नन्दिनं सर्वैः सुरगणैः सहितं स्वपरिषद्भिः परिवृत्य महातेजाः स भगवान् दिव्यां वाराणसीं पुरीं गच्छति स्म। तत्र हर्षविकसितवदना भवानी अविमुक्ते सुखासीनं वृषध्वजं प्रणम्य क्षेत्रस्य माहात्म्यं पप्रच्छ। तदा चन्द्रशेखरः क्षेत्रस्य परममाहात्म्यम् उक्तवान्—"अविमुक्तस्य माहात्म्यं विस्तारतः न शक्यते वर्णयितुम्। हे सुरेश्वरि, मुनिगणैः पूजिता त्वं, किम् अविमुक्तं, मुक्तिफलप्रदं, अहं वर्णयामि? तत्र एकजन्मन्यपि पापिनः मृत्युकाले मुक्तिं लभन्ते, अन्यत्र तु वाराणस्यां एव पापं नश्यति। यत्र वाराणस्यां कृतं पापं पिशाचनरकयातनाय प्राप्नोति, तत्रापि सहस्रपापिनां पिशाचत्वं श्रेयस्करम्। स्वर्गे सहस्रेन्द्रत्वं लब्ध्वापि तत्तुल्यं नास्ति, यत्र काश्यां त्रैलोक्यनाथः सर्वव्यापी भगवान् वर्तते। यत्र च ओंकारेश्वरः चर्माम्बरधरः तिष्ठति, तत्र मृतानां पुनर्जन्म न स्यात्।" इत्येवं क्षेत्रमाहात्म्यं संक्षिप्य प्रोक्त्वा चन्द्रशेखरः तं विहारवनं दर्शयामास। तत्र गणेश्वरान् विहाय, स भगवान् विनायकः गजमुखः तत्रैव जातः। दैत्यानां विघ्नाय सुराणां च विघ्ननाशाय, एषा सर्वा कथा परमसाररूपेणोक्ताऽस्ति। भवतः प्रसादात् मया श्रुतं सर्वं प्रकाशितं च, यदुत्तमं शोभनम्। अथ सूतेन पृष्टं—"विनायकः गणपतिः कथं गजवदनत्वं प्राप, तस्य तेजः कथं जातम्? इदानीं त्वं तद् वक्तुमर्हसि।" तत्रैव, सुराः इन्द्रोपेन्द्रसहिताः, दैत्यानामधर्मकर्मणां विघ्नाय समागताः। असुरा, यातुधानाः, राक्षसाश्च, तामसाः, राजसाश्च, पृथिव्यां स्थिताः। ते महेश्वरं, ब्रह्माणं, हरिं च अविच्छिन्नयज्ञदानैः पूजयित्वा, वाञ्छितवरान् लब्धवन्तः। ततः, "हे सुरश्रेष्ठाः, अस्माकं निरन्तरं जयः निश्चितः। किन्तु तेषां विघ्नाय स्वर्गवासिनां च अव्याहतसिद्धये, स्त्रीणां पुत्रार्थं, पुरुषाणां कर्मसिद्ध्यर्थं, विघ्नेशं शंकरं गणपतिं सृजेत, स्तौमश्च," इति निर्णयं कृत्वा, परस्परं समभाषन्त। ततः ते शंकरं स्तुत्वा ऊचुः—"नमः सर्वात्मने, सर्वज्ञाय, पिनाकिने। नमो दोषरहिताय, विरिञ्चये, कर्मफलदाय देव्यै, निराकाराय, साकाराय, हरिरूपविनाशकाय। नमस्ते अमृतमण्डलस्थिताय, सृष्टिविभागविभेदकाय, कालशक्तये। नमो रुद्ररूपाय, कालाग्नये, धर्माद्यष्टमार्गाय, काल्याः शुद्धदेहाय, कालकारणाय। नमः कालकण्ठाय, श्रेष्ठाय, वाहनाय, उत्तमाय, अम्बिकापतये, कनकनाथाय। नमस्ते हिरण्यबीजाय, शर्वाय, त्रिशूलिने, खट्वाङ्गदण्डपाशखड्गचर्माङ्कुशधारिणे। नमः हेमवतीनाथाय, सुवर्णशुक्लाय, पीतशुक्लाय, देवसंरक्षकाय, कृष्णमार्गाय। नमः पञ्चमाय, पञ्चमहायज्ञफलदाय, पञ्चमुखाय, पञ्चाक्षरात्मने। नमः पञ्चविधपञ्चमुक्तिदेवपूज्यरूपाय, पञ्चाक्षरदृष्टये, परातीताय। नमः षोडशवज्रवदनाङ्गाय, अव्ययस्वरूपाय, पञ्चकादिमुद्राधारिणे, हस्तारम्भाय। नमो रुद्राय, टकारारम्भपादाय, तकारारम्भपादाय, मूलपादाय, सप्तधातुधारिणे। नमः शान्तस्वभावाय, क्रोधकामविनाशकाय, लकाररकारफकारस्वनाय, निर्गुणाय। नमो हृदयान्तर्नादकारिणे, ज्ञैर् भ्रूमध्ये परमतेजस्वरूपदृश्याय। नमः सूर्यचन्द्राग्निनेत्राय, परमात्मने, त्रिगुणातीताय, पादतीर्थाय। पुनः पुनः नमः तीर्थसत्यसाराय, तदतीतान्तर्गताय, ऋग्यजुःसामरूपिणे, ओंकाराय। त्रिविधरूपिणे, उपरिस्थाय, पीतकृष्णरक्ताय, परमतेजस्विने। पुनः पुनः नमः पञ्चस्थानस्थिताय, पञ्चाण्डबाह्याय, ब्रह्मविष्णुकुमाराय। नमोऽम्बायाः परमेश्वराय, सर्वोत्कृष्टाय, सूक्ष्ममूलरूपाय, स्थूलसूक्ष्मात्मने। पुनः पुनः नमः सर्वसङ्कल्परहिताय, सर्वरक्षकाय, अनाद्यमध्यान्तरहिताय, चैतन्यस्थिताय। यमाग्निवायुरुद्रापां सोमेन्द्रनिशाचरैः सह सर्वतो द्विजैः पूज्याय। सर्वत्र सर्वपथे पूज्याय, नीलकण्ठाय, उग्राय, प्राज्ञाय, महेश्वराय, व्यक्तशिवाय। मखमदनयमाग्निदक्षयज्ञकृतकर्माणां क्षमस्व। यः श्रद्धया इन्द्राग्निप्रमुखैः स्तुतमिदं स्तोत्रं पठति वा शृणोति पण्डितैः, स परमं पदं प्राप्नोति।" इत्येवं सुरगणैः सह भगवान् शिवः स्तुतः।