క్షయం జఘాన పాదేన వజ్రాస్థిత్వం చ లబ్ధవాన్ మయాపి నిర్జితో మృత్యుర్ మహాదేవస్య కీర్తనాత్
క్షయం నా కాలితో తొక్కి పోగొట్టాను, వజ్రంలా దృఢతను పొందాను; మహాదేవుని మహిమను స్మరించటం వల్ల మరణాన్నికూడా జయించగలిగాను.
శ్వేతేనాపి గతేనాస్యం మృత్యోర్మునివరేణ తు మహాదేవప్రసాదేన జితో మృత్యుర్యథా మయా
మహాదేవుని అనుగ్రహంతో నేను మరణాన్ని జయించినట్లే, తెల్ల శరీరమున్న మునివరుడూ మరణాన్ని దాటి పోయాడు.
కథం భవప్రసాదేన దేవదారువనౌకసః ప్రపన్నాః శరణం దేవం వక్తుమర్హసి మే ప్రభో
ప్రభూ! భవుని కృపతో దేవదారుకాననంలో నివసించే వారు ఎలా శరణు పొందారో నాకు చెప్పాలి.
తానువాచ మహాభాగాన్ భగవాన్ ఆత్మభూః స్వయమ్ దేవదారువనస్థాంస్తు తపసా పావకప్రభాన్
ఆ భగవంతుడు, స్వయంభువు, తపస్సుతో ప్రకాశించే ఆ మహాత్ముల దగ్గరికి వచ్చి స్వయంగా వారితో మాట్లాడాడు.
ఏష దేవో మహాదేవో విజ్ఞేయస్తు మహేశ్వరః న తస్మాత్పరమం కించిత్ పదం సమధిగమ్యతే
ఈ దేవుడు మహాదేవుడు, మహేశ్వరుడని తెలుసుకోవాలి; ఆయనకంటే ఎవరూ ఎత్తైన స్థితిని పొందలేరు.
దేవానాం చ ఋషీనాం చ పితౄణాం చైవ స ప్రభుః సహస్రయుగపర్యన్తే ప్రలయే సర్వదేహినః
ఆయనే దేవతలకు, ఋషులకు, పితృదేవతలకు ప్రభువు; వెయ్యి యుగాల అనంతరం సమస్త ప్రాణులను లయంచేస్తాడు.
సంహరత్యేష భగవాన్ కాలో భూత్వా మహేశ్వరః ఏష చైవ ప్రజాః సర్వాః సృజత్యేకః స్వతేజసా
ఈ భగవంతుడు మహేశ్వరుడిగా కాలమై, సమస్త ప్రాణులను లయంచేస్తాడు; తన తేజస్సుతో అన్ని ప్రాణులను సృష్టించేవాడు కూడా ఆయనే.
ఏష చక్రీ చ వజ్రీ చ శ్రీవత్సకృతలక్షణః యోగీ కృతయుగే చైవ త్రేతాయాం క్రతుర్ ఉచ్యతే
ఆయనే చక్రాన్ని, వజ్రాన్ని ధరించినవాడు, శ్రీవత్సం గుర్తుగా ఉన్నవాడు; కృతయుగంలో యోగిగా, త్రేతాయుగంలో యజ్ఞంగా పిలవబడతాడు.
ద్వాపరే చైవ కాలాగ్నిర్ ధర్మకేతుః కలౌ స్మృతః రుద్రస్య మూర్తయస్త్వేతా యే ఽభిధ్యాయన్తి పణ్డితాః
ద్వాపరయుగంలో కాలాగ్నిగా, కలియుగంలో ధర్మధ్వజుడిగా గుర్తించబడతాడు; ఇవన్నీ రుద్రుని రూపాలే అని పండితులు పేర్కొంటారు.
చతురస్రం బహిశ్చాన్తర్ అష్టాస్రం పిణ్డికాశ్రయే వృత్తం సుదర్శనం యోగ్యమ్ ఏవం లిఙ్గం ప్రపూజయేత్
బయట నాలుగు మూలలుగా, పిండికలో ఎనిమిది మూలలుగా, పైభాగం వృత్తాకారంగా, అందంగా ఉన్న లింగాన్ని పూజించాలి.
