సృష్టించబడితే, రాత్రిలో అది అంతమవుతుంది.

భూర్భువఃస్వర్మహస్తత్ర నశ్యతే చోర్ధ్వతో న చ రాత్రౌ చైకార్ణవే బ్రహ్మా నష్టే స్థావరజఙ్గమే

అక్కడ భూ, భువ, స్వర్ లోకాలు, వాటి పైనివి కూడా నశించిపోతాయి. రాత్రిపూట, స్థావరజంగమమంతా లయమైపోయినప్పుడు, బ్రహ్మదేవుడు ఒక్క సముద్రంలో ఉంటాడు.

సుష్వాపామ్భసి యస్తస్మాన్ నారాయణ ఇతి స్మృతః శర్వర్యన్తే ప్రబుద్ధో వై దృష్ట్వా శూన్యం చరాచరమ్

గాఢనిద్రలో నీటిలో లీనమై ఉన్నందున ఆయనను నారాయణుడు అంటారు. రాత్రి చివరలో లేచి, చరాచరమంతా ఖాళీగా ఉన్నదని చూసి—

స్రష్టుం తదా మతిం చక్రే బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాం వరః ఉదకైరాప్లుతాం క్ష్మాం తాం సమాదాయ సనాతనః

అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు, బ్రహ్మవేత్తల్లో శ్రేష్ఠుడు, సృష్టించాలనే సంకల్పం చేసాడు. నీటిలో మునిగిన భూమిని తీసుకుని, ఆ శాశ్వతుడు—

పూర్వవత్స్థాపయామాస వారాహం రూపమాస్థితః నదీనదసముద్రాంశ్ చ పూర్వవచ్చాకరోత్ప్రభుః

వారాహ రూపంలో భూమిని మునుపటిలానే స్థాపించాడు. నదులు, వాగులు, సముద్రాలను కూడా మునుపటిలాగే సృష్టించాడు.

కృత్వా ధరాం ప్రయత్నేన నిమ్నోన్నతివివర్జితామ్ ధరాయాం సో ఽచినోత్సర్వాన్ గిరీన్ దగ్ధాన్ పురాగ్నినా

భూమిని చాలా జాగ్రత్తగా సమతలంగా చేసి, ఎక్కడా లోతులు లేదా ఎత్తులు లేకుండా చేసిన తరువాత, పూర్వంలో అగ్నిలో కాలిపోయిన అన్ని పర్వతాలను ఆ భూమిపై స్థాపించాడు.

భూరాద్యాంశ్ చతురో లోకాన్ కల్పయామాస పూర్వవత్ స్రష్టుం చ భగవాంశ్చక్రే తదా స్రష్టా పునర్మతిమ్

భూ మొదలైన నాలుగు లోకాలను మునుపటిలాగే ఏర్పాటు చేశాడు; ఆ సమయంలో ఆ పరమాత్ముడు మళ్లీ సృష్టి చేయాలని సంకల్పించాడు.

యదా స్రష్టుం మతిం చక్రే మోహశ్చాసీన్మహాత్మనః ద్విజాశ్ చ బుద్ధిపూర్వం తు బ్రహ్మణో ఽవ్యక్తజన్మనః

ఆయన సృష్టి చేయాలని సంకల్పించినప్పుడు, ఆ మహాత్మునికి మాయ కలిగింది; అప్పుడు బ్రహ్మకు, ఎవరి జననం స్పష్టంగా తెలియదో, ముందు నుంచే జ్ఞానం ఉన్న ద్విజులు పుట్టారు.

తమో మోహో మహామోహస్ తామిస్రశ్చాన్ధసంజ్ఞితః అవిద్యా పఞ్చధా హ్యేషా ప్రాదుర్భూతా స్వయమ్భువః

అజ్ఞానం ఐదు రూపాలలో, అంటే చీకటి, మోహం, గొప్ప మోహం, తామిస్రం, అంధం — ఇవి స్వయంభువుని నుండి ప్రकटించబడ్డాయి.

అవిద్యయా మునేర్గ్రస్తః సర్గో ముఖ్య ఇతి స్మృతః అసాధక ఇతి స్మృత్వా సర్గో ముఖ్యః ప్రజాపతిః

అజ్ఞానంతో కప్పబడిన సృష్టిని ప్రధాన సృష్టి అంటారు; అది ఫలితం ఇవ్వదని గుర్తించి, ఆ ప్రధాన సృష్టిని ప్రజాపతికి ఆపాదించారు.

అభ్యమన్యత సో ఽన్యం వై నగా ముఖ్యోద్భవాః స్మృతాః త్రిధా కణ్ఠో మునేస్తస్య ధ్యాయతో వై హ్యవర్తత

ఆయన ఇంకొక సృష్టిని ఆలోచించాడు; ముఖ్యమైన వృక్షాలు పుట్టినవిగా గుర్తించబడ్డాయి; ఆ ముని ధ్యానం చేస్తూ ఉండగా, ఆయన గొంతు మూడు విధాలుగా ప్రబలింది.

ప్రథమం తస్య వై జజ్ఞే తిర్యక్స్రోతో మహాత్మనః ఊర్ధ్వస్రోతః పరస్తస్య సాత్త్వికః స ఇతి స్మృతః

ముందుగా, ఆ మహాత్ముని నుండి అడ్డంగా ప్రవహించే సృష్టి పుట్టింది; తర్వాత పైకి ప్రవహించే సృష్టి పుట్టింది, దానిని సాత్వికంగా గుర్తిస్తారు.

అర్వాక్స్రోతో ఽనుగ్రహశ్ చ తథా భూతాదికః పునః బ్రహ్మణో మహతస్త్వాద్యో ద్వితీయో భౌతికస్ తథా

తర్వాత క్రిందికి ప్రవహించే సృష్టి, అనుగ్రహమైనది, అలాగే భూతాది సృష్టి మళ్లీ పుట్టాయి; ఆ మహాబ్రహ్మ నుండి మొదటిది మహత్, రెండవది భౌతికమని అంటారు.

సర్గస్తృతీయశ్చైన్ద్రియస్ తురీయో ముఖ్య ఉచ్యతే తిర్యగ్యోన్యః పఞ్చమస్తు షష్ఠో దైవిక ఉచ్యతే

మూడవది ఇంద్రియ సృష్టి, నాలుగవది ప్రధాన సృష్టి అని అంటారు; ఐదవది పశువుల సృష్టి, ఆరోది దైవిక సృష్టి అని పిలుస్తారు.

సప్తమో మానుషో విప్రా అష్టమో ఽనుగ్రహః స్మృతః నవమశ్చైవ కౌమారః ప్రాకృతా వైకృతాస్త్విమే

ఏడవది మానవ సృష్టి, బ్రాహ్మణులారా; ఎనిమిదవది అనుగ్రహ సృష్టిగా గుర్తించబడింది; తొమ్మిదవది బాల్య సృష్టి; ఇవన్నీ సహజమైనవి, మార్పు చెందినవి.