ఒకప్పుడు, పరమ పవిత్రమైన సూర్యుని రథం గురించి మునులు వివరంగా వర్ణించారు. ఆ రథం ఒక అక్షంతో, ఒకే ఒక చక్రంతో తిరుగుతూ ఉంటుంది. దాని కదలికకు మూలమైనది ధృఢమైన యుగు; అది వాయువులచే ప్రేరితమై, ప్రకాశవంతమైన కాంతులను ముందుకు నడిపిస్తుంది. రథానికి రెండు కాంతి రశ్ములు ఉంటాయి. అవి యుగునకు మరియు అక్షానికి చివరల్లో కలిసిపోతాయి. ఈ రెండు రశ్ములు యుగుతో బంధించబడి, యుగు మరియు అక్షం తిరుగుతుంటాయి. ఈ తిరుగుడుతో ఆకాశ రథం వృత్తాకారాలను సృష్టిస్తుంది. యుగు, అక్షం చివరలు రథానికి కుడి వైపున ఉంటాయి. ఈ రథం, యుగుతో మరియు గుర్రాలకు కట్టిన పట్టీలతో బలంగా పట్టుబడి, తిరుగుతూ రెండు రశ్ములు యుగును అనుసరిస్తుంటాయి. ఈ వాయుప్రేరిత రథం యొక్క యుగు మరియు అక్షం చివర ఒక కట్టెకు బలంగా బంధించబడి, అది తాడును పోలి అన్ని దిశల్లో తిరుగుతుంది. రథం ఉత్తరయాణంలో తిరుగుతున్నప్పుడు, రశ్ములు వృత్తాలను పెంచుతాయి. దక్షిణాయనంలోకి మళ్లినప్పుడు, కొత్త వృత్తాలు ఏర్పడతాయి. ఆ రశ్ములు యుగుతో నియంత్రించబడి లోపలికి లాగబడినప్పుడు, సూర్యుడు తనలో ఉండి వృత్తాలుగా తిరుగుతాడు. ఈ రెండు భాగాల మధ్య ఎనభై వందల వృత్తాలు ఉంటాయి. యుగుతో విడిపడిన రశ్ములు తిరిగి వచ్చి చేరుతాయి. అలాగే, సూర్యుడు బయటవైపు కూడా వృత్తాకారంగా, వేగంగా తిరుగుతూ, ఆ వృత్తాలను విప్పుతూ ముందుకు సాగుతాడు. ఈ విధంగా దేవతలు, ఋషులు రోజు, రాత్రి ఎల్లప్పుడూ భాస్కరుడైన సూర్యుని పూజిస్తూ, ఆయనకు గౌరవం ఇస్తుంటారు. ఆ రథాన్ని దేవతలు, ఆదిత్యులు, ఋషులు, గంధర్వులు, అప్సరసలు, నాయకులు, నాగులు మరియు రాక్షసులు సంరక్షిస్తారు. వారు ప్రతి జంటగా రెండు నెలల పాటు సూర్యునితో నివసిస్తూ, తమ శక్తులతో కాంతివంతమైన, మంగళకరమైన భాస్కరుడిని పోషిస్తారు. ఋషులు తమ కవిత్వంతో రవిని స్తుతిస్తారు; గంధర్వులు, అప్సరసలు నాట్య, గీతాలతో ఆయనను ఆరాధిస్తారు. యక్షులు, నాయకులు, భూతగణాలు ఆయుధాలను సమీకరిస్తారు; నాగులు సూర్యుని మోస్తారు; యాతుధానులు ఆయనను అనుసరిస్తారు. వాలఖిల్యులు సూర్యుని సూర్యోదయ సమయంలో చుట్టుముట్టి, సాయంకాలానికి ఆయనను నడిపిస్తారు. ఈ విధంగా ప్రతి జంట రెండు నెలల పాటు సూర్యునితో ఉంటారు. ఈ నెలలు: మధూ, మాధవ, శుక్ర, శుచీ, నభస, నభస్య, ఇష, ఊర్జ, సహస, సహస్య, తపస్య, తపః – ఇవే మానవ సంవత్సరంలోని పదిరెండు నెలలు. ఋతువులు: వసంతం, గ్రీష్మం, వర్షా, శరద్, హేమంత, శిశిర. ఈ కాలాన్ని ధాత, అర్యమన్, మిత్ర, వరుణ, ఇంద్ర, వివస్వాన్, పుషణ్, పర్జన్య, అంసు, భాగ వంటి ఆదిత్యులు సంరక్షిస్తారు. త్వష్ట, విష్ణు, పులస్త్య, పులహ, అత్రి, వసిష్ఠ, అంగిరస, భృగు వంటి మహర్షులు, భరద్వాజ, గౌతమ, కశ్యప, క్రతు, జమదగ్ని, కౌశిక, వాసుకి, కంకణికర వంటి ఋషులు, నాగులు కూడా పాల్గొంటారు. టక్షకుడు, నాగుడు, ఏలపత్ర, శంఖపాల, ఐరావత వంటి నాగులు; ధనంజయ, మహాపద్మ, కర్కోటక, కంబల, అశ్వతర వంటి ఇతర నాగులు; తుంబురు, నారద వంటి గంధర్వులు; హాహ, హూహూ, విశ్వావసు, ఉగ్రసేన, సురుచిః, పరావసు వంటి గంధర్వులు; చిత్రసేన, ఉర్నాయు, ధృతరాష్ట్ర, సూర్యవర్చ, కృతస్థల దేవత; శుభనన, శుభశ్రోని, పుంజికస్థల, మేనక, సహజన్య, ప్రమ్లోచ, శుచిస్మిత, అనుమ్లోచ, ఘృతాచీ, విశ్వాచీ, ఉర్వశీ, పూర్వచిత్తి, తిలోత్తమ వంటి అప్సరసలు; రంభ, అంబోజవధన, రథకృత్, గ్రామణి, రథోజ, రథచిత్ర, సుభాహు, రథస్వన వంటి ఇతర గణాలు కూడా ఇందులో భాగమవుతారు. వరుణుడు, సుశేన, సేనజిత్, తర్క్ష్య, అరిష్టనేమి, క్షతజిత్, సత్యజిత్ వంటి నాయకులు; రాక్షోహేతి, ప్రహేతి, పౌరుషయ, వధః, నాగుడు, పులి, నీరు, వాయువు, మెరుపు, సూర్యుడు వంటి శక్తులు కూడా ఈ రథాన్ని సంరక్షిస్తారు. బ్రహ్మోపేతుడు, యజ్ఞోపేతుడు వంటి రాక్షసాధిపతులు కూడా ఇతర దేవతలతో పాటు సూర్యునిలో నివసిస్తారు. ప్రతి ఏడాది పదిరెండు గణాలు, ఒక్కో గణంలో ఏడుగురు ఉంటారు. ధాత నుంచి విష్ణువు వరకు పదిరెండు ఆదిత్యులు; పులస్త్య నుంచి కౌశిక వరకు మహర్షులు; వాసుకి నుంచి అశ్వతర వరకు పదిరెండు నాగులు; తుంబురు మొదలుకొని ఇతర గంధర్వులు; కృతస్థల నుంచి రంభ వరకు అప్సరసలు – వీరందరూ తమ క్రమంలో సూర్యునికి సేవ చేస్తారు. వీరు తమ తమ స్థానాలను అధిష్ఠించి, సూర్యునికి స్తోత్రాలు, నాట్యాలు, గీతాలతో సేవ చేస్తారు. సత్యజిత్ మొదలుకొని రథకృత్ వరకు నాయకులు తాండవ నాట్యంతో ఆరాధిస్తారు. రాక్షోహేతి నేతృత్వంలోని రాక్షసులు ఆయుధాలతో కూడి, త్యాగానికి సిద్ధమై ఉంటారు. ఈ విధంగా ధాత, అర్యమన్, పులస్త్య, పులహ, ప్రజాపతి, ఉరగ, వాసుకి, కంకణిక, తుంబురు, నారద – వీరంతా సూర్యుని రథాన్ని క్రమంగా సంరక్షిస్తూ, సూర్యుని మహిమను విశ్వంలో వ్యాపింపజేస్తూ ఉంటారు.