తమో హ్యగ్నీ రజో బ్రహ్మా సత్త్వం విష్ణుః ప్రకాశకమ్ మూర్తిరేకా స్థితా చాస్య మూర్తయః పరికీర్తితాః
చీకటి అగ్నిగా, రాజసం బ్రహ్మగా, సత్త్వం విష్ణువుగా ప్రకాశిస్తుంది; రూపం ఒక్కటే అయినా, ఇవన్నీ ఆయన రూపాలే అని చెప్పబడింది.
యత్ర తిష్ఠతి తద్బ్రహ్మ యోగేన తు సమన్వితమ్ తస్మాద్ధి దేవదేవేశమ్ ఈశానం ప్రభుమవ్యయమ్
యెక్కడ ఆ బ్రహ్మ యోగంతో కలిసినట్టు నిలుస్తుందో, అక్కడ దేవదేవేశ్వరుడైన, ఈశానుడైన, అవినాశి ప్రభువును పూజించాలి.
ఆరాధయన్తి విప్రేన్ద్రా జితక్రోధా జితేన్ద్రియాః లిఙ్గం కృత్వా యథాన్యాయం సర్వలక్షణసంయుతమ్
కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించిన ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు, అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడిన లింగాన్ని యథావిధిగా ఆరాధిస్తారు.
అఙ్గుష్ఠమాత్రం సుశుభం సువృత్తం సర్వసంమతమ్ సమనాభం తథాష్టాస్రం షోడశాస్రమ్ అథాపి వా
అంగుళంత అందంగా, సరిగా వృత్తంగా, అందరికీ ఇష్టంగా, పీఠిక సమాన ఎత్తుతో, ఎనిమిది లేదా పదహారు మూలలతో ఉండాలి.
సువృత్తం మణ్డలం దివ్యం సర్వకామఫలప్రదమ్ వేదికా ద్విగుణా తస్య సమా వా సర్వసంమతా
పీఠిక చక్కగా, వృత్తాకారంగా, దివ్యంగా, అన్ని కోరికలను ఫలింపజేసేలా ఉండాలి; దాని అడుగు రెండింతలు లేదా సమానంగా ఉండటం ఉత్తమం.
గోముఖీ చ త్రిభాగైకా వేద్యా లక్షణసంయుతా పట్టికా చ సమన్తాద్వై యవమాత్రా ద్విజోత్తమాః
పీఠిక గోముఖంలా, మొత్తం మూడవంతుగా, శుభలక్షణాలతో, చుట్టూ యవంత వెడల్పుతో పట్టీ ఉండాలి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
సౌవర్ణం రాజతం శైలం కృత్వా తామ్రమయం తథా వేదికాయాశ్ చ విస్తారం త్రిగుణం వై సమన్తతః
పీఠికను బంగారం, వెండి, రాయి లేదా తామ్రంతో తయారు చేయవచ్చు; దాని వెడల్పు అన్ని వైపులా మూడు రెట్లు ఉండాలి.
వర్తులం చతురస్రం వా షడస్రం వా త్రిరస్రకమ్ సమన్తాన్నిర్వ్రణం శుభ్రం లక్షణైస్తత్ సులక్షితమ్
పీఠిక వృత్తంగా, చతురస్రంగా, షడస్రంగా లేదా త్రిస్రంగా ఉండవచ్చు; అన్ని వైపులా మచ్చలు లేకుండా, తెల్లగా, శుభలక్షణాలతో స్పష్టంగా ఉండాలి.
ప్రతిష్ఠాప్య యథాన్యాయం పూజాలక్షణసంయుతమ్ కలశం స్థాపయేత్తస్య వేదిమధ్యే తథా ద్విజాః
సరిగ్గా పూజకు కావలసిన విధంగా ఒక కలశాన్ని ఏర్పాటుచేసి, ఆ కలశాన్ని వేదిక మధ్యలో ఉంచాలి, ఓ ద్విజులారా.
సహిరణ్యం సబీజం చ బ్రహ్మభిశ్ చాభిమన్త్రితమ్ సేచయేచ్చ తతో లిఙ్గం పవిత్రైః పఞ్చభిః శుభైః
ఆ కలశంలో బంగారం, విత్తనాలు వేసి, బ్రాహ్మణులు మంత్రాలతో అభిమంత్రించాక, ఆ తర్వాత పవిత్రమైన ఐదు పదార్థాలతో లింగాన్ని అభిషేకించాలి.
