లిఙ్గపురాణమ్

సర్వే ప్రాఞ్జలయో భూత్వా శూలపాణిం ప్రపద్యత తతో ద్రక్ష్యథ దేవేశం దుర్దర్శమకృతాత్మభిః

అందరూ చేతులు జోడించి, త్రిశూలధారిని చేరండి; అప్పుడు మీరు దేవతల అధిపతిని దర్శించగలుగుతారు, అపవిత్రమైన మనస్సున్నవారికి ఆయన దర్శనం దొరకదు.

యం దృష్ట్వా సర్వమజ్ఞానమ్ అధర్మశ్ చ ప్రణశ్యతి తతః ప్రదక్షిణం కృత్వా బ్రహ్మాణమమితౌజసమ్

ఆయనను దర్శించిన వెంటనే, అజ్ఞానం, అధర్మం అన్నీ నశించిపోతాయి; ఆ తర్వాత అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న బ్రహ్మను ప్రదక్షిణగా చుట్టండి.

సమ్ప్రస్థితా వనౌకాస్తే దేవదారువనం తతః ఆరాధయితుమారబ్ధా బ్రహ్మణా కథితం యథా

అప్పుడు ఆ అరణ్యవాసులు, బ్రహ్మ చెప్పిన విధంగా దేవదారు వనానికి బయలుదేరి, పూజ ప్రారంభించారు.

స్థణ్డిలేషు విచిత్రేషు పర్వతానాం గుహాసు చ నదీనాం చ వివిక్తేషు పులినేషు శుభేషు చ

వివిధ రకాల వేదికలపై, కొండల గుహల్లో, నదుల ఒడ్డు, ఒంటరిగా ఉన్న పవిత్రమైన తీరప్రాంతాల్లో వారు పూజ చేశారు.

శైవాలశోభనాః కేచిత్ కేచిదన్తర్జలేశయాః కేచిద్దర్భావకాశాస్తు పాదాఙ్గుష్ఠాగ్రధిష్ఠితాః

కొంతమంది అందమైన జలచరితో అలంకరించబడి, మరికొంతమంది కొద్దిపాటి నీటిలో, ఇంకొందరు దర్భ గడ్డి మీద కూర్చొని, మరికొందరు కేవలం పాదపు వేలిమూలపై నిలబడి పూజ చేశారు.

దన్తోలూఖలినస్త్వన్యే అశ్మకుట్టాస్ తథా పరే స్థానవీరాసనాస్త్వన్యే మృగచర్యారతాః పరే

కొంతమంది చెక్క ముద్దలపై కూర్చున్నారు, మరికొందరు రాళ్లపై కూర్చున్నారు; ఇంకొందరు నిలబడే వీరాసనంలో ఉండగా, మరికొందరు జంతువుల్లా తిరుగుతూ తపస్సు చేశారు.

కాలం నయన్తి తపసా పూజయా చ మహాధియః ఏవం సంవత్సరే పూర్ణే వసన్తే సముపస్థితే

ఆ మహాత్ములు తపస్సుతో, పూజతో కాలాన్ని గడిపారు; ఇలా ఒక సంవత్సరం పూర్తయి, వసంతకాలం వచ్చినప్పుడు—

తతస్తేషాం ప్రసాదార్థం భక్తానామ్ అనుకమ్పయా దేవః కృతయుగే తస్మిన్ గిరౌ హిమవతః శుభే

అప్పుడు ఆ భక్తులపై దయతో, వారికి అనుగ్రహం చేయాలని, కృతయుగంలో ఆ శుభ్రమైన హిమవంత్ పర్వతంలో దేవుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

దేవదారువనం ప్రాప్తః ప్రసన్నః పరమేశ్వరః భస్మపాంసూపదిగ్ధాఙ్గో నగ్నో వికృతలక్షణః

ఆ పరమేశ్వరుడు సంతోషంతో, బస్మం, మట్టితో శరీరాన్ని పూసుకుని, నగ్నంగా, విచిత్రమైన లక్షణాలతో దేవదారు వనానికి వచ్చాడు.

ఉల్ముకవ్యగ్రహస్తశ్ చ రక్తపిఙ్గలలోచనః క్వచిచ్చ హసతే రౌద్రం క్వచిద్గాయతి విస్మితః

విధ్వంసకరమైన అగ్నికండాన్ని చేతిలో పట్టుకుని, ఎర్రటి, పింగళమైన కళ్లతో, కొన్నిసార్లు ఉగ్రంగా నవ్వుతూ, మరికొన్ని సార్లు ఆశ్చర్యంతో పాటలు పాడుతూ ఉండేవాడు.

