లిఙ్గపురాణమ్

పునః స్నాత్వా పరిత్యజ్య తద్వస్త్రం మలినం తతః శుక్లవస్త్రపరీధానో భూత్వా స్నానం సమాచరేత్

మళ్లీ స్నానం చేసి, పాత మురికి వస్త్రాన్ని తీసేసి, తెల్లని వస్త్రాన్ని ధరించి, ఆ తరువాత స్నానం చేయాలి.

సర్వపాపవిశుద్ధ్యర్థమ్ ఆవాహ్య వరుణం తథా సమ్పూజ్య మనసా దేవం ధ్యానయజ్ఞేన వై భవమ్

అన్ని పాపాల నుండి పూర్తిగా శుద్ధికోసం, వరుణుడిని ఆహ్వానించి, దేవుని మనసులో పూజించి, భవుని ధ్యానయజ్ఞం చేయాలి.

ఆచమ్య త్రిస్తదా తీర్థే హ్య్ అవగాహ్య భవం స్మరన్ పునరాచమ్య విధివద్ అభిమన్త్ర్య మహాజలమ్

మూడు సార్లు ఆచమనం చేసి, తీర్థంలో మునిగి, భవుని స్మరించుకుంటూ, మళ్లీ ఆచమనం చేసి, విధి ప్రకారం పవిత్ర జలాన్ని మంత్రాలతో శుద్ధి చేయాలి.

అవగాహ్య పునస్తస్మిన్ జపేద్వై చాఘమర్షణమ్ తత్తోయే భానుసోమాగ్నిమణ్డలం చ స్మరేద్వశీ

మళ్లీ ఆ నీటిలో మునిగి, అఘమర్షణ మంత్రాన్ని జపించాలి. ఆ నీటిలో సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్ని వలయాలను స్మరించాలి.

ఆచమ్య చ పునస్తస్మాజ్ జలాదుత్తీర్య మన్త్రవిత్ ప్రవిశ్య తీర్థమధ్యే తు పునః పుణ్యవివృద్ధయే

మళ్లీ ఆచమనం చేసి, నీటిలో నుంచి బయటకు వచ్చి, మంత్రజ్ఞుడు తిరిగి తీర్థ మధ్యలోకి ప్రవేశించి, పుణ్యం పెరగడానికి మళ్లీ స్నానం చేయాలి.

శృఙ్గేణ పర్ణపుటకైః పాలాశైః క్షాలితైస్ తథా సకుశేన సపుష్పేణ జలేనైవాభిషేచయేత్

జింక కొమ్మతో, బాగా కడిగిన పాలాశ ఆకులతో, కుశ గడ్డి, పువ్వులతో కూడిన నీటిని అభిషేకంగా చల్లాలి.

రుద్రేణ పవమానేన త్వరితాఖ్యేన మన్త్రవిత్ తరత్సమన్దీవర్గాద్యైస్ తథా శాన్తిద్వయేన చ

మంత్రజ్ఞుడు రుద్రం, పవమానం, త్వరిత మంత్రాలతో పాటు తరత్సమంది వర్గం, రెండు శాంతి మంత్రాలను కూడా జపించాలి.

శాన్తిధర్మేణ చైకేన పఞ్చబ్రహ్మపవిత్రకైః తత్తన్మన్త్రాధిదేవానాం స్వరూపం చ ఋషీన్ స్మరన్

ఒకే శాంతి విధానంతో, ఐదు బ్రహ్మ పవిత్రతలతో, ఆ మంత్రాలకు అధిపతులైన దేవతల రూపాలను, వాటి ఋషులను మనసులో గుర్తు చేసుకుంటూ,

ఏవం హి చాభిషిచ్యాథ స్వమూర్ధ్ని పయసా ద్విజాః ధ్యాయేచ్చ త్ర్యమ్బకం దేవం హృది పఞ్చాస్యమ్ ఈశ్వరమ్

అలా తలపై నీళ్లు పోసుకున్న తరువాత, ద్విజులు హృదయంలో త్రయంబకుడైన దేవుణ్ణి, ఐదు ముఖాలున్న ఈశ్వరుణ్ణి ధ్యానం చేయాలి.

ఆచమ్యాచమనం కుర్యాత్ స్వసూత్రోక్తం సమీక్ష్య చ పవిత్రహస్తః స్వాసీనః శుచౌ దేశే యథావిధి

తన సూత్రంలో చెప్పిన విధంగా ఆచమనం చేసి, చేతులు శుభ్రంగా ఉంచుకొని, పరిశుద్ధమైన ప్రదేశంలో కూర్చొని, నియమంగా ఉండాలి.

