లిఙ్గపురాణమ్

ప్రియవ్రతుడు తన కుమారులను వివిధ ద్వీపాలపై రాజులుగా నియమించాడు. అతని కుమారులు జ్యోతిష్మాన్, ద్యుతిమాన్, హవ్య, సవన—ఇవీ కూడా అతని సంతానం. మొత్తం ఏడు మంది కుమారులను ఏడు భూముల పాలకులుగా అభిషేకించాడు. ఆలోచనాశక్తి, బలంతో ప్రసిద్ధుడైన ఆగ్నీధ్రుడు జంబూద్వీపానికి అధిపతిగా నియమితుడయ్యాడు. మేధాతిథిని ప్లక్షద్వీపానికి అధిపతిగా చేశాడు. అందంతో మెరిసిపోయే శాల్మలుడిని శాల్మలద్వీపానికి రాజుగా నియమించాడు. కుశద్వీపానికి జ్యోతిష్మత్ని పాలకుడిగా నియమించాడు. ద్వితిమాన్‌ను క్రౌంచద్వీపానికి రాజుగా నియమించాడు. అలాగే హవ్యను శాకద్వీపానికి అధిపతిగా నియమించాడు. వ్రతసంపన్నుడైన సవనను పుష్కరద్వీపానికి అధిపతిగా చేశాడు. ఆ పుష్కరద్వీపంలో సవనకు మహావీత అనే కుమారుడు జన్మించాడు. ధాతకీ, మహావీత—ఈ ఇద్దరూ అతని ఉత్తమ సంతానం. మహావీత అనే మహాత్ముని పేరుతో ఆ ప్రాంతాన్ని మహావీత అని పిలిచేవారు. ధాతకీ పేరుతో ధాతకీఖండం అని మరో ప్రాంతం ప్రసిద్ధి చెందింది. శాకద్వీపాధిపతి హవ్యకు కూడా కుమారులు పుట్టారు. హవ్య కుమారులు: జలద, కుమార, సుకుమార, మణిచక, కుసుమోత్తర, మోదాక, ఏడవవాడైన మహాద్రుమ. వీరి పేర్లతోనే అక్కడి ప్రాంతాలు ప్రసిద్ధి చెందాయి—జలదకు అలద, కుమారకు కౌమార, సుకుమారకు సుకుమార, మణిచకకు మాణిచక, కుసుమోత్తరకు కుసుమోత్తర, మోదాకకు మోదాక, మహాద్రుమకు మహాద్రుమ అని ఆ ప్రాంతాలు పేరొందాయి. క్రౌంచద్వీపాధిపతి ద్యుతిమాన్ కుమారులు: కుశల, మనుగ, ఉష్ణ, పీవర, అంధకారక, ముని, డుండుభి. వీరి పేర్లతోనే అక్కడి ఏడు ప్రాంతాలు ప్రసిద్ధి. కుశల ప్రాంతం కుశల, మనుగ ప్రాంతం మనోనుగ, ఉష్ణ ప్రాంతం ఉష్ణ, పీవర ప్రాంతం పీవర, అంధకారక ప్రాంతం అంధకారక, ముని ప్రాంతం ముని, డుండుభి ప్రాంతం డుండుభి అని పిలుస్తారు. కుశద్వీపంలో కూడా ఏడు మహాశక్తులు నివసించేవారు: ఉద్భిద, వేణుమాన్, ద్వైరథ, లవణ, ధృతీ, ప్రభాకర, ఏడవవాడైన కపిల. వీరి పేర్లతోనే ఉద్భిద, వేణుమండల, ద్వైరథ, లవణ, ధృతిమత్, ప్రభాకర, కపిల ప్రాంతాలు ఏర్పడ్డాయి. శాల్మలద్వీపానికి వపుష్మత్ కుమారులు పాలకులు: శ్వేత, హరిత, జిమూత, రోహిత, వైద్యుత, మానసా, సుప్రభ. వీరి పేర్లతోనే అక్కడి ఏడు