लिङ्गपुराणम्

इन्द्रेण एवम् उक्तः स ऋषिस्वरः, उपमन्युः, कराभ्यां संहिताभिः प्रणम्य, शिवभक्तिं वररूपेण प्रार्थितवान्। तस्य वचः श्रुत्वा, भगवन् शक्ररूपधारी, किंचित् कोपमूर्तिम् आस्थाय, विक्षिप्तचित्तः स्वयम् उक्तवान् – "न जानासि मां, दिव्यऋषे? अहं देवाधिपतिः शक्रः, त्रैलोक्यनायकः, सर्वैः देवैः पूजितः। त्वं मम भक्तो भव, ब्रह्मश्रेष्ठ; सदा मां पूजय। सर्वं शुभं दास्यामि; निर्गुणं रुद्रं त्यज।" शक्रस्य तानि वचनानि श्रुत्वा, यानि श्रोत्राणि विदारयन्ति, उपमन्युः, पुण्यं पञ्चाक्षरं मन्त्रं उच्चार्य, इदं अब्रवीत् – "नूनं कश्चित् असुरः, शक्ररूपेण आगतः, धर्मस्य विघ्नाय; अन्यथा न स्यात्। त्वमेव, निन्दायाः प्रवृत्त्या, परमेश्वरस्य निर्गुणत्वं महत्त्वं च सर्वं उक्तवान्। किं अधिकं वाच्यं मया? अद्य अहं महान् पापं अन्येन भवस्य निन्दनं श्रुत्वा अवगतम्। भवस्य निन्दनं श्रुत्वा, तद्वेलायाम् स्वदेहं त्यजेत्; एवं आत्मनं हत्वा, शीघ्रं शिवलोकं गच्छेत्। यः शिवनिन्दायाम् रममाणस्य जिह्वां निष्किर्य, एकविंशति कुलान् उद्धृत्य, शिवलोकं प्राप्नोति।" "मम दुग्धकामना अद्य तु स्थगिता; हे देवाधम, शिवायुधेन त्वां हत्वा, देहं त्यजामि। पूर्वे जन्मनि भगवन् पूजां न कृतवान् इति, मम माता निश्शङ्कं उक्तवती।" एवम् उक्त्वा, उपमन्युः, निर्भयः, मन्त्रविद्, अथर्वणास्त्रं इन्द्रं हन्तुं संकल्पितवान्। महाबलः, विभूतिरेण सुसंस्कृतः, हस्तेन विभूतिं आदाय, अथर्वणास्त्रं प्रक्षिप्य, गर्जितवान्। तदनन्तरं, स्वदेहं दग्धुं संकल्प्य, अग्निसंयमं ध्यायन्, दृढः स्थितः, शुष्ककाष्ठवत् अक्षयः। एवं ब्राह्मणस्य दृढनिश्चयम् आलोक्य, भगवन्, भागनेत्रनाशकः, योगिनः ध्यानं सौम्यं निग्रहितवान्। तदनन्तरं, नन्दी तथा चन्द्रकस्य आज्ञया, अथर्वणास्त्रं कालाग्निसदृशं, प्रतिहृतम्। ततः, श्रीभगवान्, स्वस्वरूपं धारयन्, ब्राह्मणस्य पुरतः, चन्द्रशेखरः, प्रकटितः। सः सर्वतः सहस्रदुग्धप्रवाहैः परिवृतः, क्षीरसागरः, दधिसागरः, घृतसागरः, फलसागरः, भोज्यसागरः, तथा लड्डुमहान् पर्वतान् सर्वतः स्थितान् दर्शितवान्। भगवान्, स्मितं कृत्वा, उपमन्युं सपरिवारं आलोक्य, करुणया स्मितां गिरिजां दृष्ट्वा, स्नेहेन पश्यन्, उवाच – "सुखानि इच्छया भुङ्क्ष्व, सपरिवारः; पश्य पुत्र। अद्य तव पुत्रत्वं दत्तं मया; क्षीरसागरः, मधुसागरः, दधिसागरः च दत्तः। घृतसागरः, फलमिष्टसागरः, लड्डुपर्वतान्, भोज्यसागरः पुनः दत्तः।" "हे ऋषे, तव पिता महादेवः, लोकपिता; तव माता, भाग्यशालिन्, जगन्माता – अस्य न संशयः। अमरत्वं, गणेश्वरत्वं च दत्तं; अन्यं वरं वरय, दास्यामि – अत्र न किञ्चित् संकोचः।" एवम् उक्त्वा, महादेवः, उपमन्युं हस्ताभ्यां आलिङ्ग्य, शिरः घ्राणं कृत्वा, देवीसहितः, आशीः दत्तवान्। देवी, पुत्रं आलोक्य, सन्तुष्टा, योगसिद्धिं, ब्रह्मविद्यां च दत्तवती, द्विजश्रेष्ठ। सः अपि, वरं लब्ध्वा, नित्ययौवनं च, हर्षगद्गदया वाचा महादेवं स्तुतवान्। पुनः, कराभ्यां संहिताभिः, पुनः पुनः नमन्, शुद्धनेत्रं भगवन्तं अन्यं वरं याचितवान् – "भवतु कृपा, देवाधिदेव; अविचलितं श्रद्धा, तव सन्निधिः, महादेव, सदा मयि अस्तु।" एवम् उक्तः, शङ्करः, स्मितं कृत्वा, वांछितं वरं ब्राह्मणे दत्त्वा, तत्रैव अन्तर्धानम् अकरोत्। तं, वासुदेवः कृष्णः, निष्कल्मषकर्मा, दृष्टवान्; धौम्यस्य ज्येष्ठभ्रातः, पाशुपतव्रतं दिव्यं प्राप्तवान्। कथं कृष्णः, बुद्धिमान्, तद्विज्ञानं प्राप्तवान्? हे सूत, तदाख्यानं श्रोतव्यं, यत् पापनाशनम्। वासुदेवः, नित्यः, स्वेच्छया अवतरन्, देहशुद्धिं अकरोत्, मानुषत्वं इव निन्दन्। पुत्रकामनया, भगवन्, उपमन्युं आश्रमं गत्वा, तं ऋषिं दृष्टवान्। तं दृष्ट्वा, कृष्णः, मह्यं सम्मानं कृत्वा, धौम्यस्य ज्येष्ठभ्रातः, त्रिवारं प्रदक्षिणं कृत्वा, प्रणम्य। तस्य ऋषेः दर्शनात्, कृष्णस्य सर्वाः मलाः – देहकृताः, कर्मकृताः – नष्टाः। उपमन्युः, महातेजस्वी, विभूतिं छित्वा, कृष्णं अग्निरूपेण, वायुरूपेण च सम्बोधितवान्, ब्रह्मश्रेष्ठ। हृष्टचित्तः, कृष्णाय दिव्यं पाशुपतज्ञानं दत्तवान्; ऋषेः प्रसादेन, कृष्णः पाशुपतयोग्यः अभवत्, द्विजाः।