లిఙ్గపురాణమ్

శేష, వాసుకి, కర్కోట, శంఖ, ఐరావత, కంబల, ధనంజయ, మహానీల, పద్మ, అశ్వతర, తక్షక—ఈ నాగరాజులు కాశ్యప మహర్షి సంతానంగా ప్రసిద్ధి చెందారు. అలాగే, ఎలాపత్ర, మహాపద్మ, ధృతరాష్ట్ర, బలాహక, శంఖపాల, మహాశంఖ, పుష్పదంష్ట్ర, శుభానన—ఇవి కూడా నాగరాజులలో ప్రముఖులు. శంఖలోమ, నహుష, వామన, ఫణిత, కపిల, దుర్ముఖ, పతంజలి—ఇవీ నాగరాజులలో గుర్తించబడినవారు. కోపంతో, ఆమె మహా మాయా శక్తులతో రాక్షస గణాన్ని సృష్టించింది. గోమహిషి అనే మహా సతీ, రుద్ర గణాన్ని సృష్టించింది. సురభి, కాశ్యపుని సంతానంగా ప్రసిద్ధ గణాన్ని ప్రసవించింది. కాశ్యపుడు మునుల గణాన్ని, అప్సరసల గణాన్ని కూడా సృష్టించాడు. ఇలా, ఇలా అనేక కిన్నరులు, గంధర్వులు, అరిష్టా అనేక మందిని సృష్టించింది. ఇలా అన్ని గడ్డి, చెట్లు, వృక్షాలు, లతలు, కుర్చలు సృష్టించింది. త్విషా యక్ష, రాక్షస గణాన్ని అనేక మందిని ప్రసవించింది. ఇవన్నీ కాశ్యపుని సంతానంగా సంక్షిప్తంగా చెప్పబడుతున్నాయి. ఈ సంతానం మధ్యలో అనేక కుమారులు, కుమారులు, ఇతరులు గుర్తించబడ్డారు. ఈ ప్రాణులన్నీ మహాత్ముడు కాశ్యపుడు సృష్టించాడు. అన్ని జలచర, స్థిరచర జీవులు ఏర్పడిన తర్వాత, ప్రజాపతి వారిలో ముఖ్యులను పాలకులుగా నియమించాడు. అంతకు ముందు బ్రహ్మా స్వాయంభువ మన్వంతర కాలంలో నియమించిన వారిని అనుసరించి, ప్రజాపతి వైవస్వత మనువును మానవుల అధిపతిగా నియమించాడు. వారు ఈ భూమిని, ఏడుగురు ద్వీపాలు, పర్వతాలతో సహా, ధర్మబద్ధంగా పాలిస్తున్నారు. స్వాయంభువ మన్వంతర కాలంలో బ్రహ్మా నియమించిన వారు కూడా మనుళ్లుగా నియమించబడ్డారు. గత మన్వంతరాలు ముగిసినపుడు, వారి పాలకులు వెళ్ళిన తర్వాత, ప్రతి కొత్త మన్వంతర ప్రారంభంలో కొత్త పాలకులు నియమించబడతారు. గత, భవిష్యత్ మన్వంతరాల్లో గుర్తించబడిన రాజులు, వంశాన్ని కొనసాగించేందుకు కుమారులను సృష్టించారు. కాశ్యపుడు తన వంశం కొనసాగాలని ఆకాంక్షించి, తపస్సు చేశాడు—“నా వంశాన్ని స్థాపించేందుకు కుమారుడు జన్మించాలి” అని ధ్యానం చేశాడు. బ్రహ్మతో ఐక్యమై ధ్యానం చేస్తున్న కాశ్యపునికి, అనంతరం ఇద్దరు మహా శక్తిశాలి కుమారులు జన్మించారు. వత్సర, ఆసిత—బ్రహ్మజ్ఞానం కలిగిన వీరు. వత్సరుని నుండి నైధ్రువుడు, రైభ్యుడు—ప్రముఖి. రైభ్యుని సంతానం రైభ్యులు అని పిలవబడతారు. నైధ్రువుని వంశాన్ని చెప్పాను. చ్యవన కుమార్తెకు సుమేధుడు జన్మించాడు. ఆమె నైధ్రువుని భార్యగా, కుండపాయిన్ల తల్లి అయింది. ఆసిత, ఏకపర్ణ నుంచి, మహా జ్ఞానాన్ని కలిగిన బ్రాహ్మణుడు జన్మించాడు. శాండిల్యులలో, దెవలుడు—తపస్సులో ఉత్తముడు. శాండిల్యులు, నైధ్రువులు, రైభ్యులు—మూడు శాఖలు; కాశ్యపులు