अथाहं तस्य लिङ्गस्य अन्तं ज्ञातुम् आकाङ्क्षन्, शीघ्रं यत्नं च कृत्वा, श्रान्तः अभवं; तस्य सीमां न दृष्ट्वा, अहं गर्वात् अधः अवतरं. एवं भगवाञ् विष्णुः अपि, श्रमेण क्लान्तः, तस्य लोचनयोः कम्पनं स्फुटम् आसीत्, स सर्वदेवदृश्यं महद्रूपं सन्दर्शयन् शीघ्रं समुत्थितः। स मां समागत्य, महता मनसा नम्रः, शम्भुमायया मोहितः, तत्र स्थितवान्, तस्य चित्तं विक्षिप्तम्। सः मया सह परमेश्वरस्य पृष्ठतः, पार्श्वतः, पुरतः च प्रणम्य, विस्मयं गतः—"किमेतत्?" इति चिन्तयन्। तदा तत्र एकः शब्दः उत्पन्नः, "ॐ ॐ" इति दीर्घस्वरेण सुस्पष्टम्, हे देवश्रेष्ठ, श्रूयते स्म। "किमेतत्?" इति चिन्तयन् अहम् तं महाशब्दं शृण्वन् स्थितवान्, तदा लिङ्गस्य दक्षिणपार्श्वे नित्यं तम् एकं पश्यामि। तत्र दक्षिणे "अ" इति आद्यं वर्णं, वामे "उ" इति, मध्ये "म" इति, अन्ते च "ॐ" इति शब्दं दृष्टवान्। दक्षिणे आद्यं वर्णं सूर्यमण्डलसदृशं दीप्तमानं, वामे "उ" इति अग्निवत् जाज्वल्यमानं, हे नरश्रेष्ठ, अहं अपश्यम्। मध्ये "म" इति चन्द्रमण्डलसदृशं विश्रान्तम्, तस्योपरि स्वच्छस्फटिकसन्निभं प्रभुं दृष्टवान्। सः चतुर्थातीतः, अमृतः, निष्कलः, निर्विकल्पः, अद्वयं, शून्यः, अन्तर्बहिर् रहितः, तथापि अन्तर्बहिश्च युक्तः, तत्रैव स्थितः, अनादिमध्यान्तवर्जितः, आनन्दरूपस्य अपि कारणम्। तत्र त्रयः मात्राः अर्धमात्रा च "नाद" इति प्रसिद्धा, या ब्रह्मरूपा; तत्र माधवः ऋग्यजुःसामरूपेण विद्यमानः। वेदवाक्येभ्यः प्रभुः विश्वात्मानं चिन्तयामास; ततः स ऋषिः वेदरूपः अभवत्, तस्मात् ऋषेः शुद्धसारः उत्पन्नः। तेनैव ऋषिणा विष्णुः परमेश्वरं बुबोध, रुद्रः अपि चिन्ताशून्यः वाचा मनसा च तं चिन्तयामास। येन न प्राप्यते, ते पुनः निवर्तन्ते; स एकाक्षरेण व्यक्तव्यः; तेनैव एकाक्षरेण सत्यम् परमकारणं कथ्यते। सत्यं, आनन्दः, अमृतत्वं, परं ब्रह्म, परमात्परः; एकाक्षरेण "अ" इति नाम्ना प्रभुः, हिरण्याण्डसमुत्पन्नः। "उ" इति एकाक्षरात् हरिः परमकारणम्; "म" इति एकाक्षरात् नीललोहितः प्रभुः। सृष्टिकर्ता "अ" इति, "उ" इति मोहकः, "म" तेषां मध्ये सदा कृपाकारी। "म" बीजधारकः, "अ" बीजम्, "उ" हरिः योनिः, प्रधनपुरुषेश्वरः। बीजधारकः बीजं च सा योनि च, "नाद" इति महेश्वरः; स स्वेच्छया आत्मानं विभाग्य स्थितः। तस्मात् लिङ्गात् बीजधारिणः प्रभोः "अ" इति बीजं उत्पन्नम्; "उ" इति योनौ स्थितम्, सर्वतो वर्धितम्। तदा हिरण्याण्डं समुत्पन्नम्, आद्यवर्णं आवृत्य, बहूनि वर्षाणि दिव्यं मण्डलं सलिले संस्थापितम्। सहस्रसंवत्सरात्, आद्यजं तदण्डं द्विधा विदारितम्; तदण्डं सलिले स्थितम्, तेन प्रभुणा "आद्य" इति कथितम्। तस्य अण्डस्य उपरि शुभ्रं हिरण्यकवचं, अधस्तात् पञ्चलक्षणा पृथिवी जाता। तस्मात् अण्डात् "अ" इति, चतुर्मुखः उत्पन्नः; स सर्वलोकसृष्टिकर्ता, त्रिरूपधारी प्रभुः। एवं "ॐ ॐ" इति यजुर्वेदश्रेष्ठाः वदन्ति; यजुर्वचनं शृण्वन्, ऋग्सामवेदौ अपि ससम्मानम्। एवं हे हरि, हे ब्रह्मन्, वेदाः तदा एवमुक्तवन्तः; तदा वेदवर्णितं देवेश्वरं ज्ञात्वा, वेदोत्पन्नैः मन्त्रैः तं महेश्वरं स्तुतवान्; तेन स्तुतः निष्कलङ्कः प्रभुः तस्मिन् लिङ्गे स्थितवान्। स दिव्यं शब्दमयम् रूपं धारयन्, सस्मितः तत्र स्थितवान्; "अ" इति तस्य शीर्षम्, ललाटं दीर्घमुक्तम्। "इ" दक्षिणनेत्रम्, "ई" वामनेत्रम्; "उ" दक्षिणकर्णः, "ऊ" वामकर्णः। "ऋ" दक्षिणकपोलः, "ॠ" वामकपोलः; "ऌ" "ॡ" च नासिके। "ए" ओष्ठः उपरीयः, "ऐ" अधरोष्ठः प्रभोः; "ओ" "औ" द्वौ दन्तपङ्क्त्यौ। "अं" तस्य तालुः, पञ्च कादयः पञ्च दक्षिणहस्ताः। तथैव पञ्च चादयः पञ्च वामहस्ताः; पञ्च टादयः पादौ, तथैव तादयः। "प" उदरम्, "फ" पार्श्वः, "ब" वामपार्श्वः, "भ" स्कन्धः। "म" हृदयं शम्भोः, महादेवस्य योगिनः; "य" यावत् "स" सप्त धातवः प्रभोः। "ह" आत्मरूपम्, "क्ष" क्रोधः; तं महेश्वरं उमया सहितं दृष्ट्वा, प्रणम्य, भगवतः विष्णुः पुनः ओंकारोत्थं मन्त्रं पश्यति, पञ्चकलायुक्तम्। सः निर्मलस्फटिकसन्निभः, द्वात्रिंशदक्षरसमन्वितः, बुद्धिप्रदः, धर्मार्थप्रवर्तकः। तत्र गायत्रीमन्त्रोत्थं पश्यति, हरितवर्णम्, सर्ववश्यकारकम्, चतुर्विंशत्यक्षरयुक्तं, चतु:कलासमन्वितं, अतीव श्रेष्ठम्। एवं तदिदं दिव्यं रहस्यं, वेदानां रहस्यम्, भगवतः स्वरूपम्, तेन सुस्पष्टं प्रत्यक्षीकृतम्।