పూజయేచ్చ యథాలాభం తతః సిద్ధిమవాప్స్యథ సమాహితాః పూజయధ్వం సపుత్రాః సహ బన్ధుభిః
తన శక్తికి తగ్గట్టు పూజ చేయాలి; అప్పుడు మీరు సిద్ధిని పొందుతారు. మనస్సు ఒకటిగా చేసి, కుమారులు, బంధువులతో కలిసి పూజ చేయండి.
సర్వే ప్రాఞ్జలయో భూత్వా శూలపాణిం ప్రపద్యత తతో ద్రక్ష్యథ దేవేశం దుర్దర్శమకృతాత్మభిః
అందరూ చేతులు జోడించి, త్రిశూలధారిని చేరండి; అప్పుడు మీరు దేవతల అధిపతిని దర్శించగలుగుతారు, అపవిత్రమైన మనస్సున్నవారికి ఆయన దర్శనం దొరకదు.
యం దృష్ట్వా సర్వమజ్ఞానమ్ అధర్మశ్ చ ప్రణశ్యతి తతః ప్రదక్షిణం కృత్వా బ్రహ్మాణమమితౌజసమ్
ఆయనను దర్శించిన వెంటనే, అజ్ఞానం, అధర్మం అన్నీ నశించిపోతాయి; ఆ తర్వాత అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న బ్రహ్మను ప్రదక్షిణగా చుట్టండి.
సమ్ప్రస్థితా వనౌకాస్తే దేవదారువనం తతః ఆరాధయితుమారబ్ధా బ్రహ్మణా కథితం యథా
అప్పుడు ఆ అరణ్యవాసులు, బ్రహ్మ చెప్పిన విధంగా దేవదారు వనానికి బయలుదేరి, పూజ ప్రారంభించారు.
స్థణ్డిలేషు విచిత్రేషు పర్వతానాం గుహాసు చ నదీనాం చ వివిక్తేషు పులినేషు శుభేషు చ
వివిధ రకాల వేదికలపై, కొండల గుహల్లో, నదుల ఒడ్డు, ఒంటరిగా ఉన్న పవిత్రమైన తీరప్రాంతాల్లో వారు పూజ చేశారు.
శైవాలశోభనాః కేచిత్ కేచిదన్తర్జలేశయాః కేచిద్దర్భావకాశాస్తు పాదాఙ్గుష్ఠాగ్రధిష్ఠితాః
కొంతమంది అందమైన జలచరితో అలంకరించబడి, మరికొంతమంది కొద్దిపాటి నీటిలో, ఇంకొందరు దర్భ గడ్డి మీద కూర్చొని, మరికొందరు కేవలం పాదపు వేలిమూలపై నిలబడి పూజ చేశారు.
దన్తోలూఖలినస్త్వన్యే అశ్మకుట్టాస్ తథా పరే స్థానవీరాసనాస్త్వన్యే మృగచర్యారతాః పరే
కొంతమంది చెక్క ముద్దలపై కూర్చున్నారు, మరికొందరు రాళ్లపై కూర్చున్నారు; ఇంకొందరు నిలబడే వీరాసనంలో ఉండగా, మరికొందరు జంతువుల్లా తిరుగుతూ తపస్సు చేశారు.
కాలం నయన్తి తపసా పూజయా చ మహాధియః ఏవం సంవత్సరే పూర్ణే వసన్తే సముపస్థితే
ఆ మహాత్ములు తపస్సుతో, పూజతో కాలాన్ని గడిపారు; ఇలా ఒక సంవత్సరం పూర్తయి, వసంతకాలం వచ్చినప్పుడు—
తతస్తేషాం ప్రసాదార్థం భక్తానామ్ అనుకమ్పయా దేవః కృతయుగే తస్మిన్ గిరౌ హిమవతః శుభే
అప్పుడు ఆ భక్తులపై దయతో, వారికి అనుగ్రహం చేయాలని, కృతయుగంలో ఆ శుభ్రమైన హిమవంత్ పర్వతంలో దేవుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
దేవదారువనం ప్రాప్తః ప్రసన్నః పరమేశ్వరః భస్మపాంసూపదిగ్ధాఙ్గో నగ్నో వికృతలక్షణః
ఆ పరమేశ్వరుడు సంతోషంతో, బస్మం, మట్టితో శరీరాన్ని పూసుకుని, నగ్నంగా, విచిత్రమైన లక్షణాలతో దేవదారు వనానికి వచ్చాడు.