లిఙ్గపురాణమ్

చతుర్వ్యూహేణ మార్గేణ విచార్యాలోక్య సువ్రత సంసారహేతుః సంసారో మోక్షహేతుశ్ చ నిర్వృతిః

నాలుగు మార్గాల ద్వారా పరిశీలించి తెలుసుకుంటే, సంసారం కారణం సంసారమే, మోక్షానికి కారణం విముక్తి.

చతుర్వ్యూహః సమాఖ్యాతశ్ చిన్తకస్యేహ యోగినః చిన్తా బహువిధా ఖ్యాతా సైకత్ర పరమేష్ఠినా

ధ్యానంలో ఉన్న యోగికి నాలుగు విభాగాలు వివరించబడ్డాయి. ఎన్నో విధాల ధ్యానం ఉన్నా, అన్నీ పరమేశ్వరుడిలోనే ఏకమవుతాయి.

సునిష్ఠేత్యత్ర కథితా రుద్రం రౌద్రీ న సంశయః ఐన్ద్రీ చేన్ద్రే తథా సౌమ్యా సోమే నారాయణే తథా

ఇక్కడ సందేహం లేకుండా వివరించబడింది: రౌద్రిలో రుద్రుడు, ఇంద్రిలో ఇంద్రుడు, సౌమ్యంలో సోముడు, నారాయణిలో నారాయణుడు ఉన్నారు.

సూర్యే వహ్నౌ చ సర్వేషాం సర్వత్రైవం విచారతః సైవాహం సో ఽహమిత్యేవం ద్విధా సంస్థాప్య భావతః

సూర్యునిలో, అగ్నిలో, ప్రతి చోటా అన్నింటిలోను మనసుతో పరిశీలిస్తూ, 'ఆమెనే నేను, నేనే అతను' అనే రెండు విధాలుగా భావాన్ని స్థాపించాలి.

భక్తో ఽసౌ నాస్తి యస్తస్మాచ్ చిన్తా బ్రాహ్మీ న సంశయః ఏవం బ్రహ్మమయం ధ్యాయేత్ పూర్వం విప్ర చరాచరమ్

ఈ భావన లేని వాడు భక్తుడు కాదు; అలాంటి వాడి ధ్యానం బ్రహ్మస్వరూపమైనది కాదని సందేహం లేదు. అందుకే, బ్రాహ్మణా, ముందుగా చరాచరమంతటినీ బ్రహ్మతో నిండినదిగా ధ్యానించు.

చరాచరవిభాగం చ త్యజేదభిమతం స్మరన్ త్యాజ్యం గ్రాహ్యమ్ అలభ్యం చ కృత్యం చాకృత్యమేవ చ

చరాచరాల మధ్య తేడా అనే భావనను వదిలేయాలి; ఇష్టమైనదాన్ని, ద్వేషాన్ని, పొందదగినదాన్ని, పొందలేనిదాన్ని, చేయాల్సినదాన్ని, చేయకూడదనిపించేదాన్ని—all వదిలిపెట్టాలని గుర్తుంచుకోవాలి.

యస్య నాస్తి సుతృప్తస్య తస్య బ్రాహ్మీ న చాన్యథా ఆభ్యన్తరం సమాఖ్యాతమ్ ఏవమభ్యర్చనం క్రమాత్

పూర్తిగా తృప్తి లేని వాడికి బ్రహ్మస్థితి ఉండదు; ఇది తప్పుగా ఉండదు. అంతర్గత ఆరాధనను ఇలా క్రమంగా వివరించాను.

ఆభ్యన్తరార్చకాః పూజ్యా నమస్కారాదిభిస్ తథా విరూపా వికృతాశ్చాపి న నిన్ద్యా బ్రహ్మవాదినః

అంతర్గత ఆరాధన చేసే వారిని నమస్కారం మొదలైన విధంగా గౌరవించాలి; వారు రూపంలో లోపంగా ఉన్నా, వికలాంగులైనా, బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని ప్రకటించే వారిని ఎప్పుడూ దూషించకూడదు.

ఆభ్యన్తరార్చకాః సర్వే న పరీక్ష్యా విజానతా నిన్దకా ఏవ దుఃఖార్తా భవిష్యన్త్యల్పచేతసః

అంతర్గత ఆరాధన చేసే వారిని జ్ఞానులు పరీక్షించకూడదు; వారిని దూషించే చిన్న మనస్సు ఉన్నవారు బాధలు అనుభవిస్తారు.

యథా దారువనే రుద్రం వినిన్ద్య మునయః పురా తస్మాత్సేవ్యా నమస్కార్యాః సదా బ్రహ్మవిదస్ తథా

పూర్వం దారువనంలో మునులు రుద్రుని దూషించినట్లు, బ్రహ్మజ్ఞానులు ఎప్పుడూ సేవించదగినవారు, నమస్కరించదగినవారు.