ప్రాంతాలు ప్రసిద్ధి: శ్వేతకు శ్వేత, హరితకు హారిత, జిమూతకు జిమూత, రోహితకు రోహిత, వైద్యుతకు వైద్యుత, మానసాకు మానసా, సుప్రభకు సుప్రభ. ఇప్పుడు ప్లక్షద్వీపం గురించి. మేధాతిథికి ఏడు కుమారులు ఉన్నారు. వారే ప్లక్షద్వీప పాలకులు. పెద్దవారు శాంతభయ. మిగిలిన వారు శిశిర, సుఖోదయ, ఆనంద, శివ, క్షేమక, ధ్రువ. వీరి పేర్లతోనే ప్లక్షద్వీపంలో ఏడు ప్రాంతాలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ మేధాతిథి కుమారులే అక్కడి ప్రజలను వర్ణాశ్రమ ధర్మాలతో స్థిరపరిచారు. ప్లక్షద్వీపం, శాకద్వీపానికి సమీప ప్రాంతాల్లో ధర్మం అయిదు విభాగాలుగా ఉంది—వర్ణ, ఆశ్రమాల ప్రకారం. ఈ ఐదు ద్వీపాల్లోని ప్రజలకు సుఖం, దీర్ఘాయువు, స్వరూపం, బలం, ధర్మం సాధారణ లక్షణాలు. వాళ్లు ఎల్లప్పుడూ రుద్రారాధనలో నిమగ్నమై, మహేశ్వరునికి అంకితమై ఉంటారు. పుష్కరద్వీపంలో జన్మించినవారు ప్రజలకు అధిపతులు. ప్రజాపతి, రుద్రుని ప్రజలు భక్తి ఆనందంతో నిండిపోయి ఉంటారు. ఇప్పుడు జంబూద్వీపానికి తిరిగి వస్తే—కామ్యాదేవి పుత్రుడైన పెద్దవాడు ఆగ్నీధ్రుడు, ప్రియవ్రతుడు అతనిని జంబూద్వీపాధిపతిగా అభిషేకించాడు. అతడు భవుని పట్ల అపార భక్తితో, ఎల్లప్పుడూ యవ్వనంతో, తపస్సులో స్థిరంగా, భవారాధనలో నిమగ్నమై, గోమాన్, ధీమాన్, ఇతర ద్విజులతో కలసి, మహిమతో జీవించేవాడు. ఆగ్నీధ్రునికి తొమ్మిది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారందరూ ప్రజాపతితో సమానులు, మహేశ్వరునికి భక్తులు. పెద్దవాడు నాభి, తర్వాత కింపురుష, మూడవవాడు హరివర్ష, నాలుగవవాడు ఇలావృత. ఐదవవాడు రమ్య, ఆరవవాడు హిరణ్మాన్, ఏడవవాడు కురు, ఎనిమిదవవాడు భద్రాశ్వ, తొమ్మిదవవాడు కేతుమాల. వీరి ప్రాంతాల క్రమంలో—నాభికి దక్షిణంలో ఉన్న హేమ ప్రాంతం, కింపురుషునికి హేమకూట ప్రాంతం, హరివర్షునికి నైషధ ప్రాంతం, ఇలావృతునికి మధ్యలో మెరు పర్వతంతో ఇలావృత ప్రాంతం, నీలాచల పాదంలో ఉన్న సుందరమైన ప్రాంతాన్ని తన కుమారునికి ఇచ్చాడు. ఇలా ప్రియవ్రతుని సంతానం భూమిని ఏడు ద్వీపాలుగా పంచుకొని, ప్రతి ద్వీపాన్ని, ప్రతి ప్రాంతాన్ని తమ పేర్లతో ప్రసిద్ధి పరచారు. ధర్మాచరణ, భక్తి, సామరస్యంతో ఆ రాజ్యాలు పరిపాలించబడ్డాయి.