ఉవాచ బాలధీర్మృతః ప్రసీద చేతి వై మునేః మహేశ్వరం మహేశ్వర-స్య చానుగో గణేశ్వరః
బాలబుద్ధితో ఉన్న ఆ చనిపోయినవాడు, 'దయచేయండి' అని మునీశ్వరునికి, మహేశ్వరునికి, మహేశ్వరుని సేవకుడైన గణాధిపతికి ప్రార్థించాడు.
తతో వివేశ భగవాన్ అనుగృహ్య ద్విజోత్తమమ్ క్షణాద్గూఢశరీరం హి ధ్వస్తం దృష్ట్వాన్తకం క్షణాత్
తర్వాత భగవంతుడు, ఉత్తమ ద్విజుడిపై అనుగ్రహం చూపి, అతనిలో ప్రవేశించాడు. మరణాంతకుడి దాగిన శరీరం నాశనం అయినదాన్ని చూసి, వెంటనే ఆ పని చేశాడు.
తస్మాన్మృత్యుఞ్జయం చైవ భక్త్యా సమ్పూజయే ద్విజాః ముక్తిదం భుక్తిదం చైవ సర్వేషామపి శఙ్కరమ్
కాబట్టి, ద్విజులారా, మృత్యూఞ్జయుడైన శంకరుని భక్తితో పూజించండి. ఆయన అందరికీ మోక్షాన్ని, భోగాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
బహునా కిం ప్రలాపేన సంన్యస్యాభ్యర్చ్య వై భవమ్ భక్త్యా చాపరయా తస్మిన్ విశోకా వై భవిష్యథ
ఎంత మాటలు చెప్పినా ప్రయోజనం లేదు. భవుడిని త్యజించి, భక్తితో పూజించండి. ఆయనపై పరమభక్తి ఉంటే, మీరు శోకరహితులవుతారు.
ఏవముక్తాస్తదా తేన బ్రహ్మణా బ్రహ్మవాదినః ప్రసీద భక్తిర్దేవేశే భవేద్రుద్రే పినాకిని
అప్పుడు బ్రహ్మద్వారా ఇలా పలికినప్పుడు, బ్రహ్మవేత్తలు ఇలా ప్రార్థించారు: 'దేవతాధిపతియైన రుద్రునిపై, పినాకిని మీద భక్తి కలగాలి.'
కేన వా తపసా దేవ యజ్ఞేనాప్యథ కేన వా వ్రతైర్వా భగవద్భక్తా భవిష్యన్తి ద్విజాతయః
ఏ తపస్సుతో, ఏ యజ్ఞంతో, లేదా ఏ వ్రతాలతో ద్విజులు భగవంతునిపై భక్తులు అవుతారు, ఓ దేవా?
న దానేన మునిశ్రేష్ఠాస్ తపసా చ న విద్యయా యజ్ఞైర్ హోమైర్ వ్రతైర్ వేదైర్ యోగశాస్త్రైర్ నిరోధనైః
ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, దానంతో కాదు, తపస్సుతో కాదు, విద్యతో కాదు, యజ్ఞాలతో, హోమాలతో, వ్రతాలతో, వేదాలతో, యోగశాస్త్రాలతో, నియమాలతో కాదు.
ప్రసాదే నైవ సా భక్తిః శివే పరమకారణే అథ తస్య వచః శ్రుత్వా సర్వే తే పరమర్షయః
శివుని అనుగ్రహంతోనే ఆ భక్తి కలుగుతుంది. ఆ మాటలు విని, ఆ పరమర్షులు అందరూ—
సదారతనయాః శ్రాన్తాః ప్రణేముశ్ చ పితామహమ్ తస్మాత్పాశుపతీ భక్తిర్ ధర్మకామార్థసిద్ధిదా
తమ భార్యలు, పిల్లలతో కలిసి అలసిపోయి, పితామహుని నమస్కరించారు. అందువల్ల, పాశుపత భక్తి ధర్మం, కామం, అర్థం సాధించడంలో సహాయపడుతుంది.
మునేర్ విజయదా చైవ సర్వమృత్యుజయప్రదా దధీచస్తు పురా భక్త్యా హరిం జిత్వామరైర్విభుమ్
మునికి విజయాన్ని ఇస్తుంది, అన్ని రకాల మరణాలను జయించడానికి సహాయపడుతుంది. పురాతన కాలంలో దధీచి భక్తితో, అమరుల అధిపతియైన హరిని జయించాడు.