వర్ణాశ్రమవినిర్ముక్తా వర్ణాశ్రమపరాయణైః

వర్ణాశ్రమ ధర్మాల నుండి విముక్తులైనవారు, వర్ణాశ్రమ ధర్మాలకు నిబద్ధులైనవారు—

ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామి పురా దారువనే విభో ప్రవృత్తం తద్వనస్థానాం తపసా భావితాత్మనామ్

ప్రభూ, ఇప్పుడు నేను పూర్వం దారువనంలో జరిగిన సంగతిని, అక్కడ తపస్సుతో పవిత్రమైన మనస్సు కలిగిన వనవాసుల విషయాన్ని వినాలనుకుంటున్నాను.

కథం దారువనం ప్రాప్తో భగవాన్నీలలోహితః వికృతం రూపమాస్థాయ చోర్ధ్వరేతా దిగమ్బరః

భగవంతుడు నీలలోహితుడు, విచిత్రమైన రూపాన్ని ధరించి, శుక్లాన్ని పైకి నిలిపి, దిక్కులు మాత్రమే వస్త్రముగా ధరించి, దారువనానికి ఎలా వచ్చాడు?

కిం ప్రవృత్తం వనే తస్మిన్ రుద్రస్య పరమాత్మనః వక్తుమర్హసి తత్త్వేన దేవదేవస్య చేష్టితమ్

ఆ వనంలో రుద్రుని, పరమాత్ముని గురించి ఏమి జరిగింది? దేవతల దేవుడు అక్కడ చేసిన కార్యాన్ని నిజంగా చెప్పాలి.

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా శ్రుతిసారవిదాం వరః శిలాదసూనుర్భగవాన్ ప్రాహ కించిద్భవం హసన్

ఆ మాటలు విని, శాస్త్రసారాన్ని తెలిసినవారిలో శ్రేష్ఠుడు అయిన శిలాదుని కుమారుడు భగవంతుడు కొంత నవ్వుతూ ఇలా చెప్పాడు.

మునయో దారుగహనే తపస్తేపుః సుదారుణమ్ తుష్ట్యర్థం దేవదేవస్య సదారతనయాగ్నయః

మునులు దారువనంలో భార్యలు, కుమారులు, అగ్నులతో కలిసి దేవతల దేవుడిని సంతృప్తిపర్చేందుకు తీవ్రమైన తపస్సు చేశారు.

తుష్టో రుద్రో జగన్నాథశ్ చేకితానో వృషధ్వజః ధూర్జటిః పరమేశానో భగవాన్నీలలోహితః

రుద్రుడు, జగన్నాథుడు, జ్ఞానవంతుడు, వృషధ్వజుడు, జటాధారి, పరమేశ్వరుడు, భగవంతుడు నీలలోహితుడు సంతోషపడ్డాడు.

ప్రవృత్తిలక్షణం జ్ఞానం జ్ఞాతుం దారువనౌకసామ్ పరీక్షార్థం జగన్నాథః శ్రద్ధయా క్రీడయా చ సః

దారువనవాసులలో కర్మలక్షణమైన జ్ఞానాన్ని తెలుసుకోవాలని, పరీక్షార్థంగా, భక్తితో, క్రీడగా జగన్నాథుడు ఆ పని చేశాడు.

నివృత్తిలక్షణజ్ఞానప్రతిష్ఠార్థం చ శఙ్కరః దేవదారువనస్థానాం ప్రవృత్తిజ్ఞానచేతసామ్

దైవదారువనంలో ఉన్న, కర్మజ్ఞానంలో మనస్సు పెట్టినవారిలో విరక్తి లక్షణమైన జ్ఞానాన్ని స్థాపించేందుకు శంకరుడు ప్రయత్నించాడు.

వికృతం రూపమాస్థాయ దిగ్వాసా విషమేక్షణః ముగ్ధో ద్విహస్తః కృష్ణాఙ్గో దివ్యం దారువనం యయౌ

విచిత్రమైన రూపాన్ని ధరించి, దిక్కులు వస్త్రముగా, కళ్ళు అసమానంగా, మూర్ఖుడిలా, రెండు చేతులతో, నల్లని దేహంతో, దివ్యమైన దారువనానికి వెళ్లాడు.

మన్దస్మితం చ భగవాన్ స్త్రీణాం మనసిజోద్భవమ్ భ్రూవిలాసం చ గానం చ చకారాతీవ సుందరః

భగవంతుడు మృదువైన చిరునవ్వుతో, స్త్రీల మనస్సులో మన్మథుడి ప్రభావంతో, కనుబొమ్మల క్రీడను, పాటను చూపిస్తూ, అత్యంత అందంగా కనిపించాడు.

