లిఙ్గపురాణమ్

ఆవృణోద్ధి తథాకాశం స్పర్శమాత్రం ద్విజోత్తమాః ఆవృణోద్రూపమాత్రం తు వాయుర్వాతి క్రియాత్మకః

ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, ఆకాశం స్పర్శతన్మాత్రను కప్పేసింది. వాయువు, క్రియాశీలుడై, రూపతన్మాత్రను కప్పేసింది.

ఆవృణోద్రసమాత్రం వై దేవః సాక్షాద్విభావసుః ఆవృణ్వానా గన్ధమాత్రమ్ ఆపః సర్వరసాత్మికాః

దేవుడు అగ్ని, రసతన్మాత్రను నేరుగా కప్పేసాడు. అన్ని రుచులతో కూడిన నీరు, గంధతన్మాత్రను కప్పేసింది.

క్ష్మా సా పఞ్చగుణా తస్మాద్ ఏకోనా రససమ్భవాః త్రిగుణో భగవాన్వహ్నిర్ ద్విగుణః స్పర్శసమ్భవః

అందువల్ల భూమి ఐదు గుణాలతో ఉంటుంది. ఆమెనుండి తక్కువ రుచిగల పదార్థాలు పుట్టుతాయి. భగవంతుడైన అగ్ని మూడు గుణాలతో, స్పర్శతన్మాత్రనుండి పుట్టిన వాయువు రెండు గుణాలతో ఉంటాడు.

అవకాశస్తతో దేవ ఏకమాత్రస్తు నిష్కలః తన్మాత్రాద్భూతసర్గశ్ చ విజ్ఞేయశ్ చ పరస్పరమ్

తర్వాత, ఆకాశం ఒకే ఒక గుణంతో, విభజించలేని దేవుడిగా ఉంటుంది. తన్మాత్రల నుండి భూతాల సృష్టి పరస్పరం అనుసంధానంగా ఉండే విషయాన్ని గ్రహించాలి.

వైకారికః సాత్త్వికో వై యుగపత్సమ్ప్రవర్తతే సర్గస్ తథాప్యహంకారాద్ ఏవమత్ర ప్రకీర్తితః

వైకారికుడు, సత్త్వగుణంతో కూడి, ఒకేసారి సృష్టిలో ప్రవేశిస్తాడు. అహంకారంనుండి సృష్టి ఇలానే జరుగుతుందని ఇక్కడ వివరించబడింది.

పఞ్చ బుద్ధీన్ద్రియాణ్యస్య పఞ్చ కర్మేన్ద్రియాణి తు శబ్దాదీనామవాప్త్యర్థం మనశ్చైవోభయాత్మకమ్

దానినుండి ఐదు జ్ఞానేంద్రియాలు, ఐదు కర్మేంద్రియాలు, శబ్దాది విషయాలను గ్రహించేందుకు, రెండింటి స్వభావం కలిగిన మనస్సు పుట్టాయి.

మహదాదివిశేషాన్తా హ్య్ అణ్డముత్పాదయన్తి చ జలబుద్బుదవత్తస్మాద్ అవతీర్ణః పితామహః

మహత్త్వం మొదలు ప్రత్యేక భూతాల వరకు, అవి అండాన్ని సృష్టించాయి. ఆ అండం నుండి, నీటిలో బుడగలా, పితామహుడు అవతరించాడు.

స ఏవ భగవాన్ రుద్రో విష్ణుర్విశ్వగతః ప్రభుః తస్మిన్నణ్డే త్విమే లోకా అన్తర్విశ్వమిదం జగత్

ఆ పరమేశ్వరుడు రుద్రుడే, ఆయనే విష్ణువు, ఈ జగత్తులో అంతటా వ్యాపించి ఉన్న అధిపతి. ఆ అండంలోనే ఈ లోకాలు, మొత్తం విశ్వం అంతా ఉన్నాయి.

అణ్డం దశగుణేనైవ వారిణా ప్రావృతం బహిః ఆపో దశగుణేనైవ తద్బాహ్యస్తేజసా వృతాః

ఆ అండాన్ని బయటపక్కన దాని పది రెట్లు ఎక్కువ నీరు చుట్టి ఉంది. ఆ నీటిని కూడా దాని పది రెట్లు ఎక్కువ అగ్ని బయట నుంచి ఆవరించింది.

తేజో దశగుణేనైవ బాహ్యతో వాయునా వృతమ్ వాయుర్దశగుణేనైవ బాహ్యతో నభసా వృతః

ఆ అగ్నిని దాని పది రెట్లు ఎక్కువ గాలి బయట నుంచి చుట్టుకుంది. ఆ గాలిని కూడా దాని పది రెట్లు ఎక్కువ ఆకాశం బయట నుంచి ఆవరించింది.