అభ్యుక్ష్య సకుశం చాపి దక్షిణేన కరేణ తు పిబేత్ప్రక్షిప్య త్రిస్తోయం చక్రీ భూత్వా హ్యతన్ద్రితః

తనపై నీళ్లు చల్లి, కుడిచేతిలో దర్భను పట్టుకొని, మూడు సార్లు నీళ్లు తాగాలి. ఆ సమయంలో జాగ్రత్తగా, వలయాకారంగా ఉండాలి.

ప్రదక్షిణం తతః కుర్యాద్ ధింసాపాపప్రశాన్తయే ఏవం సంక్షేపతః ప్రోక్తం స్నానాచమనముత్తమమ్

అనంతరం పాపాలు, హింసలు తొలగిపోవడానికి ప్రదక్షిణ చేయాలి. ఇలా సంక్షిప్తంగా స్నానం, ఆచమన విధానం వివరించబడింది.

సర్వేషాం బ్రాహ్మణానాం తు హితార్థే ద్విజసత్తమాః

ఇవి అన్నీ బ్రాహ్మణులందరికీ మేలు కలిగించేందుకు చెప్పబడినవి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!

ఆవాహయేత్తతో దేవీం గాయత్రీం వేదమాతరమ్ ఆయాతు వరదా దేవీత్య్ అనేనైవ మహేశ్వరీమ్

తరువాత వేదమాత గాయత్రీ దేవిని, 'వరాలిచ్చే దేవి రా' అని పిలిచి, అదే విధంగా మహేశ్వరీని కూడా ఆహ్వానించాలి.

పాద్యమాచమనీయం చ తస్యాశ్చార్ఘ్యం ప్రదాపయేత్ ప్రాణాయామత్రయం కృత్వా సమాసీనః స్థితో ఽపి వా

ఆమెకు పాద్యము, ఆచమనము, అర్ఘ్యము సమర్పించి, మూడు విధాల ప్రాణాయామం చేసి, కూర్చుని లేదా నిలబడి ఉండవచ్చు.

సహస్రం వా తదర్ధం వా శతమష్టోత్తరం తు వా గాయత్రీం ప్రణవేనైవ త్రివిధేష్వేకమాచరేత్

ఒకవేళ గాయత్రీని ప్రణవంతో వెయ్యిసార్లు, లేదా దాని సగం, లేదా నూరెనిమిది సార్లు మూడు విధాలుగా ఒక్కొక్కసారి జపించాలి.

అర్ఘ్యం దత్త్వా సమభ్యర్చ్య ప్రణమ్య శిరసా స్వయమ్ ఉత్తమే శిఖరే దేవీత్య్ ఉక్త్వోద్వాస్య చ మాతరమ్

అర్ఘ్యము సమర్పించి, పూజ చేసి, తల వంచి నమస్కరించి, 'ఉత్తమ శిఖరంపై ఉన్న దేవి' అని చెప్పి, ఆ మాతను వీడాలి.

ప్రాచ్యాలోక్యాభివన్ద్యేశాం గాయత్రీం వేదమాతరమ్ కృతాఞ్జలిపుటో భూత్వా ప్రార్థయేద్భాస్కరం తథా

తూర్పు దిశలో చూసి, వేదమాత గాయత్రీకి నమస్కరించి, చేతులు జోడించి, భాస్కరుని కూడా ప్రార్థించాలి.

ఉదుత్యం చ తథా చిత్రం జాతవేదసమేవ చ అభివన్ద్య పునః సూర్యం బ్రహ్మాణం చ విధానతః

ఉదయించే సూర్యునికి, ప్రకాశవంతుడైన జాతవేదస్కు నమస్కరించి, మళ్లీ నియమంగా సూర్యునికి, బ్రహ్మకు నమస్కరించాలి.

తథా సౌరాణి సూక్తాని ఋగ్యజుఃసామజాని చ జప్త్వా ప్రదక్షిణం పశ్చాత్ త్రిః కృత్వా చ విభావసోః

అలాగే, ఋగ్వేద, యజుర్వేద, సామవేదాలలోని సౌర సూక్తాలను జపించి, అగ్ని చుట్టూ మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేయాలి.

