లిఙ్గపురాణమ్

యదాచరేత్తపశ్చాయం సర్వద్వన్ద్వవివర్జితమ్ తదా స ముక్తో మన్తవ్యః పక్వం ఫలమివ స్థితః

ఎవరైనా అన్ని ద్వంద్వాలను దాటి తపస్సు ఆచరిస్తే, వారు పక్వమైన ఫలం లాగా ముక్తులుగా భావించాలి.

ఏకాహం యః పుమాన్సమ్యక్ చరేత్పాశుపతవ్రతమ్ న సాంఖ్యే పఞ్చరాత్రే వా న ప్రాప్నోతి గతిం కదా

ఒకడు ఒక రోజు పాశుపత వ్రతాన్ని సరిగ్గా ఆచరిస్తే, సంఖ్య లేదా పంచరాత్రంలో ఎప్పుడూ అలాంటి స్థితిని పొందలేడు.

ఇత్యేతద్వై మయా ప్రోక్తమ్ అవతారేషు లక్షణమ్ మన్వాదికృష్ణపర్యన్తమ్ అష్టావింశద్ యుగక్రమాత్

ఇలా నేను మను నుండి కృష్ణుడివరకు, ఇరవై ఎనిమిది యుగాల వరుసగా అవతారాల లక్షణాలను వివరించాను.

తత్ర శ్రుతిసమూహానాం విభాగో ధర్మలక్షణః భవిష్యతి తదా కల్పే కృష్ణద్వైపాయనో యదా

ఆ కాలంలో కృష్ణద్వైపాయనుడు జన్మించినప్పుడు, వేద సమూహాల విభజన ధర్మానికి గుర్తుగా ఉంటుంది.

నిశమ్యైవం మహాతేజా మహాదేవేన కీర్తితమ్ రుద్రావతారం భగవాన్ ప్రణిపత్య మహేశ్వరమ్

ఇలా మహాదేవుడు రుద్రావతారాన్ని వర్ణించిన మాటలు విని, ఆ భాగ్యవంతుడు మహేశ్వరుడికి నమస్కరించాడు.

తుష్టావ వాగ్భిర్ ఇష్టాభిః పునః ప్రాహ చ శఙ్కరమ్ సర్వే విష్ణుమయా దేవాః సర్వే విష్ణుమయా గణాః

తనకు ఇష్టమైన మాటలతో ఆయనను స్తుతించి, మళ్లీ శంకరుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'అన్ని దేవతలు విష్ణుమయం, అన్నీ గణాలు విష్ణుమయం.'

న హి విష్ణుసమా కాచిద్ గతిరన్యా విధీయతే ఇత్యేవం సతతం వేదా గాయన్తి నాత్ర సంశయః

విష్ణువు సమానమైన మార్గం మరొకటి లేదు; వేదాలు ఎప్పుడూ ఇదే పాటిస్తాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

స దేవదేవో భగవాంస్ తవ లిఙ్గార్చనే రతః తవ ప్రణామపరమః కథం దేవో హ్యభూత్ప్రభుః

దేవతలలో దేవుడు అయిన ఆ భాగవంతుడు, నీ లింగార్చనలో నిత్యం రతుడై, నీకు నమస్కరించడంలో పరముడై ఉన్నాడు. అలాంటి దేవుడు ఎలా ప్రభువయ్యాడు?

నిశమ్య వచనం తస్య బ్రహ్మణః పరమేష్ఠినః ప్రపిబన్నివ చక్షుర్భ్యాం ప్రీతస్తత్ప్రశ్నగౌరవాత్

పరమేశ్వరుడైన బ్రహ్మ మాటలు విని, ఆ ప్రశ్న యొక్క గంభీరతతో సంతోషించి, తన కళ్లతో అతనిని తిలకించాడు.

పూజాప్రకరణం తస్మై తమాలోక్యాహ శఙ్కరః భవాన్నారాయణశ్చైవ శక్రః సాక్షాత్సురోత్తమః

పూజావిధానం గురించి చూచి, శంకరుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'నీవే, నారాయణుడు, ఇంకా శక్రుడు — ఈ ముగ్గురూ ప్రత్యక్షంగా ఉన్నారు.'