ఆకాశేనావృతో వాయుర్ అహంకారేణ శబ్దజః మహతా శబ్దహేతుర్వై ప్రధానేనావృతః స్వయమ్

ఆ గాలిని ఆకాశం చుట్టుకుంది. శబ్దం అహంకారంతో కలిగి ఉంటుంది. శబ్దానికి కారణమైన మహత్తత్వాన్ని ప్రాధానిక ప్రకృతి ఆవరించింది.

సప్తాణ్డావరణాన్యాహుస్ తస్యాత్మా కమలాసనః కోటికోటియుతాన్యత్ర చాణ్డాని కథితాని తు

ఆ అండానికి ఏడు పొరలు ఉన్నాయని చెబుతారు. దానికి ఆత్మగా కమలంపై కూర్చున్నవాడు ఉన్నాడు. ఇక్కడ కోటి కోట్లు అండాలు ఉన్నాయని చెప్పబడింది.

తత్రతత్ర చతుర్వక్త్రా బ్రహ్మాణో హరయో భవాః సృష్టాః ప్రధానేన తదా లబ్ధ్వా శమ్భోస్తు సంనిధిమ్

ప్రతి అండంలోనూ నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మ, విష్ణువు, భవుడు ప్రాధానిక ప్రకృతి ద్వారా సృష్టించబడి, ఆ తరువాత శంభువు సన్నిధిని పొందుతారు.

లయశ్చైవ తథాన్యోన్యమ్ ఆన్ద్యన్తమ్ ఇతి కీర్తితమ్ సర్గస్య ప్రతిసర్గస్య స్థితేః కర్తా మహేశ్వరః

ఇలా పరస్పరం లయం, సృష్టి అండాంతం వరకు జరుగుతాయని చెప్పబడింది. సృష్టికి, లయానికి, స్థితికి మహేశ్వరుడే కారణుడు.

సర్గే చ రజసా యుక్తః సత్త్వస్థః ప్రతిపాలనే ప్రతిసర్గే తమోద్రిక్తః స ఏవ త్రివిధః క్రమాత్

సృష్టిలో ఆయన రాజోగుణంతో ఉంటాడు. స్థితిలో సత్త్వగుణంలో స్థిరంగా ఉంటాడు. లయ సమయంలో తామోగుణం ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇలా ఆయన మూడు విధాలుగా ఉంటాడు.

ఆదికర్తా చ భూతానాం సంహర్తా పరిపాలకః తస్మాన్మహేశ్వరో దేవో బ్రహ్మణో ఽధిపతిః శివః

ఆయనే భూతాలకూ ఆదికర్త, సంహారకుడు, రక్షకుడు. అందువల్ల మహేశ్వరుడు, శివుడు, బ్రహ్మకు అధిపతిగా ఉన్నాడు.

సదాశివో భవో విష్ణుర్ బ్రహ్మా సర్వాత్మకో యతః ఏకదణ్డే తథా లోకా ఇమే కర్తా పితామహః

సదాశివుడు, భవుడు, విష్ణువు, బ్రహ్మ — వీరందరూ ఆయన విశ్వరూపాలే. ప్రతి అండంలోనూ లోకాలను పితామహుడు సృష్టిస్తాడు.

ప్రాకృతః కథితస్త్వేష పురుషాధిష్ఠితో మయా సర్గశ్ చాబుద్ధిపూర్వస్తు ద్విజాః ప్రాథమికః శుభః

ఈ సృష్టిని ప్రకృతిసంబంధమైనదిగా, పురుషుడు అధిష్ఠించినదిగా నేను వివరించాను. ఆ ప్రథమమైన మంగళకరమైన సృష్టి ఆలోచన లేకుండానే ఉద్భవిస్తుంది.

అథ ప్రాథమికస్యేహ యః కాలస్తదహః స్మృతమ్ సర్గస్య తాదృశీ రాత్రిః ప్రాకృతస్య సమాసతః

ఇప్పుడు, ఈ ప్రథమ సృష్టికి సమయాన్ని ఒక రోజు అంటారు. సృష్టికి రాత్రి కూడా అలాగే, ప్రకృతిసంబంధ లయానికి రాత్రిగా సంక్షిప్తంగా చెబుతారు.

దివా సృష్టిం వికురుతే రజన్యాం ప్రలయం విభుః ఔపచారికమస్యైతద్ అహోరాత్రం న విద్యతే

పగలునాడు ప్రభువు సృష్టిని చేయగలడు. రాత్రిపూట లయాన్ని కలిగిస్తాడు. ఆయనకు ఈ పగలు, రాత్రి అన్నీ ఉపమానమే, వాస్తవంగా ఉండవు.

