लिङ्गपुराणम्

शैलं रसातलं विप्राः शार्करं हि तलातलम् पीतं सुतलमित्युक्तं वितलं विद्रुमप्रभम्

सितं हि अतलं तच्च तलं यच्च सितेतरम् क्ष्मायास्तु यावद्विस्तारो ह्य् अधस्तेषां च सुव्रताः

तलानां चैव सर्वेषां तावत्संख्या समाहिता सहस्रयोजनं व्योम दशसाहस्रमेव च

लक्षं सप्तसहस्रं हि तलानां सघनस्य तु व्योम्नः प्रमाणं मूलं तु त्रिंशत्साहस्रकेण तु

सुवर्णेन मुनिश्रेष्ठास् तथा वासुकिना शुभम् रसातलमिति ख्यातं तथान्यैश् च निषेवितम्

विरोचनहिरण्याक्षनरकाद्यैश् च सेवितम् तलातलमिति ख्यातं सर्वशोभासमन्वितम्

वैनायकादिभिश्चैव कालनेमिपुरोगमैः पूर्वदेवैः समाकीर्णं सुतलं च तथापरैः

वितलं दानवाद्यैश् च तारकाग्निमुखैस् तथा महान्तकाद्यैर् नागैश् च प्रह्लादेनासुरेण च

वितलं चात्र विख्यातं कम्बलाश्वनिषेवितम् महाकुम्भेन वीरेण हयग्रीवेण धीमता

शङ्कुकर्णेन संभिन्नं तथा नमुचिपूर्वकैः तथान्यैर् विविधैर् वीरैस् तलं चैव सुशोभितम्

तलेषु तेषु सर्वेषु चाम्बया परमेश्वरः स्कन्देन नन्दिना सार्धं गणपैः सर्वतो वृतः

तलानां चैव सर्वेषाम् ऊर्ध्वतः सप्तसप्तमाः क्ष्मातलानि धरा चापि सप्तधा कथयामि वः

सप्तद्वीपा तथा पृथ्वी नदीपर्वतसंकुला समुद्रैः सप्तभिश्चैव सर्वतः समलंकृता

जम्बूः प्लक्षः शाल्मलिश् च कुशः क्रौञ्चस्तथैव च शाकः पुष्करनामा च द्वीपास्त्वभ्यन्तरे क्रमात्

सप्तद्वीपेषु सर्वेषु साम्बः सर्वगणैर्वृतः नानावेषधरो भूत्वा सान्निध्यं कुरुते हरः

क्षारोदेक्षुरसोदश् च सुरोदश् च घृतोदधिः दध्यर्णवश् च क्षीरोदः स्वादूदश्चाप्यनुक्रमात्

समुद्रेष्विह सर्वेषु सर्वदा सगणः शिवः जलरूपी भवः श्रीमान् क्रीडते चोर्मिबाहुभिः

क्षीरार्णवामृतमिव सदा क्षीरार्णवे हरिः शेते शिवज्ञानधिया साक्षाद्वै योगनिद्रया

यदा प्रबुद्धो भगवान् प्रबुद्धमखिलं जगत् यदा सुप्तस्तदा सुप्तं तन्मयं च चराचरम्

तेनैव सृष्टमखिलं धृतं रक्षितमेव च संहृतं देवदेवस्य प्रसादात्परमेष्ठिनः

सुषेणा इति विख्याता यजन्ते पुरुषर्षभम् अनिरुद्धं मुनिश्रेष्ठाः शङ्खचक्रगदाधरम्

ये चानिरुद्धं पुरुषं ध्यायन्त्यात्मविदां वराः नारायणसमाः सर्वे सर्वसंपत्समन्विताः

सनन्दनश् च भगवान् सनकश् च सनातनः वालखिल्याश् च सिद्धाश् च मित्रावरुणकौ तथा

यजन्ति सततं तत्र विश्वस्य प्रभवं हरिम् सप्तद्वीपेषु तिष्ठन्ति नानाशृङ्गा महोदयाः

आसमुद्रायताः केचिद् गिरयो गह्वरैस् तथा धरायाः पतयश्चासन् बहवः कालगौरवात्

सामर्थ्यात्परमेशानाः क्रौञ्चारेर्जनकात्प्रभोः मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह

प्रवक्ष्यामि धरेशान् वो वक्ष्ये स्वायंभुवे ऽन्तरे मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेषु च

तुल्याभिमानिनश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः स्वायंभुवस्य च मनोः पौत्रास्त्वासन्महाबलाः

प्रियव्रतात्मजा वीरास् ते दशेह प्रकीर्तिताः आग्नीध्रश्चाग्निबाहुश् च मेधा मेधातिथिर्वसुः