లిఙ్గపురాణమ్

గతవాన్ గణపో దేవః సర్వదేవనమస్కృతః అవాప్య సంజ్ఞాం గోవిన్దాత్ పద్మయోనిః పితామహః

అన్ని దేవతలు పూజించే గణపతి దేవుడు అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు; గోవిందుని ద్వారా జ్ఞానం పొంది, పద్మయోని పితామహుడు.

ప్రజాః స్రష్టుమనాశ్చక్రే తప ఉగ్రం పితామహః తస్యైవం తప్యమానస్య న కించిత్ సమవర్తత

పితామహుడు సృష్టిని చేయాలని సంకల్పించి, తీవ్రమైన తపస్సు చేశాడు; అయితే అలా తపస్సు చేస్తున్నా, ఏదీ కలగలేదు.

తతో దీర్ఘేణ కాలేన దుఃఖాత్క్రోధో హ్యజాయత క్రోధావిష్టస్య నేత్రాభ్యాం ప్రాపతన్నశ్రుబిన్దవః

అంతటి కాలం గడిచిన తర్వాత, బాధతో కోపం కలిగింది; కోపంతో నిండిన అతని కళ్ల నుంచి కన్నీటి బిందువులు జారిపడ్డాయి.

తతస్తేభ్యో ఽశ్రుబిన్దుభ్యో వాతపిత్తకఫాత్మకాః మహాభాగా మహాసత్త్వాః స్వస్తికైరప్యలంకృతాః

ఆ కన్నీటి బిందువుల నుండి, గాలి, పిత్తం, కఫం లక్షణాలు కలిగిన, గొప్ప అదృష్టం, గొప్ప శక్తి ఉన్న జీవులు పుట్టాయి. అవి శుభచిహ్నాలతో అలంకరించబడ్డాయి.

ప్రకీర్ణకేశాః సర్పాస్తే ప్రాదుర్భూతా మహావిషాః సర్పాంస్తానగ్రజాన్దృష్ట్వా బ్రహ్మాత్మానమ్ అనిన్దయత్

అప్పుడు, తలవెంట్రుకలు చిత్తడిగా, మహావిషంతో నిండిన ఆ పాములు పుట్టాయి. ఆ పెద్దవయసు పాములను చూసి బ్రహ్మ తనను తాను నిందించుకున్నాడు.

అహో ధిక్ తపసో మహ్యం ఫలమీదృశకం యది లోకవైనాశికీ జజ్ఞే ఆదావేవ ప్రజా మమ

ఓహో! నా తపస్సుకు ఇలాంటి ఫలం వస్తే దురదృష్టమే. నా మొదటి సృష్టే లోకానికి నాశనం తేవడానికే కారణమైంది.

తస్య తీవ్రాభవన్మూర్చ్ఛా క్రోధామర్షసముద్భవా మూర్చ్ఛాభిపరితాపేన జహౌ ప్రాణాన్ప్రజాపతిః

ఆ కోపం, అసహనంతో వచ్చిన తీవ్రమైన మూర్ఛతో ప్రాణికర్త బ్రహ్మ బాధపడి, ప్రాణాలు విడిచాడు.

తస్యాప్రతిమవీర్యస్య దేహాత్కారుణ్యపూర్వకమ్ అథైకాదశ తే రుద్రా రుదన్తో ఽభ్యక్రమంస్ తథా

అద్వితీయమైన శక్తి కలిగిన అతని దేహం నుండి, దయతో, పదకొండు రుద్రులు ఏడుస్తూ పుట్టారు.

రోదనాత్ఖలు రుద్రత్వం తేషు వై సమజాయత యే రుద్రాస్తే ఖలు ప్రాణా యే ప్రాణాస్తే తదాత్మకాః

వారు ఏడ్చినందున వారికి 'రుద్రులు' అనే పేరు వచ్చింది. ఆ రుద్రులే ప్రాణాలు, ఆ ప్రాణాలే వారి స్వరూపం.

ప్రాణాః ప్రాణవతాం జ్ఞేయాః సర్వభూతేష్వవస్థితాః అత్యుగ్రస్య మహత్త్వస్య సాధురాచరితస్య చ

ప్రాణాలు అన్నీ జీవులలో ఉన్నవే. అవి అత్యంత ఘోరమైన, గొప్ప, మేలైన ప్రవర్తన కలవారి ప్రాణాలు.

