ఒకసారి, పరమాత్ముడు ప్రసన్నుడైనప్పుడు, అత్యుత్తమ విరక్తి ద్వారా శుద్ధమైన మోక్షం కలుగుతుంది. కానీ, ఆయన కృప లేదా లీల కోసం, ఆ మహాత్ముడు ఈ లోకంలోనే ఉండవచ్చు. restraint లేకుండా వ్యవహరించే వారు కూడా ఇలాంటి ఆనందాన్ని పొందుతారు; కొన్నిసార్లు భూమిని విడిచి, ఆకాశంలో ప్రకాశంతో విహరిస్తారు. కొందరు మహర్షులు, వేదాలను సంక్షిప్తంగా, వారి సూక్ష్మార్థాలను ఉచ్ఛరిస్తారు; ఆ అర్థంతో, శ్లోకాలను కూడా రచిస్తారు. మరొకప్పుడు, వారు సహస్ర సంఖ్యలో గద్యాలను రచిస్తారు; జంతువులు, పక్షులు సమూహాల అరుపులను కూడా వారు తెలుసుకుంటారు. బ్రహ్మ నుండి స్థావర జంతువుల వరకు అన్నీ, చేతిలో అమలకీ ఫలంలా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి; ఇక్కడ చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు, ఎందుకంటే ఇలాంటి జ్ఞానాలు వేల కొద్దీ ఉంటాయి. ఓ మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ మహాత్ముడిలో శుద్ధమైన, స్థిరమైన జ్ఞానం కేవలం సాధన వల్లనే కలుగుతుంది. యోగజ్ఞుడు అన్ని వెలుగుల రూపాలను, అన్ని వస్తువులను, అనేక దివ్య మూర్తులను, వేల కొద్దీ దేవతా వాహనాలను దర్శిస్తాడు. బ్రహ్మ, విష్ణు, ఇంద్ర, యమ, అగ్ని, వరుణుడు మరియు ఇతర దేవతలను, గ్రహాలను, నక్షత్రాలను, అనేక లోకాలను కూడా చూస్తాడు. ధ్యానం లో స్థిరంగా ఉండి, దిగువ లోకాల నివాసులను కూడా తన ఆత్మజ్యోతితో, అచలమైన స్థిరతతో perceives చేస్తాడు. ఆత్మలో కృపామృతాన్ని నింపుకుని, చీకటిని నాశనం చేసి, పరమేశ్వరుని స్వయంగా దర్శిస్తాడు. ఆయన కృప వల్ల ధర్మం, ఐశ్వర్యం, జ్ఞానం, విరక్తి, మోక్షం కలుగుతాయి; ఇక్కడ మరింత విచారణ అవసరం లేదు. వేల సంవత్సరాలు గడిచినా, ఈ మహిమలను పూర్తిగా వివరించలేరు; ఓ మహర్షులలో శ్రేష్ఠుడా, పాశుపత యోగంలో స్థిరంగా ఉండాలి. ఓ ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, ధర్మజ్ఞులు, ఆత్మనిగ్రహం ఉన్నవారు, శివస్వభావం కలిగినవారు, శ్రేష్ఠులు, గురువులు, మంచివారు— వీరిలో మహేశ్వరుడు తృప్తిపడతాడు. కరుణగలవారు, తపస్సు చేయువారు, విరక్తులు, జ్ఞానులు, ఆత్మనిగ్రహం కలిగినవారు— వీరిలో కూడా ఆయన ప్రసన్నుడవుతాడు. దానపరులు, ఆత్మనిగ్రహం కలిగినవారు, సత్యవంతులు, లోభరహితులు, యోగసాధకులు, వేదశాస్త్రాలు తెలిసినవారు— వీరిలో కూడా పరమేశ్వరుడు ఆనందిస్తాడు. వేద, సాంప్రదాయ ధర్మాలకు విరుద్ధంగా వ్యవహరించని వారు, బ్రహ్మ యొక్క వాక్కు ప్రకారం, చివరికి ఆ పరమత్మను పొందుతారు. బ్రహ్మతో ఏకత్వం సాధిస్తారు. అందుకే, ధర్మాన్ని కలిగిన వారు, పదకొండు గుణాలు, ఎనిమిది సాధనాలతో కూడిన వారు, కోపమూ, ఆనందమూ కలిగి ఉండరు; ఆత్మనిగ్రహం కలిగినవారు సాధారణ, విశేష విషయాలలో కూడా గుర్తించబడతారు. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు— వీరు ఏకత్వం కలిగి ఉన్నందున ద్విజులు అని పిలవబడతారు; వర్ణాశ్రమ ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నవారు, స్వర్గాది ఆనందాలను తెస్తారు. వేద, సాంప్రదాయ ధర్మజ్ఞానం ద్వారా ధర్మజ్ఞుడు అని పిలవబడతాడు; విద్యను పొందిన విద్యార్థి గురువుకు భక్తిగా ఉంటాడు. grihasta తన కర్తవ్యాలను నెరవేర్చినందున శ్రేష్ఠుడు; వనప్రస్థుడు తపస్సు ద్వారా శ్రేష్ఠుడు; restraint కోసం యోగాన్ని సాధించే సన్యాసి కూడా శ్రేష్ఠుడు. ఇలా, జీవనాశ్రమ ధర్మాలను నెరవేర్చినవారు శ్రేష్ఠులు అని గుర్తించబడతారు. గృహస్థుడు, విద్యార్థి, వనప్రస్థుడు, సన్యాసి— వీరిలో ధర్మం, అధర్మం గురించి మాట్లాడతారు; ఇవి అన్ని కర్మ ఆధారంగా ఉంటాయి. నైపుణ్యంతో చేసిన పని ధర్మం, నైపుణ్యం లేకుండా చేసిన పని అధర్మం; జీవన పోషణ కోసం 'ధర్మ' అనే మహా పదం ప్రకటించబడింది. పోషణ, మహత్త్వం లేకుంటే, అది అధర్మం; ఇక్కడ ధర్మాన్ని గురువులు కావలసినది పొందేందుకు ఉపదేశిస్తారు. అధర్మం, అనవసర ఫలితాలను ఇస్తుంది; గురువులు లోభరహితులు, చంచలత్వం లేని వారు, ఆత్మనిగ్రహం కలిగినవారు, మోసరహితులు. అటువంటి గురువులు న్యాయవంతులు, క్రమశిక్షణతో, నిజాయితీగా ఉంటారు; వారు స్వయంగా ఆచరిస్తూ ఇతరులను కూడా ధర్మంలో స్థాపిస్తారు. శాస్త్రార్థాలను సంగ్రహించేవాడు గురువు; విన్నది 'శ్రౌత', గుర్తుపెట్టుకున్నది 'స్మార్త' అని తెలుసుకోవాలి. వేదాధారిత యజ్ఞం శ్రౌతం; వర్ణాశ్రమాధారిత కర్మ స్మార్తం; యోగ్యమైన అర్థాన్ని చూసి, అడిగినప్పుడు దాచకుండా చెప్పేవాడు— అతను గురువు. ఇక్కడ లింగంలో యథార్థంగా చెప్పినదే సత్యం; అలాగే, బ్రహ్మచర్యం, మౌనము, ఉపవాసం. అహింస, పరిపూర్ణ శాంతి, తపస్సు ప్రకటించబడింది; సమస్త జీవులకు మేలు లేదా హాని కలిగించేవాడు, తనకు కలిగినట్లు వ్యవహరించేవాడు— అతను కరుణగా గుర్తించబడతాడు. ఇలా పునఃపునః కరుణతో వ్యవహరించేవాడు, ఈ మొత్తం ప్రవర్తన కరుణగా గుర్తించబడుతుంది. న్యాయంగా పొందిన వస్తువు, యథా క్రమంగా దానమిచ్చే విధానం— దాతకు, గ్రహీతకు, స్వభావాన్ని బట్టి, inferior, superior, middle అని మూడు రకాలుగా దానం చెప్పబడింది. కరుణతో సమస్త జీవులకు పంచడం మధ్యమ దానం; శాస్త్ర, సాంప్రదాయ ధర్మం వర్ణాశ్రమ లక్షణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. శ్రేష్ఠుల ప్రవర్తనకు విరుద్ధంగా లేని ధర్మం మంచిదిగా పిలవబడుతుంది; కర్మ ఫలితాలను త్యజించిన, మాయ రహితుడు శివస్వభావాన్ని పొందుతాడు. అన్ని బంధనాల నుంచి విరక్తి, నియమంలో నిమగ్నత, యోగి; భయంతో ఇంద్రియ వస్తువులపై ఆసక్తి లేకుండా, విచారించి, unattached గా ఉండేవాడు— అతను లోభరహితుడు, ఆత్మనిగ్రహం కలిగినవాడు, అందరినుంచి కోరినా, తన కోసం, ఇతరుల కోసం, అతని ఇంద్రియాలు— అబద్ధంగా ప్రవర్తించవు; ఇది శాంతి లక్షణం. అతను అనుకూలమైన విషయాల్లో ఆనందించడు, అననుకూలమైన విషయాల్లో బాధపడడు. సుఖ, దుఃఖ, విషాదం నుంచి ఉపసంహరణం విరక్తి; కర్మలను—చేసిన, చేయని—త్యాగం త్యాగం.