అష్టాదశపురాణానాం బ్రహ్మాద్యానాం తథైవ చ తథా చోపపురాణానాం సౌరాదీనాం యథాక్రమమ్
అష్టాదశ పురాణాలలో బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలను, అలాగే సౌరాది ఉపపురాణాలను కూడా క్రమంగా తాకాలి.
పుణ్యానామితిహాసానాం శైవాదీనాం తథైవ చ శ్రోత్రే స్పృశేద్ధి తుష్ట్యర్థం హృద్దేశం తు తతః స్పృశేత్
శైవాది పవిత్ర ఇతిహాసాలను ప్రీతి కోసం చెవులను తాకాలి. ఆ తర్వాత హృదయ ప్రాంతాన్ని తాకాలి.
కల్పాదీనాం తు సర్వేషాం కల్పవిత్కల్పవిత్తమాః ఏవమాచమ్య చాస్తీర్య దర్భపిఞ్జూలమ్ ఆత్మనః
కల్పాలను బాగా తెలిసినవాడు, అన్ని కల్పాలను తాకాలి. ఇలా ఆచమనం చేసి, తన కోసం దర్భ గడ్డి పరచాలి.
కృత్వా పాణితలే ధీమాన్ ఆత్మనో దక్షిణోత్తరమ్ హేమాఙ్గులీయసంయుక్తో బ్రహ్మబన్ధయుతో ఽపి వా
తెలివైనవాడు తన కుడిచేతిని ఉత్తరదిక్కు ఉంచి, బంగారు ఉంగరం ధరించి, యజ్ఞోపవీతం ఉన్నా లేకున్నా, సిద్ధంగా ఉండాలి.
విధివద్బ్రహ్మయజ్ఞం చ కుర్యాత్సూత్రీ సమాహితః అకృత్వా చ మునిః పఞ్చ మహాయజ్ఞాన్ద్విజోత్తమః
యజ్ఞోపవీతం ధరించిన ద్విజుడు, ఏకాగ్రతతో నియమంగా బ్రహ్మయజ్ఞం చేయాలి. ఐదు మహాయజ్ఞాలు చేయని ముని, నిజంగా ఉత్తముడు కాడు.
భుక్త్వా చ సూకరాణాం తు యోనౌ వై జాయతే నరః తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన కర్తవ్యాః శుభమిచ్ఛతా
భోజనం చేసిన తర్వాత, ఎవరు ఈ విధులు పాటించకపోతే, వారు పంది గర్భంలో జన్మిస్తారు. అందుకే శుభం కోరేవాడు అన్ని విధాలా ఈ కర్మలు తప్పక చేయాలి.
బ్రహ్మయజ్ఞాదథ స్నానం కృత్వాదౌ సర్వథాత్మనః తీర్థం సంగృహ్య విధివత్ ప్రవిశేచ్ఛిబిరం వశీ
బ్రహ్మయజ్ఞం అనంతరం, మనసు పూర్తిగా ఏకాగ్రతతో స్నానం చేసి, నియమంగా తీర్థాన్ని సేకరించి, ఆత్మ నియంత్రణతో ఇంట్లోకి ప్రవేశించాలి.
బహిరేవ గృహాత్పాదౌ హస్తౌ ప్రక్షాల్య వారిణా భస్మస్నానం తతః కుర్యాద్ విధివద్ దేహశుద్ధయే
ఇంటి బయటే చేతులు, కాళ్లు నీటితో కడిగి, తరువాత శరీర పరిశుద్ధికి నియమంగా బస్మస్నానం చేయాలి.
శోధ్య భస్మ యథాన్యాయం ప్రణవేనాగ్నిహోత్రజమ్ జ్యోతిః సూర్య ఇతి ప్రాతర్ జుహుయాదుదితే యతః
బస్మాన్ని నియమానుసారం ప్రణవంతో శుద్ధి చేసి, అగ్నిహోత్రంలో వచ్చిన బస్మను తీసుకోవాలి. ఉదయం సూర్యోదయ సమయంలో 'జ్యోతి సూర్య' మంత్రంతో హోమం చేయాలి.
జ్యోతిరగ్నిస్ తథా సాయం సమ్యక్ చానుదితే మృషా తస్మాదుదితహోమస్థం భసితం పావనం శుభమ్
మరల సాయంత్రం, సూర్యాస్తమయానికి ముందు, 'జ్యోతి అగ్ని' మంత్రంతో హోమం చేయాలి. అందువల్ల ఉదయ హోమంలో మిగిలిన బస్మ పవిత్రమైనది, శుభదాయకమైనది.