సంప్రోక్ష్య నారీవృన్దం వై ముహుర్ముహురనఙ్గహా అనఙ్గవృద్ధిమ్ అకరోద్ అతీవ మధురాకృతిః

ఆ మన్మథద్వేషి మళ్లీ మళ్లీ ఆడవాళ్లపై తటాకం చల్లగా, వారి మనసులో కోరికలు మరింత పెరిగేలా చేశాడు. అతని రూపం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా, మధురంగా మెరిసింది.

వనే తం పురుషం దృష్ట్వా వికృతం నీలలోహితమ్ స్త్రియః పతివ్రతాశ్చాపి తమేవాన్వయురాదరాత్

ఆ అడవిలో నీలం, ఎరుపు రంగులతో విచిత్రంగా ఉన్న ఆ పురుషుడిని చూసి, భర్తలకు అంకితమైన ఆడవాళ్లూ, మరొకరిలా గౌరవంతో అతని వెంట వెళ్లారు.

వనోటజద్వారగతాశ్ చ నార్యో విస్రస్తవస్త్రాభరణా విచేష్టాః లబ్ధ్వా స్మితం తస్య ముఖారవిన్దాద్ ద్రుమాలయస్థాస్ తమ్ అథాన్వయుస్తాః

వనంలో తమ గుడిసెల తలుపుల దగ్గర నిలబడి, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు సడలిపోయి, చలించిపోతూ ఉన్న ఆడవాళ్లు, అతని ముఖంలోనుంచి చిరునవ్వు చూసిన వెంటనే, చెట్ల మధ్య నివసించే వారు కూడా అతని వెంట నడిచారు.

దృష్ట్వా కాశ్చిద్భవం నార్యో మదఘూర్ణితలోచనాః విలాసబాహ్యాస్తాశ్చాపి భ్రూవిలాసం ప్రచక్రిరే

కొంతమంది ఆడవాళ్లు భవుడిని చూసి, మదంతో కన్నులు తిప్పుతూ, మర్యాదలు మరిచి, కనురెప్పలతో సంకేతాలు చేశారు.

అథ దృష్ట్వాపరా నార్యః కించిత్ ప్రహసితాననాః కించిద్ విస్రస్తవసనాః స్రస్తకాఞ్చీగుణా జగుః

మరికొంతమంది ఆడవాళ్లు అతన్ని చూసి, కొంత నవ్వుతూ, ముఖాలు వెలిగిపోతూ, కొందరి వస్త్రాలు జారిపోతూ, కంచులు సడలిపోతూ, పాటలు పాడటం మొదలుపెట్టారు.

కాశ్చిత్తదా తం విపినే తు దృష్ట్వా విప్రాఙ్గనాః స్రస్తనవాంశుకం వా స్వాన్స్వాన్విచిత్రాన్ వలయాన్ప్రవిధ్య మదాన్వితా బన్ధుజనాంశ్ చ జగ్ముః

ఆ సమయంలో, కొంతమంది బ్రాహ్మణుల ఆడవాళ్లు, అడవిలో అతన్ని చూసి, కొత్త పట్టు వస్త్రాలు జారిపోతూ, చేతిలో ఉన్న రంగురంగుల గాజులు విసిరేసి, మత్తులో తమ బంధువుల దగ్గరకు వెళ్లిపోయారు.

కాచిత్తదా తం న వివేద దృష్ట్వా వివాసనా స్రస్తమహాంశుకా చ శాఖావిచిత్రాన్ విటపాన్ప్రసిద్ధాన్ మదాన్వితా బన్ధుజనాంస్తథాన్యాః

అప్పుడు ఒక ఆడవాడు అతన్ని చూసినా, ఎవరో గుర్తించలేక, వస్త్రాలు జారిపోతూ, పెద్ద వస్త్రం కూడా సడలిపోతూ, మత్తులో ప్రసిద్ధమైన చెట్టు కొమ్మల దగ్గరికి వెళ్లింది. అలాగే ఇతర బంధువులు కూడా వెళ్లారు.

కాశ్చిజ్జగుస్తం ననృతుర్ నిపేతుశ్ చ ధరాతలే నిషేదుర్గజవచ్చాన్యా ప్రోవాచ ద్విజపుఙ్గవాః

కొంతమంది ఆడవాళ్లు అతనికి పాటలు పాడారు, మరికొందరు నాట్యం చేశారు, ఇంకొందరు నేలపై పడిపోయారు. ఇంకొంతమంది ఏనుగుల్లా కూర్చున్నారు, మరికొందరు బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడితో మాట్లాడారు.