ఆత్మానం చాన్తరాత్మానం పరమాత్మానమేవ చ అభివన్ద్య పునః సూర్యం బ్రహ్మాణం చ విభావసుమ్

తనను తాను, అంతరాత్మను, పరమాత్మను నమస్కరించి, మళ్లీ సూర్యునికి, బ్రహ్మకు, అగ్నికి నమస్కరించాలి.

మునీన్ పితౄన్ యథాన్యాయం స్వనామ్నావాహయేత్తతః సర్వానావాహయామీతి దేవానావాహ్య సర్వతః

తరువాత, నియమంగా మునులను, పితృదేవతలను వారి పేర్లతో పిలిచి, 'అందరినీ ఆహ్వానిస్తున్నాను' అని చెప్పి, అన్ని దిక్కుల దేవతలను ఆహ్వానించాలి.

తర్పయేద్విధినా పశ్చాత్ ప్రాఙ్ముఖో వా హ్యుదఙ్ముఖః ధ్యాత్వా స్వరూపం తత్తత్త్వమ్ అభివన్ద్య యథాక్రమమ్

తరువాత తూర్పు లేదా ఉత్తర దిశలో చూస్తూ, నియమంగా తర్పణం చేసి, వాటి స్వరూపాలను, తత్త్వాలను ధ్యానించి, క్రమంగా నమస్కరించాలి.

దేవానాం పుష్పతోయేన ఋషీణాం తు కుశాంభసా పితౄణాం తిలతోయేన గన్ధయుక్తేన సర్వతః

దేవతలకు పుష్పజలంతో, ఋషులకు దర్భతో కలిపిన నీళ్లతో, పితృదేవతలకు నువ్వులతో, సుగంధద్రవ్యాలతో కలిపిన నీళ్లతో అన్ని దిక్కులలో తర్పణం చేయాలి.

యజ్ఞోపవీతీ దేవానాం నివీతీ ఋషితర్పణమ్ ప్రాచీనావీతీ విప్రేన్ద్ర పితౄణాం తర్పయేత్ క్రమాత్

దేవతలకు యజ్ఞోపవీతాన్ని ఎడమ భుజంపై వేసుకొని, ఋషులకు మెడపై వేసుకొని, పితృదేవతలకు కుడి భుజంపై వేసుకొని, క్రమంగా తర్పణం చేయాలి, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా!

అఙ్గుల్యగ్రేణ వై ధీమాంస్ తర్పయేద్దేవతర్పణమ్ ఋషీన్ కనిష్ఠాఙ్గులినా శ్రోత్రియః సర్వసిద్ధయే

తెలివైనవాడు దేవతలకు తర్పణం చేయాలంటే, తన వేలు చివరతో నీరు సమర్పించాలి. అన్ని సిద్ధులు పొందాలనే శ్రోత్రియుడు, ఋషులకు తన చిన్నవేలు ద్వారా తర్పణం చేయాలి.

పితౄంస్తు తర్పయేద్ విద్వాన్ దక్షిణాఙ్గుష్ఠకేన తు తథైవం మునిశార్దూల బ్రహ్మయజ్ఞం యజేద్ ద్విజః

పండితుడు పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలంటే, కుడివైపు అంగుళి వాడాలి. ఇదే విధంగా, మునిశ్రేష్ఠా, ద్విజుడు బ్రహ్మయజ్ఞాన్ని కూడా చేయాలి.

దేవయజ్ఞం చ మానుష్యం భూతయజ్ఞం తథైవ చ పితృయజ్ఞం చ పూతాత్మా యజ్ఞకర్మపరాయణః

శుద్ధమైన మనసున్నవాడు, యజ్ఞకర్మలకు నిబద్ధుడై, దేవతలకు, మనుష్యులకు, భూతాలకు, అలాగే పితృదేవతలకు కూడా యజ్ఞాలు చేయాలి.

స్వశాఖాధ్యయనం విప్ర బ్రహ్మయజ్ఞ ఇతి స్మృతః అగ్నౌ జుహోతి యచ్చాన్నం దేవయజ్ఞ ఇతి స్మృతః

బ్రాహ్మణా, తన వంశానికి సంబంధించిన వేదాన్ని అధ్యయనం చేయడాన్ని బ్రహ్మయజ్ఞం అంటారు. అగ్నిలో అన్నాన్ని సమర్పించడాన్ని దేవయజ్ఞం అంటారు.