లిఙ్గపురాణమ్

అభ్యుక్ష్య సకుశం చాపి దక్షిణేన కరేణ తు పిబేత్ప్రక్షిప్య త్రిస్తోయం చక్రీ భూత్వా హ్యతన్ద్రితః

తనపై నీళ్లు చల్లి, కుడిచేతిలో దర్భను పట్టుకొని, మూడు సార్లు నీళ్లు తాగాలి. ఆ సమయంలో జాగ్రత్తగా, వలయాకారంగా ఉండాలి.

ప్రదక్షిణం తతః కుర్యాద్ ధింసాపాపప్రశాన్తయే ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తం స్నానాచమనముత్తమమ్

అనంతరం పాపాలు, హింసలు తొలగిపోవడానికి ప్రదక్షిణ చేయాలి. ఇలా సంక్షిప్తంగా స్నానం, ఆచమన విధానం వివరించబడింది.

సర్వేషాం బ్రాహ్మణానాం తు హితార్థే ద్విజసత్తమాః

ఇవి అన్నీ బ్రాహ్మణులందరికీ మేలు కలిగించేందుకు చెప్పబడినవి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!

ఆవాహయేత్తతో దేవీం గాయత్రీం వేదమాతరమ్ ఆయాతు వరదా దేవీత్య్ అనేనైవ మహేశ్వరీమ్

తరువాత వేదమాత గాయత్రీ దేవిని, 'వరాలిచ్చే దేవి రా' అని పిలిచి, అదే విధంగా మహేశ్వరీని కూడా ఆహ్వానించాలి.

పాద్యమాచమనీయం చ తస్యాశ్చార్ఘ్యం ప్రదాపయేత్ ప్రాణాయామత్రయం కృత్వా సమాసీనః స్థితో ఽపి వా

ఆమెకు పాద్యము, ఆచమనము, అర్ఘ్యము సమర్పించి, మూడు విధాల ప్రాణాయామం చేసి, కూర్చుని లేదా నిలబడి ఉండవచ్చు.

సహస్రం వా తదర్ధం వా శతమష్టోత్తరం తు వా గాయత్రీం ప్రణవేనైవ త్రివిధేష్వేకమాచరేత్

ఒకవేళ గాయత్రీని ప్రణవంతో వెయ్యిసార్లు, లేదా దాని సగం, లేదా నూరెనిమిది సార్లు మూడు విధాలుగా ఒక్కొక్కసారి జపించాలి.

అర్ఘ్యం దత్త్వా సమభ్యర్చ్య ప్రణమ్య శిరసా స్వయమ్ ఉత్తమే శిఖరే దేవీత్య్ ఉక్త్వోద్వాస్య చ మాతరమ్

అర్ఘ్యము సమర్పించి, పూజ చేసి, తల వంచి నమస్కరించి, 'ఉత్తమ శిఖరంపై ఉన్న దేవి' అని చెప్పి, ఆ మాతను వీడాలి.

ప్రాచ్యాలోక్యాభివన్ద్యేశాం గాయత్రీం వేదమాతరమ్ కృతాఞ్జలిపుటో భూత్వా ప్రార్థయేద్భాస్కరం తథా

తూర్పు దిశలో చూసి, వేదమాత గాయత్రీకి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, భాస్కరుని కూడా ప్రార్థించాలి.

ఉదుత్యం చ తథా చిత్రం జాతవేదసమేవ చ అభివన్ద్య పునః సూర్యం బ్రహ్మాణం చ విధానతః

ఉదయించే సూర్యునికి, ప్రకాశవంతుడైన జాతవేదస్కు నమస్కరించి, మళ్లీ నియమంగా సూర్యునికి, బ్రహ్మకు నమస్కరించాలి.

తథా సౌరాణి సూక్తాని ఋగ్యజుఃసామజాని చ జప్త్వా ప్రదక్షిణం పశ్చాత్ త్రిః కృత్వా చ విభావసోః

అలాగే, ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాలలోని సౌర సూక్తాలను జపించి, అగ్ని చుట్టూ మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేయాలి.

ఆత్మానం చాన్తరాత్మానం పరమాత్మానమేవ చ అభివన్ద్య పునః సూర్యం బ్రహ్మాణం చ విభావసుమ్

తనను తాను, అంతరాత్మను, పరమాత్మను నమస్కరించి, మళ్లీ సూర్యునికి, బ్రహ్మకు, అగ్నికి నమస్కరించాలి.