క్వచిన్నృత్యతి శృఙ్గారం క్వచిద్రౌతి ముహుర్ముహుః ఆశ్రమే హ్యటతే భైక్ష్యం యాచతే చ పునః పునః

కొన్నిసార్లు శృంగారంగా నాట్యం చేస్తూ, మరికొన్ని సార్లు మళ్లీ మళ్లీ గర్జిస్తూ, ఆశ్రమంలో తిరుగుతూ, పదే పదే భిక్ష అడిగేవాడు.

మాయాం కృత్వా తథారూపాం దేవస్తద్వనమ్ ఆగతః తతస్తే మునయః సర్వే తుష్టువుశ్ చ సమాహితాః

అలా తన మాయతో ఆ రూపాన్ని ధరించి, ఆ దేవుడు ఆ అడవిలోకి ప్రవేశించాడు; అప్పుడు అందరు మునులు స్థిరమైన మనస్సుతో ఆయనను స్తుతించారు.

అద్భిర్ వివిధమాల్యైశ్ చ ధూపైర్గన్ధైస్తథైవ చ సపత్నీకా మహాభాగాః సపుత్రాః సపరిచ్ఛదాః

నీరు, రకరకాల పుష్పమాలలు, ధూపాలు, సుగంధాలతో, భార్యలు, కుమారులు, సేవకులతో కలిసి, ఆ మహాభాగులు పూజ చేశారు.

మునయస్తే తథా వాగ్భిర్ ఈశ్వరం చేదమ్ అబ్రువన్ అజ్ఞానాద్దేవదేవేశ యదస్మాభిర్ అనుష్ఠితమ్

ఆ మునులు అప్పుడు ఈ మాటలతో ఈశ్వరుడిని ఉద్దేశించి పలికారు: 'దేవదేవా! మేము తెలియక చేసిన దేనికైనా—'

కర్మణా మనసా వాచా తత్సర్వం క్షన్తుమర్హసి చరితాని విచిత్రాణి గుహ్యాని గహనాని చ

'మనసుతో, మాటతో, చేతులతో చేసిన వాటన్నింటినీ క్షమించాలి; ఎందుకంటే మేము ఎన్నో విధాలుగా, రహస్యంగా, లోతుగా ఆచరించాము.'

బ్రహ్మాదీనాం చ దేవానాం దుర్విజ్ఞేయాని తే హర అగతిం తే న జానీమో గతిం నైవ చ నైవ చ

హరా, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలకు కూడా నీ మార్గాలు అర్థం కావడం చాలా కష్టం. నీవు ఎక్కడికి వెళ్తావో, ఎప్పుడు వస్తావో మేము అసలు తెలియదు.

విశ్వేశ్వర మహాదేవ యో ఽసి సో ఽసి నమో ఽస్తు తే స్తువన్తి త్వాం మహాత్మానో దేవదేవం మహేశ్వరమ్

ప్రపంచానికి అధిపతివైన మహాదేవా! నీవు నీవే. నీకు నమస్కారం. మహాత్ములు, దేవతల దేవుడవైన మహేశ్వరుడైన నిన్ను స్తుతిస్తున్నారు.

నమో భవాయ భవ్యాయ భావనాయోద్భవాయ చ అనన్తబలవీర్యాయ భూతానాం పతయే నమః

భవుడైన నీకు, మంగళకరుడైన నీకు, సృష్టికి మూలమైనవాడవైన నీకు, అనంతమైన బలశక్తులు కలిగినవాడవైన నీకు, భూతాలన్నిటికీ అధిపతివైన నీకు నమస్కారం.

సంహర్త్రే చ పిశఙ్గాయ అవ్యయాయ వ్యయాయ చ గఙ్గాసలిలధారాయ ఆధారాయ గుణాత్మనే

వినాశకుడైన నీకు, పింగళవర్ణుడైన నీకు, నశించని వాడవైన నీకు, నశించే వాడవైన నీకు, గంగానదిని తలపై ధరించినవాడవైన నీకు, ఆధారమైనవాడవైన నీకు, గుణాల స్వరూపుడైన నీకు నమస్కారం.

త్ర్యంబకాయ త్రినేత్రాయ త్రిశూలవరధారిణే కన్దర్పాయ హుతాశాయ నమో ఽస్తు పరమాత్మనే

త్రయంబకుడైన నీకు, మూడు కళ్లున్నవాడవైన నీకు, త్రిశూలాన్ని ధరించినవాడవైన నీకు, మన్మథుడైన నీకు, అగ్నిదేవుడైన నీకు, పరమాత్మస్వరూపుడైన నీకు నమస్కారం.

