ఒకసారి, మంత్ర మహిమను విన్న ఋషులు, ఆ మంత్రాన్ని గురువులు చెప్పిన విధంగా అన్ని విధాలా ఆచరించసాగారు. ఆ మంత్ర శక్తి వలన, ఆ సమయంలో దేవతలు, అసురులు, మనుషులు, వారి వర్ణాలు, వాటి విభాగాలు, అన్నీ ఉత్తమ ధర్మాలు—all these—ప్రపంచంలో ఉద్భవించాయి. మునుపటి యుగాలలో జగత్తు, వేదాలు, మహర్షులు యథావిధిగా ప్రాకటించబడినట్లు, ఇప్పుడు కూడా ఈ ఐదు అక్షరాల మంత్ర శక్తితో అవన్నీ ఉద్భవించాయని వారు వినిపించారు. ఈ విధంగా, నిత్యమైన ధర్మాలు, దేవతలు, ఈ సమస్త విశ్వం—ఇవన్నీ స్థిరంగా ఉన్నాయి. ఇప్పుడు నేను వీటి సంగతిని పూర్తిగా వివరించబోతున్నాను; నీవు శ్రద్ధగా వినుము. ఈ మంత్రము, అక్షరాలలో సంక్షిప్తమైనదైనా, అర్థంలో అపారమైనది; ఇది వేదసారము, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది, ఆజ్ఞతో స్థాపించబడినది, సందేహరహితమైనది, శివస్వరూపమైనది. ఇది అనేక సిద్ధులతో, దైవికమైనది, భక్తుల మనస్సుకు హర్షదాయకమైనది, నిశ్చితార్థమైనది, లోతైనదిగా ఉంది—ఇదే నా పరమోక్తి. ఈ మంత్రాన్ని సులభంగా ఉచ్చరించవచ్చు; ఇది అన్ని కార్యాలను సిద్ధింపజేస్తుంది; జ్ఞానానికి విత్తనం, మంత్రాలలో ప్రథమమైనది, అందమైనది. ఇది అత్యంత సూక్ష్మమైనదైనా, గొప్ప అర్థాన్ని కలిగిఉంది; వటవృక్ష విత్తనం వలె తెలుసుకోవాలి. ఆ వేదం మూడు గుణాలకు అతీతమైనది, సర్వజ్ఞుడు, అన్ని కార్యాలకు అధిపతి. ఒక అక్షర మంత్రమైన 'ఓం' శివుడే; అతడు అన్ని చోట్ల ఉన్నాడు. ఆరు అక్షరాల సూక్ష్మ మంత్రంలో శివుడు ఐదు అక్షరాల రూపంగా నిలిచాడు. శివుడు స్వరూపంగా 'లక్ష్యం'గా, మంత్రం 'లక్షణం'గా ఉండి, ఈ రెండింటి మధ్య సంబంధం ఆదికాలంనుండి స్థిరంగా ఉంది. వేదంలోనూ, శైవాగమాల్లోనూ, ఆరు అక్షరాల మంత్రం ఎక్కడ ఉన్నా ఇదే సంబంధం. ఈ మంత్రం ఎప్పుడూ ప్రధానంగా నిలుస్తుంది; లోకంలో ఐదు అక్షరాల మంత్రమే శ్రేష్ఠమని భావిస్తారు. మరెందుకు ఎన్నో మంత్రాలు? ఎందుకు విస్తృతమైన గ్రంథాలు? ఎవరి హృదయంలో ఈ పరమ మంత్రం స్థిరంగా ఉంటుందో, వారు ఏది చదివినా, వినినా, ఆచరించినా—అన్నీ సిద్ధిస్తాయి. ఏవరు శాస్త్రోక్తంగా నేర్చుకుని, యథావిధిగా ఉచ్చరిస్తారో, అదే శివజ్ఞానం, అదే పరమపదము. అదే బ్రహ్మజ్ఞానం; అందుచేత జ్ఞానులు ఎప్పుడూ ప్రణవంతో కూడిన ఐదు అక్షరాల మంత్రాన్ని జపించాలి—ఇదే నా హృదయం. ఇప్పుడు నేను ఈ మంత్రానికి సంబంధించిన అత్యంత గుప్తమైన, ప్రత్యక్షమైన, మోక్షాన్ని ప్రసాదించే, మంత్రదృష్టా, ఛందస్సు, దేవతల వివరాన్ని వివరించబోతున్నాను—శ్రద్ధగా వినుము. ఈ మంత్రానికి విత్తనం, శక్తి, స్వరం, అక్షరం, ప్రతి అక్షరానికి స్థానం—ఇవి వామదేవుడు ఋషి, పంక్తి ఛందస్సు. ఓ సుందరీ, నేను శివుడే, ఈ మంత్రానికి దేవతను; 'న' మొదలైన అక్షరాలు విత్తనాలు, అవి ఐదు భూతాల స్వరూపాలు. ప్రణవాన్ని ఆత్మగా, విస్తృతమైనదిగా, నాశ్వరతలేనిదిగా తెలుసుకో. ఓ దేవతా, నీవు సర్వదేవతలచే పూజించబడే