लिङ्गपुराणम्

स देवः दृष्ट्वा स साष्टाङ्गं प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा उवाच—"भगवन्, उपमन्युः नाम ब्राह्मणः कश्चन श्रूयते।" तस्य कृते क्षीरस्यार्थं सर्वं दत्तमस्ति; तस्य तपः संनियम्यतामिति निवेदितम्। तत्रैव पिनाकपाणिः परमेश्वरः शक्ररूपं धारयित्वा तं गन्तुं मनसा निश्चितवान्। ततः सदाशिवः सुरासुरसिद्धमहोरगैः सहितः देवराजस्य रूपं धारयन्, महता श्वेतगजे समारूढः, तस्य तपोवनं प्रति प्रस्थितः। वामभागे शचीं स्थापयित्वा, अन्येन हस्तेन श्वेतच्छत्रं धारयन्, स भगवतः सोमः, शक्ररूपधारी सदाशिवः, श्वेतच्छत्रेण चन्द्रमण्डलवद् मन्दरः इव विराजमानः। एवं शक्रस्यैव रूपं धारयित्वा, स परमेश्वरः उपमन्योः आश्रमं दयया गन्तुं प्रस्थितः। तं शक्ररूपिणं परमेश्वरं शिवं दृष्ट्वा, स मुनिः मुनिश्रेष्ठः शिरसा नमस्कृत्य उवाच—"एष आश्रमः पवित्रः जातः, यतो देवेशः स्वयमेव आगतः। भगवन् शक्रः, जगन्नाथः, श्रीमान् तेजस्वी स्वामी।" एवं उक्त्वा, तं ब्राह्मणं कृताञ्जलिं स्थितं दृष्ट्वा, शक्ररूपधारी हरः गंभीरया वाचा तम् उवाच—"अहं त्वया तुष्टः। वरं वृणीष्व, स्थिरव्रत। अस्य तपसः प्रभावेन यद् इच्छसि तत् सर्वं दास्यामि, विप्रश्रेष्ठ, धौम्यस्य ज्येष्ठ भ्रातः।" एवं शक्रेण उक्तः स मुनिश्रेष्ठः कृताञ्जलिः प्रत्युवाच—"शिवभक्तिं वररूपेण वृणे।" तस्य वचः श्रुत्वा, प्रभुः किंचित् क्रुद्धः सन्, शक्ररूपधारी स्वयम् उद्विग्नया वाचा उवाच—"किं मां न जानासि, देवर्षे? अहं देवाधिपः, स्वामी, शक्रः, त्रैलोक्यनाथः, सर्वैः देवैः पूजितः।" "मम भक्तो भव, ब्रह्मर्षिसत्तम; मां सदा पूजय। अहं तुभ्यं सर्वकल्याणानि दास्यामि; निरुपाधिकं रुद्रं त्यज।" तदा शक्रस्य तानि वचनानि श्रुत्वा, उपमन्युः, श्रुतिस्पर्शिभिः तैः वाक्यैः, शुभं पञ्चाक्षरं मन्त्रं जपत्, इदं वचनम् उवाच— "शक्ररूपेण कश्चन हीनासुरः धर्मविघ्नायात्रागतः, नान्यथा।" "त्वमेव हि, निन्दावृत्त्या, परमेश्वरस्य निरुपाधिकत्वं महत्त्वं च विज्ञाप्य, सर्वमुक्तवान्।" "किं बहुना? अद्याहं महापापं परकृतं भवनिन्दनं श्रुत्वा अवगतम्।" "भवनिन्दां श्रुत्वा तदा स्वशरीरं त्यक्तव्यम्; एवं कृत्वा आत्मनाशेन शीघ्रं शिवलोकं याति।" "यो भवनिन्दकस्य जिह्वां निष्क्रान्तयेत्, स एकविंशतिः कुलानि उद्धृत्य, शिवलोकं याति।" "मम क्षीरकामना तावत् परित्यक्ता; त्वां, देवाधम, शिवास्त्रेण हत्वा, इदं शरीरं त्यक्ष्यामि।" "मम माता पूर्वं निःसंशयं उक्तवती, यत् पूर्वजन्मनि वयं प्रभुं न पूजितवन्तः।" एवं देवमुपमन्युः निर्भयः, मन्त्रकुशलः, इन्द्रं हन्तुं अथर्वणास्त्रं संकल्प्य, व्याहरन्। स बली, विभूतिरेणुना भूषितः, मुष्टिं विभूतिं गृहित्वा, अथर्वणास्त्रेण तस्मिन्सन्दर्श्य, गर्जन् प्रक्षिप्तवान्। तदा स्वशरीरं दग्धुं संकल्प्य, अग्निसंयोगध्यानं कृत्वा, स बली दारूणामिव स्थिरः, अक्षयः स्थितः। यदा ब्राह्मणः एवं संकल्पितवान्, तदा भगवाञ् भर्गाक्षः सौम्यया वृत्त्या योगिनः ध्यानं शनैः संनियम्य, नन्द्यादेशात् चन्द्रकस्य च, कालाग्निसमानं अथर्वणास्त्रं प्रतिहृतवान्। ततः परमेश्वरः स्वस्वरूपं धारयन्, चन्द्रशेखरः ब्राह्मणस्य पुरतः प्रकटितः। स सर्वतः सहस्रैः क्षीरधाराभिः परिवृतः, क्षीरसागरः, दधिसागरः, घृतसागरः, फलसागरः, भोज्यसागरः, लड्डूकपर्वतसमूहः च, सर्वतः स्थितः। भगवान् स्मितपूर्वम् उपमन्युम् अवलोक्य, तस्य बान्धवैः परिवृतं दृष्ट्वा, करुणया स्मयमानां गिरिजां द्रष्ट्वा, स्नेहेन तं निरीक्ष्य उवाच—"यथेष्टं सह बान्धवैः सुखानि भुङ्क्ष्व, पश्य वत्स।" "अद्य त्वां मम पुत्रं कृतवान्, क्षीरसागरं, मधुसागरं, दधिसागरं च दत्तवान्। घृतसागरं, फलमिष्टसागरं, लड्डूकपर्वतं, भोज्यसागरं च पुनः दत्तवान्।" "ऋषे, तव पिता महादेवः महेश्वरः जगतां पिता; तव माता, महामङ्गले, जगन्माता, अस्य विषये न संशयः।" "त्वां अमरत्वं, गणाधिपत्यं च दत्तवान्; अन्यान् च वरान् वृणीष्व, अहं दास्यामि, अत्र संकोचः नास्ति।" एवं उक्त्वा महादेवः तं बाहुभ्यां आलिङ्ग्य, शिरसि घ्राणं कृत्वा, देव्या सहितः, तस्मै आशीर्वादान् दत्तवान्। देवी अपि तं पुत्रं दृष्ट्वा, प्रसन्ना सन्तोषात्, योगसिद्धिं ब्रह्मविद्यां च दत्तवती, द्विजोत्तम। स अपि तस्या वरं च नित्ययौवनं च प्राप्य, हर्षगद्गदया वाचा महादेवं स्तुतवान्। ततः कृताञ्जलिः पुनः पुनः प्रणम्य, निर्मललोचनाय योग्याय प्रभवे, अन्यं वरं याचितुं प्रवव्रे।