మునీన్ పితౄన్ యథాన్యాయం స్వనామ్నావాహయేత్తతః సర్వానావాహయామీతి దేవానావాహ్య సర్వతః

తరువాత, నియమంగా మునులను, పితృదేవతలను వారి పేర్లతో పిలిచి, 'అందరినీ ఆహ్వానిస్తున్నాను' అని చెప్పి, అన్ని దిక్కుల దేవతలను ఆహ్వానించాలి.

తర్పయేద్విధినా పశ్చాత్ ప్రాఙ్ముఖో వా హ్యుదఙ్ముఖః ధ్యాత్వా స్వరూపం తత్తత్త్వమ్ అభివన్ద్య యథాక్రమమ్

తరువాత తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశలో చూస్తూ, నియమంగా తర్పణం చేసి, వాటి స్వరూపాలను, తత్త్వాలను ధ్యానించి, క్రమంగా నమస్కరించాలి.

దేవానాం పుష్పతోయేన ఋషీణాం తు కుశాంభసా పితౄణాం తిలతోయేన గన్ధయుక్తేన సర్వతః

దేవతలకు పుష్పజలంతో, ఋషులకు దర్భతో కలిపిన నీళ్లతో, పితృదేవతలకు నువ్వులతో, సుగంధద్రవ్యాలతో కలిపిన నీళ్లతో అన్ని దిక్కులలో తర్పణం చేయాలి.

యజ్ఞోపవీతీ దేవానాం నివీతీ ఋషితర్పణమ్ ప్రాచీనావీతీ విప్రేన్ద్ర పితౄణాం తర్పయేత్ క్రమాత్

దేవతలకు యజ్ఞోపవీతాన్ని ఎడమ భుజంపై వేసుకొని, ఋషులకు మెడపై వేసుకొని, పితృదేవతలకు కుడి భుజంపై వేసుకొని, క్రమంగా తర్పణం చేయాలి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!

అఙ్గుల్యగ్రేణ వై ధీమాంస్ తర్పయేద్దేవతర్పణమ్ ఋషీన్ కనిష్ఠాఙ్గులినా శ్రోత్రియః సర్వసిద్ధయే

తెలివైనవాడు దేవతలకు తర్పణం చేయాలంటే, తన వేలు చివరతో నీరు సమర్పించాలి. అన్ని సిద్ధులు పొందాలనే శ్రోత్రియుడు, ఋషులకు తన చిన్నవేలు ద్వారా తర్పణం చేయాలి.

పితౄంస్తు తర్పయేద్ విద్వాన్ దక్షిణాఙ్గుష్ఠకేన తు తథైవం మునిశార్దూల బ్రహ్మయజ్ఞం యజేద్ ద్విజః

పండితుడు పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలంటే, కుడివైపు అంగుళి వాడాలి. ఇదే విధంగా, మునిశ్రేష్ఠా, ద్విజుడు బ్రహ్మయజ్ఞాన్ని కూడా చేయాలి.

దేవయజ్ఞం చ మానుష్యం భూతయజ్ఞం తథైవ చ పితృయజ్ఞం చ పూతాత్మా యజ్ఞకర్మపరాయణః

శుద్ధమైన మనసున్నవాడు, యజ్ఞకర్మలకు నిబద్ధుడై, దేవతలకు, మనుష్యులకు, భూతాలకు, అలాగే పితృదేవతలకు కూడా యజ్ఞాలు చేయాలి.

స్వశాఖాధ్యయనం విప్ర బ్రహ్మయజ్ఞ ఇతి స్మృతః అగ్నౌ జుహోతి యచ్చాన్నం దేవయజ్ఞ ఇతి స్మృతః

బ్రాహ్మణా, తన వంశానికి సంబంధించిన వేదాన్ని అధ్యయనం చేయడాన్ని బ్రహ్మయజ్ఞం అంటారు. అగ్నిలో అన్నాన్ని సమర్పించడాన్ని దేవయజ్ఞం అంటారు.

సర్వేషామేవ భూతానాం బలిదానం విధానతః భూతయజ్ఞ ఇతి ప్రోక్తో భూతిదః సర్వదేహినామ్

ప్రతి జీవికి నియమంగా అన్నదానం చేయడాన్ని భూతయజ్ఞం అంటారు. ఇది అన్ని జీవులకు పోషణను ఇస్తుంది.