మరో శాఖ. ఇప్పుడు పులస్త్యుని తొమ్మిది దివ్య స్వభావాల గురించి చెబుతాను. పదకొండవ మనువు కాలంలో నాలుగు యుగాలు గడిచినప్పుడు, ఆ యుగంలో సగం మిగిలినపుడు, ద్వాపర యుగం ప్రారంభమైనప్పుడు, మానవుల కుమారుడు దముడు జన్మించాడు. దముని వారసుడు తృణబిందువు, మూడవ త్రేతా యుగ ప్రారంభంలో రాజుగా స్థాపించబడ్డాడు. అతని కుమార్తె ఇలవిలా అందంలో అపూర్వమైనది. ఆ రాజర్షి ఆమెను పులస్త్యునికి ఇచ్చాడు. ఇలవిలా నుంచి, ముని ఐరావిలో, విశ్రవుడు జన్మించాడు. అతనికి నాలుగు భార్యలు, పౌలస్త్య వంశాన్ని విస్తరించారు. బృహస్పతి కుమార్తె దేవవర్ణినీ, పుష్పోకటా, బలాకా, మాల్యవత్ కుమార్తె—ఇవీ విశ్రవుని భార్యలు. మాలిన్ కుమార్తె కైకసి—ఇవరి సంతానం గురించి విను. దేవవర్ణినీ వైశ్రవణుని, పెద్దవారిని ప్రసవించింది. కైకసి రాక్షసాధిపతి రావణ, కుంభకర్ణ, శూర్పణఖ, ధర్మాత్ముడు విభీషణ—ఈ కుమారులను ప్రసవించింది. పుష్పోకటా కుమారులు మహోదర, ప్రహస్త, మహాపర్ష్వ, ఖర. బలాకా కుమార్తె కుంబీనసి; ఆమె సంతానం త్రిశిర, దూషణ, విద్యుజ్జిహ్వ—రాక్షసుడు. బాలాకా నుంచి మాలికా కూడా జన్మించింది. ఈ తొమ్మిది పౌలస్త్య రాక్షసులు క్రూరమైన కార్యాలకు ప్రసిద్ధి. విభీషణ, పవిత్రాత్మ, ధర్మాన్ని పాటించే వాడు, ప్రశంసించబడతాడు. పులస్త్యుని కుమారులు పశువులు, కప్పులు, పులులు. బూతాలు, పిశాచులు, పాములు, పంది, ఏనుగులు, కోతులు, కిన్నరులు, కింపురుషులు—ఇవీ పౌలస్త్యుని సంతానం. వైవస్వత కాలంలో క్రతు సంతానం లేనివాడిగా గుర్తించబడ్డాడు. అత్రికి పది భార్యలు, అందంగా, భర్తలకు అంకితమైనవారు. ఘృతాచీ అనే పదవ అప్సరసకు భద్రాశ్వుడికి కుమారులు: భద్ర, అభద్ర, జలద, మంద, నంద, బాల, అబల, గోపబల, తామరస, వరక్రీడ—ఇవి పది. అత్రి వంశంలో జన్మించిన వారు, వారి భర్త ప్రభాకరుడు. సర్వభాను సూర్యుని గ్రహించి, ఆకాశం నుంచి భూమికి పడినప్పుడు, ప్రపంచం చీకటిలో మునిగింది. ఆయన వెలుతురు ప్రసరించాడు. “శుభమవ్వాలి” అని చెప్పినప్పుడు, సూర్యుడు ఇక్కడ పడిపోయాడు. బ్రహ్మర్షి మాటకు సూర్యుడు ఆకాశం నుంచి పడిపోలేదు. అందుకే, మహర్షులు ఆయనను ప్రభాకరుడు—వెలుగుని అధిపతి అని పిలిచారు. భద్రలో ఆయన సోమను, మహోన్నత కుమారుని జన్మించించాడు. ఆ తపస్వి ఆ భార్యలలో మరల కుమారులను జన్మించించాడు. ఇలా, ఈ వంశాల, తరం, సంతానాల కథలు, బ్రహ్మజ్ఞానులు, మహర్షులు, రాజులు, దేవతలు, రాక్షసులు, పిశాచులు, పశువులు, అప్సరసలు, కిన్నరులు, గంధర్వులు—అన్ని జీవరాశులు, కాశ్యపుని సృష్టి, ప్రజాపతి నియామకాలు, మనువుల పరంపరలు, పౌలస్త్యుని వంశం, అత్రి వంశం—ఇవి ఈ మహా పురాణంలో వివరంగా చెప్పబడ్డాయి.