ప్రాణాంస్తస్య దదౌ భూయస్ త్రిశూలీ నీలలోహితః లబ్ధ్వాసూన్ భగవాన్బ్రహ్మ దేవదేవముమాపతిమ్

త్రిశూలధారి, నీలలోహితుడు బ్రహ్మకు మళ్లీ ప్రాణాలు ఇచ్చాడు. ప్రాణాలు తిరిగి పొందిన బ్రహ్మ, దేవతల దేవుడైన ఉమాపతిని దర్శించాడు.

ప్రణమ్య సంస్థితో ఽపశ్యద్ గాయత్ర్యా విశ్వమీశ్వరమ్ సర్వలోకమయం దేవం దృష్ట్వా స్తుత్వా పితామహః

నమస్కరించి నిలబడి, గాయత్రితో కూడిన విశ్వేశ్వరుడిని చూశాడు. అన్ని లోకాలలో వ్యాపించిన ఆ దేవుడిని చూసి, పితామహుడు స్తుతించాడు.

తతో విస్మయమాపన్నః ప్రణిపత్య ముహుర్ముహుః ఉవాచ వచనం శర్వం సద్యాదిత్వం కథం విభో

ఆశ్చర్యంతో మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించి, శర్వుడిని ఇలా అడిగాడు: 'ప్రభూ! మీరు మొదట ఎలా ప్రబలంగా పుట్టారు?'

తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా బ్రహ్మణో భగవాన్ భవః బ్రహ్మరూపీ ప్రబోధార్థం బ్రహ్మాణం ప్రాహ సస్మితమ్

బ్రహ్మ చెప్పిన మాటలు విని, భగవంతుడు భవుడు బ్రహ్మరూపంలో, బోధించేందుకు, చిరునవ్వుతో బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.

శ్వేతకల్పో యదా హ్యాసీద్ అహమేవ తదాభవమ్ శ్వేతోష్ణీషః శ్వేతమాల్యః శ్వేతాంబరధరః సితః

శ్వేతయుగం ఉన్నప్పుడు, నేను ఒక్కడే ఉండేవాడిని. తెల్ల తలపాగా, తెల్ల పూలహారం, తెల్ల వస్త్రాలు ధరించి, పూర్తిగా తెల్లగా ప్రకాశించేవాడిని.

శ్వేతాస్థిః శ్వేతరోమా చ శ్వేతాసృక్ శ్వేతలోహితః తేన నామ్నా చ విఖ్యాతః శ్వేతకల్పస్తదా హ్యసౌ

నాకు తెల్ల ఎముకలు, తెల్ల వెంట్రుకలు, తెల్ల రక్తం, తెల్ల వర్ణం ఉండేవి. అందుకే ఆ యుగాన్ని 'శ్వేతయుగం' అని పిలిచేవారు.

మత్ప్రసూతా చ దేవేశీ శ్వేతాఙ్గా శ్వేతలోహితా శ్వేతవర్ణా తదా హ్యాసీద్ గాయత్రీ బ్రహ్మసంజ్ఞితా

నా నుండి పుట్టిన దేవతా, తెల్ల అవయవాలు, తెల్ల వర్ణం, తెల్ల రక్తం కలిగి ఉండేది. అప్పట్లో గాయత్రి, బ్రహ్మ అని పిలువబడేది.

తస్మాదహం చ దేవేశ త్వయా గుహ్యేన వై పునః విజ్ఞాతః స్వేన తపసా సద్యోజాతత్వమాగతః

కాబట్టి దేవతాధిపతి, నీ రహస్య తపస్సు వలన నన్ను మళ్లీ తెలుసుకున్నావు. వెంటనే సద్యోజాత స్వరూపాన్ని పొందాను.