క్షయం జఘాన పాదేన వజ్రాస్థిత్వం చ లబ్ధవాన్ మయాపి నిర్జితో మృత్యుర్ మహాదేవస్య కీర్తనాత్
క్షయం నా కాలితో తొక్కి పోగొట్టాను, వజ్రంలా దృఢతను పొందాను; మహాదేవుని మహిమను స్మరించటం వల్ల మరణాన్నికూడా జయించగలిగాను.
శ్వేతేనాపి గతేనాస్యం మృత్యోర్మునివరేణ తు మహాదేవప్రసాదేన జితో మృత్యుర్యథా మయా
మహాదేవుని అనుగ్రహంతో నేను మరణాన్ని జయించినట్లే, తెల్ల శరీరమున్న మునివరుడూ మరణాన్ని దాటి పోయాడు.
కథం భవప్రసాదేన దేవదారువనౌకసః ప్రపన్నాః శరణం దేవం వక్తుమర్హసి మే ప్రభో
ప్రభూ! భవుని కృపతో దేవదారుకాననంలో నివసించే వారు ఎలా శరణు పొందారో నాకు చెప్పాలి.
తానువాచ మహాభాగాన్ భగవాన్ ఆత్మభూః స్వయమ్ దేవదారువనస్థాంస్తు తపసా పావకప్రభాన్
ఆ భగవంతుడు, స్వయంభువు, తపస్సుతో ప్రకాశించే ఆ మహాత్ముల దగ్గరికి వచ్చి స్వయంగా వారితో మాట్లాడాడు.
ఏష దేవో మహాదేవో విజ్ఞేయస్తు మహేశ్వరః న తస్మాత్పరమం కించిత్ పదం సమధిగమ్యతే
ఈ దేవుడు మహాదేవుడు, మహేశ్వరుడని తెలుసుకోవాలి; ఆయనకంటే ఎవరూ ఎత్తైన స్థితిని పొందలేరు.
దేవానాం చ ఋషీనాం చ పితౄణాం చైవ స ప్రభుః సహస్రయుగపర్యన్తే ప్రలయే సర్వదేహినః
ఆయనే దేవతలకు, ఋషులకు, పితృదేవతలకు ప్రభువు; వెయ్యి యుగాల అనంతరం సమస్త ప్రాణులను లయంచేస్తాడు.
సంహరత్యేష భగవాన్ కాలో భూత్వా మహేశ్వరః ఏష చైవ ప్రజాః సర్వాః సృజత్యేకః స్వతేజసా
ఈ భగవంతుడు మహేశ్వరుడిగా కాలమై, సమస్త ప్రాణులను లయంచేస్తాడు; తన తేజస్సుతో అన్ని ప్రాణులను సృష్టించేవాడు కూడా ఆయనే.
ఏష చక్రీ చ వజ్రీ చ శ్రీవత్సకృతలక్షణః యోగీ కృతయుగే చైవ త్రేతాయాం క్రతుర్ ఉచ్యతే
ఆయనే చక్రాన్ని, వజ్రాన్ని ధరించినవాడు, శ్రీవత్సం గుర్తుగా ఉన్నవాడు; కృతయుగంలో యోగిగా, త్రేతాయుగంలో యజ్ఞంగా పిలవబడతాడు.
ద్వాపరే చైవ కాలాగ్నిర్ ధర్మకేతుః కలౌ స్మృతః రుద్రస్య మూర్తయస్త్వేతా యే ఽభిధ్యాయన్తి పణ్డితాః
ద్వాపరయుగంలో కాలాగ్నిగా, కలియుగంలో ధర్మధ్వజుడిగా గుర్తించబడతాడు; ఇవన్నీ రుద్రుని రూపాలే అని పండితులు పేర్కొంటారు.
చతురస్రం బహిశ్చాన్తర్ అష్టాస్రం పిణ్డికాశ్రయే వృత్తం సుదర్శనం యోగ్యమ్ ఏవం లిఙ్గం ప్రపూజయేత్
బయట నాలుగు మూలలుగా, పిండికలో ఎనిమిది మూలలుగా, పైభాగం వృత్తాకారంగా, అందంగా ఉన్న లింగాన్ని పూజించాలి.