దివా వికృతయః సర్వే వికారా విశ్వదేవతాః ప్రజానాం పతయః సర్వే తిష్ఠన్త్యన్యే మహర్షయః

పగలు అన్ని రూపాంతరాలు, అన్ని దేవతలు, ప్రజల పాలకులు, మహర్షులు స్థిరంగా ఉంటారు.

రాత్రౌ సర్వే ప్రలీయన్తే నిశాన్తే సమ్భవన్తి చ అహస్తు తస్య వైకల్పో రాత్రిస్తాదృగ్విధా స్మృతా

రాత్రిపూట అందరూ లయమవుతారు. రాత్రి ముగిసినప్పుడు మళ్లీ ఉద్భవిస్తారు. ఆయన రాత్రి కూడా ఇలానే, ఆయన పగలు కూడా అంతే విధంగా మారుతూ ఉంటుంది.

చతుర్యుగసహస్రాన్తే మనవస్తు చతుర్దశ చత్వారి తు సహస్రాణి వత్సరాణాం కృతం ద్విజాః

నాలుగు యుగాల వెయ్యి చక్రాలు పూర్తయిన తరువాత పద్నాలుగు మనువులు ఉంటారు. బ్రాహ్మణులారా, నాలుగు వేల సంవత్సరాలు కృతయుగం అవుతుంది.

తావచ్ఛతీ చ వై సంధ్యా సంధ్యాంశశ్ చ కృతస్య తు త్రిశతీ ద్విశతీ సంధ్యా తథా చైకశతీ క్రమాత్

కృతయుగానికి వంద సంవత్సరాల సంధ్య ఉంటుంది. ఆ సంధ్యలో భాగం కూడా అంతే. మిగతా యుగాలకు వరుసగా మూడు వందలు, రెండు వందలు, ఒక వంద సంవత్సరాల సంధ్యలు ఉంటాయి.

అంశకః షట్శతం తస్మాత్ కృతసంధ్యాంశకం వినా త్రిద్వ్యేకసాహస్రమితో వినా సంధ్యాంశకేన తు

ఆ సంధ్యలో భాగం ఆరు వందలు, కృతయుగ సంధ్యను మినహాయించి. మిగతా యుగాలలో వరుసగా మూడు, రెండు, ఒక వేల సంవత్సరాలు ఉంటాయి, వాటిలో సంధ్య భాగం ఉండదు.

త్రేతాద్వాపరతిష్యాణాం కృతస్య కథయామి వః నిమేషపఞ్చదశకా కాష్ఠా స్వస్థస్య సువ్రతాః

సద్గుణులారా, త్రేతా, ద్వాపర, తిష్య, కృతయుగాలలో కాలాన్ని ఎలా లెక్కించాలో మీకు చెప్తాను. ఆరోగ్యంగా ఉన్న మనిషికి కనురెప్ప తిప్పిన పదిహేను సార్లు కలిసే ఒక కాష్ఠగా పరిగణించాలి.

మర్త్యస్య చాక్ష్ణోస్తస్యాశ్ చ తతస్ త్రింశతికా కలా కలాత్రింశతికో విప్రా ముహూర్త ఇతి కల్పితః

మనుష్యులకు, అలాంటి పదిహేను కాష్ఠలు కలిపి ముప్పై కాష్ఠలు ఒక కలాగా పరిగణించాలి. బ్రాహ్మణులారా, ముప్పై కలాలు కలిపి ఒక ముహూర్తంగా భావించాలి.

ముహూర్తపఞ్చదశికా రజనీ తాదృశం త్వహః పిత్ర్యే రాత్ర్యహనీ మాసః ప్రవిభాగస్తయోః పునః

పదిహేను ముహూర్తాలు కలిపి ఒక రాత్రి అవుతుంది, అలాగే ఒక పగలు కూడా. పితృదేవతలకు రాత్రి, పగలు కలిపి ఒక నెల అవుతుంది. వాటి విభాగాన్ని మళ్ళీ వివరించబడింది.

కృష్ణపక్షస్త్వహస్తేషాం శుక్లః స్వప్నాయ శర్వరీ త్రింశద్యే మానుషా మాసాః పిత్ర్యో మాసస్తు స స్మృతః

వారికైతే, కృష్ణపక్షం పగలు, శుక్లపక్షం రాత్రిగా ఉంటుంది. ముప్పై మానవ మాసాలు కలిపి ఒక పితృమాసంగా పరిగణించాలి.