లిఙ్గపురాణమ్

పూర్వకాలంలో, దేవతాధిపతి శివుడిని కఠిన తపస్సుతో ఆరాధించినవారికి ఓ మహత్తరమైన వరం లభించింది. ఎవరైనా “ఓం వాసుదేవాయ నమః” అనే ప్రణవంతో, భగవంతుని పేరు గౌరవంగా, భక్తితో, నమస్కారంతో ఎప్పుడూ జపిస్తే, ఆ జ్ఞాని ధృవుని స్థిరమైన స్థానాన్ని పొందుతాడు. అప్పట్లో, దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, మహర్షులు, వారి తల్లులతో సహా అందరూ, ఆ ధృవపదాన్ని చేరుకొని అక్కడ స్థిరంగా నిలిచారు. విష్ణువు ఆజ్ఞతో, ధృవుడు ప్రకాశవంతుడై, ద్వాదశాక్షరీ మంత్రంతో నక్షత్ర సమూహాలలో తన స్థానం పొందాడు. అతడు మహాసిద్ధిని పొందాడు—ఇది నేను నీకు చెప్పిన సత్యం. అందుకే, ఎవరైనా వాసుదేవునికి నమస్కరిస్తే, వారు ధృవుని లోకాన్ని పొందుతారు; వారి స్థిరత కూడా ధృవుని వలె అవుతుంది. ఇక్కడి వరకు చెప్పిన తరువాత, ఓ సూతా! ఇప్పుడు దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, సర్పాలు, రాక్షసుల ఉత్తమ జన్మక్రమాన్ని వివరంగా చెప్పమని కోరారు. ప్రాచీన కాలంలో సృష్టి సంకల్పం, దృష్టి, స్పర్శ ద్వారా జరిగింది. తరువాత ప్రచేతసుడు అయిన దక్షుడు వచ్చిన తరువాత, సృష్టి సహజీవన ద్వారా కొనసాగింది. దక్షుడు దేవతలు, ఋషులు, సర్పాలను సృష్టించడానికి ప్రయత్నించినప్పుడు, లోకాలు అభివృద్ధి చెందలేదు. తరువాత, మిలనంతోనే వృద్ధి సాధ్యమైంది. దక్షుడు జన్మ ద్వారా ఐదు వేల మంది కుమారులను సృష్టించాడు. వారిని చూసి, వివిధ జీవరాశులను సృష్టించాలనే ఆకాంక్షతో, అతడు ఎంతో ధన్యుడయ్యాడు. ఆ సమయంలో నారదుడు, దక్షుని కుమారులైన హర్యశ్వులకు ఇలా చెప్పాడు: “భూమిని పైకీ, కిందకీ పూర్తిగా తెలుసుకున్న తరువాత, మీరు లోకాన్ని సవివరంగా సృష్టించండి.” ఈ మాటలు విన్న హర్యశ్వులు అన్ని దిశల్లో వెళ్లిపోయారు. వారు నదులు సముద్రానికి చేరినట్టు తిరిగి రాలేదు. హర్యశ్వులు పోయిన తరువాత, ప్రాణికోటిని సృష్టించేవాడు అయిన దక్షుడు మరొక వెయ్యి మంది కుమారులను జన్మ ద్వారా సృష్టించాడు. వారిని శబలాస్వులు అంటారు. నారదుడు మళ్లీ ఆ శబలాస్వులకు, సూర్యుని వలె ప్రకాశించే వారికి, ఇలా చెప్పాడు: “భూమిని పూర్తిగా తెలుసుకుని, మీ అన్నదమ్ములను కూడా గుర్తుంచుకోండి. తరువాత మీరు లోకాన్ని సవివరంగా సృష్టించండి.” వారూ తమ అన్నదమ్ముల మార్గంలోనే వెళ్లిపోయారు. వారు కూడా పోయిన తరువాత, దక్షుడు, ప్రచేతసుని కుమారుడైన ప్రజాపతి, వైరిణిలో అరవై మంది కుమార్తెలను పుట్టించాడు. అందులో పది మందిని ధర్మునికి, పదమూడు మందిని కశ్యపునికి, ఇరవై ఏడుగురిని సోమునికి, నలుగురిని అరిష్టనేమికి ఇచ్చాడు. ఇద్దరిని భృగుపుత్రునికి, ఇద్దరిని కృశాశ్వునికి, ఇద్దరిని