సద్యోజాతేతి బ్రహ్మైతద్ గుహ్యం చైతత్ప్రకీర్తితమ్ తస్మాద్గుహ్యత్వమాపన్నం యే వేత్స్యన్తి ద్విజాతయః

'సద్యోజాత' అనే పేరు ఆ బ్రహ్మకి. ఇది రహస్యంగా చెప్పబడింది. అందుకే ఇది రహస్యంగా భావించబడుతుంది. దీన్ని తెలిసిన ద్విజులు—

మత్సమీపం గమిష్యన్తి పునరావృత్తిదుర్లభమ్ యదా చైవ పునస్త్వాసీల్ లోహితో నామ నామతః

వారు నన్ను చేరుకుంటారు. అక్కడి నుండి తిరిగి రావడం చాలా కష్టం. మరలా, నువ్వు 'లోహితుడు' అనే పేరుతో ఉన్నప్పుడు—

మత్కృతేన చ వర్ణేన కల్పో వై లోహితః స్మృతః తదా లోహితమాంసాస్థిలోహితక్షీరసంభవా

నా వల్ల వచ్చిన రంగు కారణంగా ఆ యుగాన్ని 'లోహితయుగం' అని పిలుస్తారు. అప్పట్లో ఎముకలు, మాంసం, రక్తం అన్నీ ఎరుపు రంగులో ఉన్నవారు పుట్టారు.

లోహితాక్షీ స్తనవతీ గాయత్రీ గౌః ప్రకీర్తితా తతో ఽస్యా లోహితత్వేన వర్ణస్య చ విపర్యయాత్

లోహితమైన కళ్లతో, పుష్టిగా ఉన్న గాయత్రీని 'ఆవు' అని పిలుస్తారు. ఆమెకు ఎరుపు రంగు ఉండటం వల్ల, రంగు మార్పు కారణంగా ఈ పేరు వచ్చింది.

వామత్వాచ్చైవ దేవస్య వామదేవత్వమాగతః తత్రాపి చ మహాసత్త్వ త్వయాహం నియతాత్మనా

దేవునికి ఎడమ వైపు ఉన్నతమైనదిగా ఉండటం వల్ల 'వామదేవుడు' అనే పేరు వచ్చింది. మహాత్ముడా! నీవు నిశ్చలమైన మనస్సుతో అక్కడ కూడా నన్ను తెలుసుకున్నావు.

విజ్ఞాతః స్వేన యోగేన తస్మిన్వర్ణాన్తరే స్థితః తతశ్ చ వామదేవేతి ఖ్యాతిం యాతో ఽస్మి భూతలే

నీ స్వయంకృషితో నీవు నన్ను ఆ ఇతర రంగులో ఉన్నవాడిగా తెలుసుకున్నావు. అందుచేత భూమిపై నేను 'వామదేవుడు'గా ప్రసిద్ధి చెందాను.

యే చాపి వామదేవ త్వాం జ్ఞాస్యన్తీహ ద్విజాతయః రుద్రలోకం గమిష్యన్తి పునరావృత్తిదుర్లభమ్

ఇక్కడ నిన్ను వామదేవుడిగా తెలుసుకునే ద్విజులు రుద్ర లోకానికి వెళ్తారు. అక్కడి నుండి తిరిగి రావడం చాలా కష్టం.

యదాహం పునరేవేహ పీతవర్ణో యుగక్రమాత్ మత్కృతేన చ నామ్నా వై పీతకల్పో ఽభవత్తదా

యుగాల మార్పు ప్రకారం నేను మళ్లీ ఇక్కడ పసుపు రంగుతో కనిపించినప్పుడు, నా పేరుతో 'పసుపు రూపం' స్థాపించబడింది.

మత్ప్రసూతా చ దేవేశీ పీతాఙ్గీ పీతలోహితా పీతవర్ణా తదా హ్యాసీద్ గాయత్రీ బ్రహ్మసంజ్ఞితా

నన్నుంచి పుట్టిన దేవీ పసుపు శరీరంతో, పసుపు-ఎరుపు రంగుతో ఉండేది. ఆ సమయంలో ఆమెను గాయత్రీ అని, బ్రహ్మ అని కూడా పిలిచేవారు.

తత్రాపి చ మహాసత్త్వ యోగయుక్తేన చేతసా యస్మాదహం తైర్విజ్ఞాతో యోగతత్పరమానసైః

అక్కడ కూడా మహాత్ముడా! యోగంలో లీనమైన మనస్సుతో ఉన్నవారు నన్ను తెలుసుకున్నారు.

తత్ర తత్పురుషత్వేన విజ్ఞాతో ఽహం త్వయా పునః తస్మాత్తత్పురుషత్వం వై మమైతత్కనకాణ్డజ

అక్కడ నీవు మళ్లీ నన్ను తత్పురుషుడిగా తెలుసుకున్నావు కనుక, ఈ తత్పురుష స్థితి నాదే, కనకాండా.