నాస్తి సత్యసమం యస్మాద్ అసత్యం పాతకం చ యత్ ఈశానేన శిరోదేశం ముఖం తత్పురుషేణ చ
సత్యానికి సమానం మరొకటి లేదు; అసత్యం పాపం. 'ఈశాన' మంత్రంతో తలపై, 'తత్పురుష' మంత్రంతో ముఖంపై బస్మాన్ని పెట్టాలి.
ఉరోదేశమఘోరేణ గుహ్యం వామేన సువ్రతాః సద్యేన పాదౌ సర్వాఙ్గం ప్రణవేనాభిషేచయేత్
'ఘోర' మంత్రంతో ఉరస్సుపై, 'వామదేవ' మంత్రంతో గుప్తాంగాలపై, 'సద్యోజాత' మంత్రంతో కాళ్లపై, ప్రణవంతో మొత్తం శరీరాన్ని అభిషేకించాలి.
తతః ప్రక్షాలయేత్పాదం హస్తం బ్రహ్మవిదాం వరః వ్యపోహ్య భస్మ చాదాయ దేవదేవమనుస్మరన్
ఆ తరువాత, బ్రహ్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడు చేతులు, కాళ్లు కడిగి, బస్మాన్ని మలినాలు తొలగించి తీసుకుని, దేవదేవుడిని ధ్యానించాలి.
మన్త్రస్నానం తతః కుర్యాద్ ఆపోహిష్ఠాదిభిః క్రమాత్ పుణ్యైశ్చైవ తథా మన్త్రైర్ ఋగ్యజుఃసామసంభవైః
తర్వాత, 'ఆపో హిష్టా' మొదలైన పవిత్ర మంత్రాలతో, అలాగే ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాలకు చెందిన పవిత్ర మంత్రాలతో క్రమంగా మంత్రస్నానం చేయాలి.
ద్విజానాం తు హితాయైవం కథితం స్నానమద్య తే సంక్షిప్య యః సకృత్కుర్యాత్ స యాతి పరమం పదమ్
ద్విజుల శ్రేయస్సు కోసం ఈ రోజు నీకు స్నాన విధిని సంక్షిప్తంగా వివరించాను. ఎవరైనా ఒక్కసారి అయినా దీనిని ఆచరిస్తే, పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
వక్ష్యామి శృణు సంక్షేపాల్ లిఙ్గార్చనావిధిక్రమమ్ వక్తుం వర్షశతేనాపి న శక్యం విస్తరేణ యత్
ఇప్పుడు లింగార్చన విధిని సంక్షిప్తంగా వివరించబోతున్నాను. దీన్ని పూర్తిగా వివరించడానికి వంద సంవత్సరాలు సరిపోవు.
ఏవం స్నాత్వా యథాన్యాయం పూజాస్థానం ప్రవిశ్య చ ప్రాణాయామత్రయం కృత్వా ధ్యాయేద్దేవం త్రియంబకమ్
ఈ విధంగా స్నానం చేసి, పూజా స్థలంలోకి ప్రవేశించి, ప్రాణాయామమును మూడు విధాలుగా చేసి, త్రినేత్రుడైన దేవుని ధ్యానించాలి.
పఞ్చవక్త్రం దశభుజం శుద్ధస్ఫటికసన్నిభమ్ సర్వాభరణసంయుక్తం చిత్రాంబరవిభూషితమ్
ఆయనకు ఐదు ముఖాలు, పది చేతులు ఉంటాయి. ఆయన స్వచ్ఛమైన స్ఫటికంలా ప్రకాశిస్తాడు. అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, అద్భుతమైన వస్త్రాలు ధరించి ఉంటాడు.
తస్య రూపం సమాశ్రిత్య దాహనప్లావనాదిభిః శైవీం తనుం సమాస్థాయ పూజయేత్పరమేశ్వరమ్
ఆ రూపాన్ని మనసులో నిలుపుకొని, దహనం, స్నానం వంటి శైవాచారాలు ఆచరించి, పరమేశ్వరుని పూజించాలి.
దేహశుద్ధిం చ కృత్వైవ మూలమన్త్రం న్యసేత్ క్రమాత్ సర్వత్ర ప్రణవేనైవ బ్రహ్మాణి చ యథాక్రమమ్
శరీరాన్ని శుద్ధి చేసిన తరువాత, మూలమంత్రాన్ని క్రమంగా ప్రతిష్టించి, ప్రతి చోట ప్రణవంతో, అవసరమైన చోట బ్రహ్మ మంత్రాలతో ఆచరించాలి.