అంగిరసునికి ఇచ్చాడు. వీరి పేర్లు వివరంగా చెప్పబడ్డాయి. ఇప్పుడు ఆ దివ్యమాతల సంతానవృద్ధిని ప్రారంభం నుండి విను: మరుత్వతి, వసూ, యామి, లంబా, భాను, అరుంధతి. సంకల్పా, ముహూర్తా, సాధ్యా, విశ్వా, భామినీ అనే స్త్రీలు ధర్ముని భార్యలు. వీరి కుమారుల గురించి చెబుతాను. విశ్వా విశ్వదేవులను ప్రసవించింది; సాధ్యా సాధ్యులను; మరుత్వతి మరుతులను; వసూ కుమారులు వసువులు. భాను కుమారులు భానవులు, ముహూర్తా కుమారులు ముహూర్తకులు. లంబా ఘోషనామాన అనే కుమారుడిని, నాగవీతి కుమారుడు యామిజ. సంకల్పా కుమారుడు సంకల్పుడు. వసువుల సృష్టిని కూడా చెబుతాను. ప్రతిదిక్కునా వ్యాపించే ప్రకాశవంతమైన దేవతలు వసువులు. సమస్త జీవుల మేలు కోరే వసువులు: ఆప, ధృవ, సోమ, ధర, అనిల, అనల, ప్రత్యూష, ప్రభాస. వీరు ఎనిమిది మంది వసువులు. అజైకపాద, అహిర్బుధ్న్య, విరూపాక్ష, సభైరవ, హర, బహురూప, త్రయంబక, సురేశ్వర, సావిత్ర, జయంత, పినాకి, అపరాజిత—ఇవే పదకొండు మంది రుద్రులు, గణాధిపతులు. ఇప్పుడు కశ్యపుని భార్యలైన ఆదితి, దితి, అరిష్టా, సురసా, ముని, సురభి, వినత, తామ్ర, క్రోధవశా, ఇలా, కద్రూ, త్విషా, దను—వీరి సంతానాన్ని చెబుతాను. చాక్షుషమనుబంధంలో తుషిత దేవతలు జన్మించారు. వైవస్వతమనుబంధంలో పన్నెండు ఆదిత్యులు ప్రసిద్ధులు: ఇంద్ర, ధాత, భగ, త్వష్ట, మిత్ర, వరుణ, అర్యమన్, వివస్వాన్, సవిత, పూషా, అంసుమాన్, విష్ణు. వీరు వెయ్యిరశ్ములతో ప్రకాశించే ఆదిత్యులు. దితికి కశ్యపుని ద్వారా ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు: హిరణ్యకశిపు, హిరణ్యాక్ష. దనుకు కశ్యపుని ద్వారా వంద మంది బలవంతులు కుమారులు పుట్టారు. వారిలో విప్రచిత్తి ప్రధానుడు. తామ్రకు ఆరు మంది కుమార్తెలు పుట్టారు: శుకీ, శ్యేని, భాసీ, సుగ్రీవీ, గృధ్రికా, శుచీ. శుకీ ధర్మబద్ధంగా గువ్వలు, గుడ్లగూబలను ప్రసవించింది; శ్యేని గద్దలను, భాసీ క్రౌంచపక్షులను ప్రసవించింది. గృధ్రీ గద్దలు, పావురాలు ప్రసవించింది; పారావతీ పక్షులను ప్రసవించింది; శుచీ హంసలు, సరస, కారండ, ప్లవ పక్షులను ప్రసవించింది. సుగ్రీవీ మేకలు, గుర్రాలు, గొర్రెలు, ఒంటెలు, గాడిదలను ప్రసవించింది. వినతకు గరుడుడు, అరుణుడు పుట్టారు—వారు మంగళకరులు. అలాగే, సౌదామినీ అనే భయంకరమైన కన్య జన్మించింది. సురసా ప్రాచీన కాలంలో వెయ్యి మంది సర్పాలను జన్మనిచ్చింది. కద్రూ, దీక్షలో స్థిరంగా ఉండి, వెయ్యి తలలతో కూడిన వెయ్యి మంది సర్పాలను ప్రసవించింది. వారిలో ఇరవై ఆరు మంది అత్యుత్తములు గా ప్రసిద్ధి చెందారు. ఇలా ఈ సృష్టి వైభవాన్ని, దేవతల, దానవుల, పక్షుల, జంతువుల, సర్పాదుల జననాన్ని మహర్షులు వివరించారు.