మునయశ్ చ సదా లిఙ్గం సమ్పూజ్య విధిపూర్వకమ్ స్వంస్వం పదం విభో ప్రాప్తాస్ తస్మాత్ సమ్పూజయన్తి తే

మునులు కూడా ఎప్పుడూ నియమానుసారం లింగాన్ని పూజిస్తూ, తమ తమ స్థితులను పొందారు ప్రభూ; అందుకే వారు దాన్ని పూజిస్తారు.

లిఙ్గార్చనం వినా నిష్ఠా నాస్తి తస్మాజ్జనార్దనః ఆత్మనో యజతే నిత్యం శ్రద్ధయా భగవాన్ప్రభుః

లింగార్చన లేకుండా సిద్ధి లేదు; అందువల్ల జనార్దనుడు, ఆ భాగవంతుడు, నిత్యం విశ్వాసంతో తనను తానే పూజిస్తాడు.

ఇత్యేవముక్త్వా బ్రహ్మాణమ్ అనుగృహ్య మహేశ్వరః పునః సమ్ప్రేక్ష్య దేవేశం తత్రైవాన్తరధీయత

ఇలా చెప్పి, మహేశ్వరుడు బ్రహ్మను అనుగ్రహించి, మళ్లీ దేవతాధిపతిని చూచి, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.

తముద్దిశ్య తదా బ్రహ్మా నమస్కృత్య కృతాఞ్జలిః స్రష్టుం త్వశేషం భగవాంల్ లబ్ధసంజ్ఞస్తు శఙ్కరాత్

అప్పుడు బ్రహ్మ, అతనిని ఉద్దేశించి, చేతులు జోడించి నమస్కరించి, శంకరుని అనుగ్రహంతో జ్ఞానం పొంది, మిగతా సృష్టిని ప్రారంభించాడు.

కథం పూజ్యో మహాదేవో లిఙ్గమూర్తిర్మహేశ్వరః వక్తుమర్హసి చాస్మాకం రోమహర్షణ సాంప్రతమ్

మహాదేవుడు, లింగమూర్తిగా ఉన్న మహేశ్వరుడు ఎలా పూజించాలి? ఈ విషయాన్ని ఇప్పుడు మాకు చెప్పాలి రోమహర్షణ.

దేవ్యా పృష్టో మహాదేవః కైలాసే తాం నగాత్మజామ్ అఙ్కస్థామాహ దేవేశో లిఙ్గార్చనవిధిం క్రమాత్

కైలాసంలో దేవీ అడిగినప్పుడు, దేవతాధిపతి తన ఒడిలో కూర్చున్న పర్వతకన్యకు లింగార్చన విధానాన్ని క్రమంగా వివరించాడు.

తదా పార్శ్వే స్థితో నన్దీ శాలఙ్కాయనకాత్మజః శ్రుత్వాఖిలం పురా ప్రాహ బ్రహ్మపుత్రాయ సువ్రతాః

అప్పుడు శాలంకాయనుని కుమారుడైన నందీ, పక్కన నిలబడి, అంతా ముందే విని, బ్రహ్మ కుమారునికి ఆ మంగళకరమైన విషయాన్ని వివరించాడు.

సనత్కుమారాయ శుభం లిఙ్గార్చనవిధిం పరమ్ తస్మాద్వ్యాసో మహాతేజాః శ్రుతవాఞ్ఛ్రుతిసంమితమ్

సనత్కుమారునికి ఆ శుభమైన, పరమమైన లింగార్చన విధానాన్ని చెప్పాడు. అందువల్ల మహాతేజస్వి వ్యాసుడు కూడా వేదోక్తంగా దాన్ని తెలుసుకున్నాడు.

స్నానయోగోపచారం చ యథా శైలాదినో ముఖాత్ శ్రుతవాన్ తత్ప్రవక్ష్యామి స్నానాద్యం చార్చనావిధిమ్

శైలాది మొదలైనవారి నోటినుండి నేను వినినట్టు, స్నానం చేయడం, ఉపచారాలు చేయడం, స్నానం మొదలైన పూజావిధానాన్ని ఇప్పుడు వివరించబోతున్నాను.

అథ స్నానవిధిం వక్ష్యే బ్రాహ్మణానాం హితాయ చ సర్వపాపహరం సాక్షాచ్ ఛివేన కథితం పురా

ఇప్పుడు బ్రాహ్మణుల మేలుకోసం, అన్ని పాపాలను తొలగించే, స్వయంగా శివుడు పురాతన కాలంలో చెప్పిన స్నానవిధానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.