శఙ్కరాయ వృషాఙ్కాయ గణానాం పతయే నమః దణ్డహస్తాయ కాలాయ పాశహస్తాయ వై నమః

శంకరుడైన నీకు, వృషభాన్ని గుర్తుగా ధరించినవాడవైన నీకు, గణాల అధిపతివైన నీకు నమస్కారం. దండం పట్టినవాడవైన నీకు, కాలస్వరూపుడైన నీకు, పాశాన్ని పట్టుకున్నవాడవైన నీకు కూడా నమస్కారం.

వేదమన్త్రప్రధానాయ శతజిహ్వాయ వై నమః భూతం భవ్యం భవిష్యం చ స్థావరం జఙ్గమం చ యత్

వేదమంత్రాలలో ప్రధానుడవైనవాడవైన నీకు, శతజిహ్వుడవైన నీకు నమస్కారం. గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అన్నిటికీ, స్థిరమైనదీ, చలించేదీ ఏదైనా నీకు నమస్కారం.

తవ దేహాత్సముత్పన్నం దేవ సర్వమిదం జగత్ పాసి హంసి చ భద్రం తే ప్రసీద భగవంస్తతః

దేవా! నీ శరీరంనుండే ఈ జగత్తంతా పుట్టింది. నీవే దీనిని కాపాడుతున్నావు, నీవే దీనిని నాశనం చేస్తున్నావు. నీకు మంగళం కలగాలి. భగవంతుడా! దయచేయు.

అజ్ఞానాద్యది విజ్ఞానాద్ యత్ కించిత్ కురుతే నరః తత్సర్వం భగవానేవ కురుతే యోగమాయయా

ఒక మనిషి తెలియక చేసినా, తెలిసి చేసినా, ఏ పని చేసినా, అది అన్నీ నీ యోగమాయ వల్ల నీవే చేయిస్తున్నావు భగవంతుడా.

ఏవం స్తుత్వా తు మునయః ప్రహృష్టైరన్తరాత్మభిః యాచన్త తపసా యుక్తాః పశ్యామస్త్వాం యథాపురా

ఇలా నిన్ను స్తుతించిన ఋషులు, హృదయంలో ఆనందంతో, తపస్సుతో నిన్ను దర్శించాలనే కోరికతో ప్రార్థించారు: 'మునుపటిలా మేము నిన్ను చూడగలుగుదామా?' అని.

తతో దేవః ప్రసన్నాత్మా స్వమేవాస్థాయ శఙ్కరః రూపం త్ర్యక్షం చ సంద్రష్టుం దివ్యం చక్షురదాత్ప్రభుః

అప్పుడు శంకరుడు సంతోషంతో తన అసలైన రూపాన్ని ధరించి, త్రినేత్రుడైన తన దివ్యరూపాన్ని చూడటానికి ఋషులకు దివ్యదృష్టిని ప్రసాదించాడు.

లబ్ధదృష్ట్యా తయా దృష్ట్వా దేవదేవం త్రియంబకమ్ పునస్తుష్టువురీశానం దేవదారువనౌకసః

ఆ దివ్యదృష్టితో వారు దేవతల దేవుడైన త్రయంబకుడిని దర్శించి, మళ్లీ ఆ దారువనంలో నివసించే వారు ఈశ్వరుణ్ణి స్తుతించారు.

నమో దిగ్వాససే నిత్యం కృతాన్తాయ త్రిశూలినే వికటాయ కరాలాయ కరాలవదనాయ చ

దిక్కులే వస్త్రముగా ధరించినవాడవైన నీకు, యమధర్మరాజుగా, త్రిశూలాన్ని పట్టుకున్నవాడవైన నీకు, భయంకరుడైన నీకు, భయానకమైన ముఖం కలిగినవాడవైన నీకు ఎల్లప్పుడూ నమస్కారం.

అరూపాయ సురూపాయ విశ్వరూపాయ తే నమః కటఙ్కటాయ రుద్రాయ స్వాహాకారాయ వై నమః

రూపం లేనివాడవైన నీకు, అందమైనవాడవైన నీకు, విశ్వరూపుడైన నీకు నమస్కారం. ఘంటలు మోగించే ఆభరణాలు ధరించినవాడవైన నీకు, రుద్రుడైన నీకు, స్వాహా మంత్రస్వరూపుడైన నీకు కూడా నమస్కారం.