సూత్రే నమః శివాయేతి ఛన్దాంసి పరమే శుభే మన్త్రాణి సూక్ష్మరూపేణ సంస్థితాని యతస్తతః
యజ్ఞోపవీతంలో 'నమః శివాయ' మంత్రం ఉంది. ఛందస్సులు, మంత్రాలు కూడా సూక్ష్మరూపంలో అందులో స్థితి చెందాయి.
న్యగ్రోధబీజే న్యగ్రోధస్ తథా సూత్రే తు శోభనే మహత్యపి మహద్బ్రహ్మ సంస్థితం సూక్ష్మవత్స్వయమ్
ఎలా వటవృక్షం విత్తనంలో దాగి ఉంటుందో, అలాగే, ఓ శుభలక్షణా, యజ్ఞోపవీతంలో కూడా మహత్తరమైన బ్రహ్మం సూక్ష్మంగా స్థితి చెందింది.
సేచయేదర్చనస్థానం గన్ధచన్దనవారిణా ద్రవ్యాణి శోధయేత్పశ్చాత్ క్షాలనప్రోక్షణాదిభిః
పూజా స్థలాన్ని సుగంధి గంధపు చందనంతో కలిపిన నీటితో చల్లి, తరువాత పూజా పదార్థాలను కడగడం, చల్లడం వంటి విధానాలతో శుభ్రపరచాలి.
క్షాలనం ప్రోక్షణం చైవ ప్రణవేన విధీయతే ప్రోక్షణీ చార్ఘ్యపాత్రం చ పాద్యపాత్రమ్ అనుక్రమాత్
కడగడం, చల్లడం వంటి కార్యాలు 'ఓం' మంత్రంతో చేయాలి. చల్లే పాత్ర, అర్ఘ్యపాత్రం, పాద్యపాత్రం అన్నీ క్రమంగా సిద్ధం చేయాలి.
తథా హ్యాచమనీయార్థం కల్పితం పాత్రమేవ చ స్థాపయేద్ విధినా ధీమాన్ అవగుణ్ఠ్య యథావిధి
అలాగే, ఆచమనం కోసం సిద్ధం చేసిన పాత్రను, జ్ఞానులు విధిగా, అవసరమైతే మూతపెట్టి, యథావిధిగా ఉంచాలి.
దర్భైర్ ఆచ్ఛాదయేచ్చైవ ప్రోక్షయేచ్ఛుద్ధవారిణా తేషు తేష్వథ సర్వేషు క్షిపేత్తోయం సుశీతలమ్
ఆ పాత్రలను దర్భతో కప్పి, శుద్ధమైన నీటితో చల్లాలి. తరువాత వాటిలో ఒక్కొక్కటిలో చల్లని నీటిని పోయాలి.
ప్రణవేన క్షిపేత్తేషు ద్రవ్యాణ్యాలోక్య బుద్ధిమాన్ ఉశీరం చన్దనం చైవ పాద్యే తు పరికల్పయేత్
జ్ఞానులు, 'ఓం' మంత్రంతో, పదార్థాలను పరిశీలించి వాటిలో ఉంచాలి. పాద్యానికి ఉశీరము, గంధపు చందనం కలపాలి.
జాతికఙ్కోలకర్పూరబహుమూలతమాలకమ్ చూర్ణయిత్వా యథాన్యాయం క్షిపేదాచమనీయకే
జాజికాయ, కంకోలం, కర్పూరం, బహుమూలము, తమాలపత్రం — వీటిని బాగా పొడి చేసి, ఆచమన పాత్రలో వేయాలి.
ఏవం సర్వేషు పాత్రేషు దాపయేచ్చన్దనం తథా కర్పూరం చ యథాన్యాయం పుష్పాణి వివిధాని చ
అన్ని పాత్రల్లో కూడా గంధపు చందనం, అవసరమైనంత కర్పూరం, వివిధ రకాల పువ్వులు వేయాలి.
కుశాగ్రమక్షతాంశ్చైవ యవవ్రీహితిలాని చ ఆజ్యసిద్ధార్థపుష్పాణి భసితం చార్ఘ్యపాత్రకే
దర్భ తుదలు, అక్షతలు, యవలు, బియ్యం, నువ్వులు, నెయ్యి, ఆవాలు, పువ్వులు, భస్మం — ఇవన్నీ అర్ఘ్యపాత్రలో ఉంచాలి.