అనేన విధినా స్నాత్వా సకృత్పూజ్య చ శఙ్కరమ్ బ్రహ్మకూర్చం చ పీత్వా తు సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే

ఈ విధంగా స్నానం చేసి, శంకరుడిని ఒక్కసారి పూజించి, బ్రహ్మకూర్చాన్ని సేవించినవాడు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

త్రివిధం స్నానమాఖ్యాతం దేవదేవేన శంభునా హితాయ బ్రాహ్మణాద్యానాం చతుర్ముఖసుతోత్తమ

దేవదేవుడు శంభుడు, బ్రాహ్మణులు మరియు ఇతరుల మేలుకోసం మూడు రకాల స్నానాలను వివరించాడు, ఓ బ్రహ్మదేవుని ఉత్తమ కుమారా!

వారుణం పురతః కృత్వా తతశ్చాగ్నేయముత్తమమ్ మన్త్రస్నానం తతః కృత్వా పూజయేత్పరమేశ్వరమ్

ముందుగా వారుణ స్నానం చేసి, తరువాత అగ్నేయ స్నానం, ఆ తర్వాత మంత్రస్నానం చేయాలి. అనంతరం పరమేశ్వరుని పూజించాలి.

భావదుష్టో ఽమ్భసి స్నాత్వా భస్మనా చ న శుధ్యతి భావశుద్ధశ్చరేచ్ఛౌచమ్ అన్యథా న సమాచరేత్

మనస్సు అపవిత్రంగా ఉంటే నీటిలో స్నానం చేసినా, బస్మంతో శుద్ధి చేసినా శుద్ధి కలగదు. మనస్సు శుద్ధిగా ఉండాలి, లేదంటే శౌచాన్ని చేయకూడదు.

సరిత్సరస్తడాగేషు సర్వేష్వ్ ఆ ప్రలయం నరః స్నాత్వాపి భావదుష్టశ్చేన్ న శుధ్యతి న సంశయః

ప్రతి నది, సరస్సు, చెరువుల్లో ఎన్ని సార్లు స్నానం చేసినా, మనస్సు అపవిత్రంగా ఉంటే శుద్ధి కలగదు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

నృణాం హి చిత్తకమలం ప్రబుద్ధమభవద్యదా ప్రసుప్తం తమసా జ్ఞానభానోర్భాసా తదా శుచిః

మనుషుల మనస్సు కమలం ఎప్పుడు మేలుకుని ఉంటుందో అప్పుడే అది పవిత్రమవుతుంది; అది అజ్ఞానాంధకారంలో నిద్రపోతే, జ్ఞానరశ్మి వెలుగు వల్లే అది శుద్ధమవుతుంది.

మృచ్ఛకృత్తిలపుష్పం చ స్నానార్థం భసితం తథా ఆదాయ తీరే నిఃక్షిప్య స్నానతీర్థే కుశాని చ

స్నానానికి మట్టి, గోమయం, పువ్వులు, బస్మం తీసుకుని, వాటిని తీరం మీద ఉంచాలి. అలాగే కుశ గడ్డి కూడా స్నానస్థలంలో ఉంచాలి.

ప్రక్షాల్యాచమ్య పాదౌ చ మలం దేహాద్విశోధ్య చ ద్రవ్యైస్తు తీరదేశస్థైస్ తతః స్నానం సమాచరేత్

ముందుగా కాళ్లు కడిగి, ఆచమనం చేసి, శరీరాన్ని తీరం వద్ద దొరికే పదార్థాలతో శుభ్రం చేసి, తరువాత స్నానం చేయాలి.

ఉద్ధృతాసీతిమన్త్రేణ పునర్దేహం విశోధయేత్ మృదాదాయ తతశ్చాన్యద్ వస్త్రం స్నాత్వా హ్యనుల్బణమ్

'ఉద్ధృతాసీతి' మంత్రంతో మళ్లీ శరీరాన్ని శుద్ధి చేసి, మట్టి తీసుకుని, తరువాత మరో వస్త్రాన్ని ధరించి, అపవిత్రమైనది దూరంగా ఉంచి స్నానం చేయాలి.