సదారాన్ సర్వతత్త్వజ్ఞాన్ బ్రాహ్మణాన్ వేదపారగాన్ ప్రణమ్య తేభ్యో యద్దత్తమ్ అన్నం మానుష ఉచ్యతే

సతీమంతులైన, అన్ని తత్త్వాలను తెలిసిన, వేదపారంగత బ్రాహ్మణులకు నమస్కరించి, వారికి ఇచ్చే అన్నాన్ని మానుషయజ్ఞం అంటారు.

పితౄన్ ఉద్దిశ్య యద్దత్తం పితృయజ్ఞః స ఉచ్యతే ఏవం పఞ్చ మహాయజ్ఞాన్ కుర్యాత్ సర్వార్థసిద్ధయే

పితృదేవతలను ఉద్దేశించి ఇచ్చే దానాన్ని పితృయజ్ఞం అంటారు. ఇలా ఐదు మహాయజ్ఞాలను అన్ని ఫలితాల కోసం చేయాలి.

సర్వేషాం శృణు యజ్ఞానాం బ్రహ్మయజ్ఞః పరః స్మృతః బ్రహ్మయజ్ఞరతో మర్త్యో బ్రహ్మలోకే మహీయతే

అన్ని యజ్ఞాలలో బ్రహ్మయజ్ఞమే శ్రేష్ఠమని విను. బ్రహ్మయజ్ఞంలో నిబద్ధుడై ఉన్న మానవుడు బ్రహ్మలోకంలో ఘనత పొందుతాడు.

బ్రహ్మయజ్ఞేన తుష్యన్తి సర్వే దేవాః సవాసవాః బ్రహ్మా చ భగవాన్విష్ణుః శఙ్కరో నీలలోహితః

బ్రహ్మయజ్ఞం వల్ల అందరు దేవతలు, ఇంద్రుడు సహా, బ్రహ్మ, విష్ణువు, నీలకంఠుడు అయిన శంకరుడు సంతోషిస్తారు.

వేదాశ్ చ పితరః సర్వే నాత్ర కార్యా విచారణా గ్రామాద్బహిర్గతో భూత్వా బ్రాహ్మణో బ్రహ్మయజ్ఞవిత్

వేదాలు, పితృదేవతలు కూడా సంతుష్టులు అవుతారు — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. గ్రామం బయట ఉన్నా బ్రాహ్మణుడు బ్రహ్మయజ్ఞాన్ని తెలుసుకోవాలి.

యావత్ త్వదృష్టమ్ అభవద్ ఉటజానాం ఛదం నరః ప్రాచ్యాముదీచ్యాం చ తథా ప్రాగుదీచ్యామథాపి వా

ఒక మనిషి ఎక్కడివరకు గుడిసెల పైపైన ఉన్న పొగడపు పైకప్పులు కనిపిస్తాయో, తూర్పు, ఉత్తరం, ఈశాన్య దిక్కుల్లో అయినా,

పుణ్యమాచమనం కుర్యాద్ బ్రహ్మయజ్ఞార్థమేవ తత్ ప్రీత్యర్థం చ ఋచాం విప్రాః త్రిః పీత్వా ప్లావ్య ప్లావ్య చ

బ్రహ్మయజ్ఞం కోసం పవిత్రమైన ఆచమనాన్ని చేయాలి. బ్రాహ్మణులు ప్రీతి కోసం ఋగ్వేదంతో మూడు సార్లు నీరు తాగి, కడిగి, కడిగి ఆచమనాన్ని చేస్తారు.

యజుషాం పరిమృజ్యైవం ద్విః ప్రక్షాల్య చ వారిణా ప్రీత్యర్థం సామవేదానామ్ ఉపస్పృశ్య చ మూర్ధని

యజుర్వేదంతో చేతులు తుడిచిన తర్వాత, రెండు సార్లు నీటితో కడిగి, ప్రీతి కోసం సామవేదాన్ని తలపై తాకాలి.

స్పృశేదథర్వవేదానాం నేత్రే చాఙ్గిరసాం తథా నాసికే బ్రాహ్మణో ఽఙ్గానాం క్షాల్య క్షాల్య చ వారిణా

అథర్వవేదంతో, అలాగే ఆంగిరసములతో కన్నులను తాకాలి. ముక్కును తాకి, బ్రాహ్మణుడు తన అవయవాలను మళ్లీ మళ్లీ నీటితో కడుక్కోవాలి.