తమో హ్యగ్నీ రజో బ్రహ్మా సత్త్వం విష్ణుః ప్రకాశకమ్ మూర్తిరేకా స్థితా చాస్య మూర్తయః పరికీర్తితాః
చీకటి అగ్నిగా, రాజసం బ్రహ్మగా, సత్త్వం విష్ణువుగా ప్రకాశిస్తుంది; రూపం ఒక్కటే అయినా, ఇవన్నీ ఆయన రూపాలే అని చెప్పబడింది.
యత్ర తిష్ఠతి తద్బ్రహ్మ యోగేన తు సమన్వితమ్ తస్మాద్ధి దేవదేవేశమ్ ఈశానం ప్రభుమవ్యయమ్
యెక్కడ ఆ బ్రహ్మ యోగంతో కలిసినట్టు నిలుస్తుందో, అక్కడ దేవదేవేశ్వరుడైన, ఈశానుడైన, అవినాశి ప్రభువును పూజించాలి.
ఆరాధయన్తి విప్రేన్ద్రా జితక్రోధా జితేన్ద్రియాః లిఙ్గం కృత్వా యథాన్యాయం సర్వలక్షణసంయుతమ్
కోపాన్ని, ఇంద్రియాలను జయించిన ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు, అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడిన లింగాన్ని యథావిధిగా ఆరాధిస్తారు.
అఙ్గుష్ఠమాత్రం సుశుభం సువృత్తం సర్వసంమతమ్ సమనాభం తథాష్టాస్రం షోడశాస్రమ్ అథాపి వా
అంగుళంత అందంగా, సరిగా వృత్తంగా, అందరికీ ఇష్టంగా, పీఠిక సమాన ఎత్తుతో, ఎనిమిది లేదా పదహారు మూలలతో ఉండాలి.
సువృత్తం మణ్డలం దివ్యం సర్వకామఫలప్రదమ్ వేదికా ద్విగుణా తస్య సమా వా సర్వసంమతా
పీఠిక చక్కగా, వృత్తాకారంగా, దివ్యంగా, అన్ని కోరికలను ఫలింపజేసేలా ఉండాలి; దాని అడుగు రెండింతలు లేదా సమానంగా ఉండటం ఉత్తమం.
గోముఖీ చ త్రిభాగైకా వేద్యా లక్షణసంయుతా పట్టికా చ సమన్తాద్వై యవమాత్రా ద్విజోత్తమాః
పీఠిక గోముఖంలా, మొత్తం మూడవంతుగా, శుభలక్షణాలతో, చుట్టూ యవంత వెడల్పుతో పట్టీ ఉండాలి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
సౌవర్ణం రాజతం శైలం కృత్వా తామ్రమయం తథా వేదికాయాశ్ చ విస్తారం త్రిగుణం వై సమన్తతః
పీఠికను బంగారం, వెండి, రాయి లేదా తామ్రంతో తయారు చేయవచ్చు; దాని వెడల్పు అన్ని వైపులా మూడు రెట్లు ఉండాలి.
వర్తులం చతురస్రం వా షడస్రం వా త్రిరస్రకమ్ సమన్తాన్నిర్వ్రణం శుభ్రం లక్షణైస్తత్ సులక్షితమ్
పీఠిక వృత్తంగా, చతురస్రంగా, షడస్రంగా లేదా త్రిస్రంగా ఉండవచ్చు; అన్ని వైపులా మచ్చలు లేకుండా, తెల్లగా, శుభలక్షణాలతో స్పష్టంగా ఉండాలి.
ప్రతిష్ఠాప్య యథాన్యాయం పూజాలక్షణసంయుతమ్ కలశం స్థాపయేత్తస్య వేదిమధ్యే తథా ద్విజాః
సరిగ్గా పూజకు కావలసిన విధంగా ఒక కలశాన్ని ఏర్పాటుచేసి, ఆ కలశాన్ని వేదిక మధ్యలో ఉంచాలి, ఓ ద్విజులారా.
సహిరణ్యం సబీజం చ బ్రహ్మభిశ్ చాభిమన్త్రితమ్ సేచయేచ్చ తతో లిఙ్గం పవిత్రైః పఞ్చభిః శుభైః
ఆ కలశంలో బంగారం, విత్తనాలు వేసి, బ్రాహ్మణులు మంత్రాలతో అభిమంత్రించాక, ఆ తర్వాత పవిత్రమైన ఐదు పదార్థాలతో లింగాన్ని అభిషేకించాలి.