श्रीहरिः परमेश्वरं प्रार्थयन् तमस्य दिव्यं स्वरूपमपश्यत्। तस्य दक्षिणगण्डं “ऋ” वर्णरूपः, वामगण्डं तु “ॠ”, उभे नासिके “ऌ” च “ॡ” इत्येतद्वर्णौ। भगवतः “ए” वर्णःोत्तरोष्ठः, “ऐ” तु अधरोष्ठः; “ओ” तथा “औ” वर्णौ तस्य दन्तपङ्क्त्योः क्रमेण। तस्य देवाधिदेवस्य “अं” वर्णः तालु, “क” आदयः पञ्च वर्णाः पञ्च दक्षिणहस्ताः, तथा “च” आदयः पञ्च वर्णाः पञ्च वामहस्ताः। “ट” आदयः पञ्च वर्णाः तस्य पादौ, तथा “त” आदयः अपि पादरूपाः। “प” वर्णः तस्य उदरं, “फ” पार्श्वः, “ब” वामपार्श्वः, “भ” स्कन्धः। महायोगिनः शम्भोः हृदयं “म” वर्णः, “य” प्रभृतयः सप्त वर्णाः भगवतः सप्त धातवः। “ह” वर्णः तस्य आत्मस्वरूपम्, “क्ष” तु कोपः। स महान् उमया सहितं महेश्वरं दृष्ट्वा, विष्णुः प्रणम्य, ओंकारात् उदितं पञ्चकलासंयुक्तं मन्त्रं पुनरपश्यत्। स मन्त्रः शुद्धस्फटिकसदृशः, द्वात्रिंशदक्षरसम्भूतः, प्रज्ञाजनकः, सर्वधर्मप्रवर्तकः। गायत्रीमूलकं हरितवर्णं, चतुर्विंशत्यक्षरं, चतु:कलायुतं, सर्ववश्यकरं मन्त्रं अपि स ददर्श। अथर्वणसम्बन्धिनं कृष्णवर्णं, अष्टकलायुतं, त्रयस्त्रिंशदक्षरं, महाक्रियाशक्तिसम्पन्नं मन्त्रं अपि स पश्यति। यजुर्वेदसम्भूतं शुक्लवर्णं, अष्टकलायुतं, पञ्चत्रिंशदक्षरं, शान्तिदायकं मन्त्रं अपि स ददर्श। साममूलकं रक्तवर्णं त्रयोदशकलायुतं, बालाादिसहितं, जगति आद्यं, वृद्धिक्षयकारणं मन्त्रं अपि स पश्यति। एषां मन्त्राणां वर्णाः षट्षष्टिः संख्यया। एवं पञ्च मन्त्रान् प्राप्त्वा, श्रीहरिः तान् जपन् स्थितः। ततः, कालविभागरूपिणं, ऋग्यजुःसामवेदमयस्वरूपं, ईशानमौलिनं, आदिपुरुषमुखं भगवन्तं दृष्ट्वा, अघोरहृदयमुदारं, वामभागगुप्तं, सदा-शिवं, महाभोगिनं नागराजेन भूषितं, सर्वत्रमुखपादं, सर्वत्रचक्षुर्हस्तं, ब्रह्मेश्वरं, सृष्टिस्थितिलयकारणं शिवं अपश्यत्। स विष्णुः, तं वरदं भगवन्तं पुनः प्रीयमाणैः शब्दैः स्तोतुम् आरब्धवान्— “नमः रुद्रायैकाक्षराय, अकाराय, आत्मरूपिणे, उकाराय, आद्याय, ज्ञानमूर्तये। नमः तृतीयाय मकाराय, शिवाय परमात्मने, सूर्याग्निचन्द्रवर्णाय, पूज्याय। अग्नये रुद्ररूपाय, रुद्राधिपतये, शिवाय, शिवमन्त्राय, सद्योजाताय स्रष्ट्रे नमः। वामाय, वामदेवाय, वरदाय, अमराय, अघोराय, अतिकोपिने, सद्योजाताय शीघ्राय नमः। ईशानाय, श्मशाननाथाय, पराय शीघ्राय, वेदाधाराय, ऊर्ध्वलिङ्गाय, लिङ्गधारिणे नमः। हेमलिङ्गाय, हेमवर्णाय, जललिङ्गाय, जलात्मने, शिवाय, शिवलिङ्गाय, सर्वव्यापिने, व्योमव्यापिने नमः। वायवे, वातवेगाय, सर्वव्यापिने, तेजसे, तेजोनाथाय, सर्वव्याप्ततेजसे नमः। आपः, आप्यात्मने, सर्वव्याप्तापः, पृथिव्यै, अन्तरिक्षाय, सर्वव्याप्तपृथिव्यै नमः। शब्दस्पर्शरूपाय, रसगन्धरूपिणे, सुगन्धिने, गणनाथाय, गुह्यतमाय नमः। अनन्ताय, अमूर्तये, अनन्ताय, निर्लेजाय, शाश्वताय, पराय, आप्योनिभृताय, योगिने नमः। आप्सु स्थिताय, मध्ये तेजसे, रक्षित्रे, संहर्त्रे, सृजते, लयेशाय नमः। अचेतनाय, चिन्त्याय, चेतननाशकाय, अमूर्तये, सुन्दरमूर्तये, अशरीरिणे, शरीरनाशकाय नमः। भस्माङ्गाय, सूर्यचन्द्राग्निकारणाय, शुक्लाय, शुक्लवर्णाय, हिमगिरिविहारिणे नमः। अतीवशुक्लाय, सुन्दराननाय, शुक्लकेशाय, शुक्लमुखाय, महावक्त्राय, शुक्लरक्ताय नमः। हराय, उत्तमार्त्राणाय, दुन्दुभये, शतारूपाय, अनामयाय, ध्वजवत्सलाय नमः। समृद्धिशोकवर्जिताय, पिनाकपाणये, जटिने, मुक्ताय, सुत्राय, बन्धनाशकाय नमः। उत्तमयज्ञिने, हविषे, परमपवित्राय, बुद्धये, शुभाननाय, सुशीलाय, अजिताय, दमनाय नमः। बकाय, बकवेषधारिणे, नागाभरणाय, सनकाय, नित्याय, सनन्दनाय नमः। सनत्कुमाराय, सारथये, वनवासिने, महात्मने, लोकदर्शिने, त्र्यायुषे, सदा शुद्धाय नमः। शङ्खपालाय, शङ्खाय, रजसे, तमसे, सरस्वताय, मेघाय, मेघवाहनाय नमः। शुभवाहनाय, विवाहकारकाय, विवादसिद्धिदाय, शिवाय, रुद्राय, प्रधानाय पुनःपुनः नमः। त्रिगुणात्मने, चतुर्व्याप्तिकराय, जगद्व्यापिनि, जगत्कारणाय नमः।” एवं श्रीविष्णुः परमेश्वरं भक्त्या स्तुत्वा, तस्य अद्भुतं स्वरूपं साक्षात्कृतवान्।