శక్తివంతురాలవు. నీ ప్రణవం ఒకటి, నా ప్రణవం మరొకటి; నీ ప్రణవమే మంత్రాలకు మూలము—ఇందులో సందేహమే లేదు. నా ప్రణవంలో 'అ', 'ఆ', 'మ' అక్షరాలు స్థాపించబడ్డాయి; 'ఉ', 'మ', 'అ' క్రమంగా ఉన్నాయి. నీ ప్రణవాన్ని పరమమైనదిగా, త్రిమాత్రికంగా, దీర్ఘంగా తెలుసుకో; 'ఓంకారానికి ఋషి బ్రహ్మా, రూపం తెల్లగా ఉంటుంది. ఛందస్సు గాయత్రీ, అధిష్ఠానదేవత పరమాత్మ; మొదటి, నాల్గవ అక్షరాలు ఉదాత్త, రెండవది కూడా అలాగే. ఐదవది స్వరిత, మధ్యది నిషధ; 'న' అక్షరం పసుపు రంగులో, దిక్కు తూర్పున ఉంటుంది. ఇంద్రుడు అధిష్ఠానదేవత, ఛందస్సు గాయత్రీ, ఋషి గౌతముడు; 'మ' అక్షరం నలుపు రంగులో, దిక్కు దక్షిణం. ఛందస్సు అనుష్టుప్, ఋషి అత్రి, దేవత రుద్రుడు; 'శి' అక్షరం పొగ రంగులో, దిక్కు పడమర. ఋషి విశ్వామిత్రుడు, ఛందస్సు త్రిష్టుప్, దేవత విష్ణువు; 'వ' అక్షరం బంగారు రంగులో, దిక్కు ఉత్తరం. బ్రహ్మా అధిష్ఠానదేవత, ఛందస్సు బృహతీ, ఋషి అంగిరా; 'య' అక్షరం ఎరుపు రంగులో, స్థానం పైవైపు, విరాట్. ఛందస్సు ఋషి, ఋషి భరద్వాజుడు, దేవత స్కందుడు; ఇప్పుడు నేను దాని న్యాసాన్ని వివరించబోతున్నాను—అది అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది, మంగళకరమైనది. మూడు విధాలుగా న్యాసం చెయ్యడం వల్ల అన్ని పాపాలు పోతాయి; సృష్టి, స్థితి, లయ ప్రకారం ఇది మూడు విధాలుగా గుర్తించబడింది. బ్రహ్మచారులకు, గృహస్థులకు, వానప్రస్థులకు—ప్రత్యేక క్రమంలో చేయాలి: బ్రహ్మచారులకు సృష్టి న్యాసం, గృహస్థులకు ఎప్పుడూ స్థితి న్యాసం. వానప్రస్థులకు లయ న్యాసం; వేరే విధంగా సిద్ధి రావడం లేదు. అంగన్యాసం, కరణ్యాసం, దేహన్యాసం—ఇవి మూడు రకాలుగా ఉన్నాయి. ఓ సుందరీ, ఇప్పుడు నేను సృష్టితో మొదలయ్యే మూడు విధాల విభాగాన్ని వివరించబోతున్నాను; ముందుగా కరణ్యాసం, తరువాత దేహన్యాసం చేయాలి. ఆ తరువాత అక్షరాల క్రమంలో తల నుంచి పాదాల వరకు అంగన్యాసం చేయాలి; ఇదే సృష్టి న్యాసం. పాదాల నుంచి తల వరకు చేయడమే లయ న్యాసం, ప్రియమైనవాడా. హృదయం, నోరు, కంఠంలో న్యాసం చేయడమే స్థితి న్యాసం. బ్రహ్మచారులు, గృహస్థులు, వానప్రస్థులు—తలని తాకిన తర్వాత, మంత్రంతో మొత్తం శరీరాన్ని తాకాలి. ఇదే దేహన్యాసం, ఇది అందరికీ ఒకే విధంగా ఉంటుంది; కుడి బొటనవేలు నుంచి ఎడమ బొటనవేల వరకు ప్రారంభించాలి. ఇలా చేయడమే సృష్టి; విరుద్ధంగా చేయడమే లయ. బొటనవేలు నుంచి చిన్నవేలు వరకు రెండు చేతుల మీద న్యాసం చేయాలి. ఓ దేవీ, ఈ అంగస్థాన న్యాసం గృహస్థులకు విశేష ఫలదాయకం; ముందుగా చేతులపై న్యాసం చేసి, తరువాత శరీరంపై చేయాలి. తరువాత అంగస్థాన న్యాసం చేయాలి; ఇదే సాధారణ విధానం. ఓం అక్షరాన్ని చుట్టుముట్టి, అన్ని అంగాలలో స్థాపించాలి. ఈ విధంగా, శివ మంత్ర మహిమను, దాని ఆంతర్యాన్ని, విధానాన్ని, ఋషులు, దేవతలు, ఛందస్సులు, రంగులు, దిక్కులు, న్యాస విధానాలను శ్రద్ధతో వివరించారు.