लिङ्गपुराणम्

भगवतः विष्णोः प्रेरणया ब्राह्मणान् आनीय विविधैः दानैः सत्कृत्य, तैः सह अग्निदेवं त्रिवारं प्रदक्षिणीकृत्य पूजां कृतवान्। ततः सर्वे देवाः, दिव्यमानुष्यैः सहिताः, कृताञ्जलिं मुञ्चित्वा, अन्तःसुखेन प्रमोदिताः। तदा भगवतः ब्रह्मणा, उमापतिं देवानां देवेश्वरं शम्भुं प्रणम्य, पाद्यं अर्घ्यं च समर्पितम्। सः ब्रह्मा, मधुपर्कं च गौः च दत्त्वा, पुनः शंकरं प्रणम्य, इन्द्रमुख्यैः देवैः सहितः तत्र स्थितवान्। भृगुप्रमुखाः सर्वे ऋषयः, सूर्यादयश्च, अविच्छिन्नतण्डुलतिललाजैः वृषध्वजिनं पूजयित्वा स्तुतिं च अकुर्वन्। ततो देवैः निगदितान् विधीन् सम्पूर्ण्य, शिवः अग्निं स्वात्मनि स्थापयित्वा, सर्वलोकहितार्थं रुद्रः तया सह एकीभूतः। यः कश्चित् भवस्य विवाहं पठति वा शृणोति, वा शुद्धवेदवेदाङ्गविद्भ्यः द्विजातिभ्यः शुद्धस्मितेन पठ्यते, सः गणेशस्य प्रसादं लभते, भवेन सह प्रमोदते; यत्र विद्वद्भिः एषः विवाहकथान्यासः कीर्त्यते, तत्र भवः स्वयम् वसति। अतः द्विजाः, उत्तमब्राह्मणक्षत्रियविवाहेषु सम्यगुपास्य, एषः विवाहवृत्तान्तः पठनीयः, अन्यथा न। एषः भवविवाहकथासमग्रः परमोत्कृष्टः आख्यानः प्रकाशनीयः; तदा वृषध्वजः हिमवतः कन्यां देवीं परिणीतवान्। नन्दिनः सर्वगणैः परिवृतः, सः महातेजाः दिव्यां वाराणसीं पुरीं गतवान्। तत्र भवानी, हृष्टवदना, अविमुक्ते सुखासीनं वृषध्वजिनं प्रणम्य, क्षेत्रस्य महिमानं पृष्टवती। चन्द्रशेखरः तदा क्षेत्रस्य परं माहात्म्यं निवेदयन्, "अविमुक्तस्य माहात्म्यं विस्तारतः न शक्यते वक्ति," इति उक्तवान्। "देवेश्वरि, मुनिसंघैः पूजिता, अविमुक्तं मोक्षफलप्रदं क्षेत्रं कथं वर्णनीयम्? तत्र पापिनः अपि एकजन्मन्येव मृत्यौ मोक्षं प्राप्नुवन्ति; अन्यत्र पापं केवलं वाराणस्यां नश्यति। वाराणस्यां कृतं पापं पिशाचनरकगमनं जनयति; परन्तु मनुष्याणां सहस्रपापकृत्यपि पिशाचत्वं श्रेयः। स्वर्गे सहस्रेन्द्रपदं लब्धं अपि काश्याः तुल्यं न भवति, यत्र त्रैलोक्येश्वरः सर्वव्यापी भगवान् स्थितः। यत्र ओंकारेश्वरः चर्माम्बरधारी निवसति, तत्र मृतानां पुनर्जन्म नास्ति।" इत्येवं संक्षेपेण क्षेत्रमाहात्म्यं निवेद्य, चन्द्रशेखरः तं उद्यानं दर्शयित्वा, गणपतिं त्यक्त्वा, तत्रैव भगवान् विनायकः गजाननः जातः। सर्वेषां दैत्यानां विघ्नहेतोः सुराणां विघ्ननाशनाय च, एषः परमार्थकथासारः भवतः निवेदितः। यदहं शुश्रुवं, तत् भवतः प्रसादात् मम प्रकाशितम्, एतत् परममुत्तमम्। कथं विनायकः गणपतिः गजमुखत्वेन जातः? कथं तस्य तेजः एवं जातम्? हे सूत, एतत् वक्तुमर्हसि। एवमेव, इन्द्रोपेन्द्रैः सहिताः देवाः, दैत्यानां अधर्मकृत्यविघ्नाय, एकत्र समागताः। यातुधानराक्षसादयः, तमोगुणिनः, राजसाः च, पृथिव्यां स्थिताः। ते महेश्वरं ब्रह्माणं हरिं च, अविच्छिन्नयज्ञदानैः पूजयित्वा, इच्छितवरान् प्राप्नुवन्। अतः, देवश्रेष्ठाः, नित्यविजयः अस्माकं सुनिश्चितः; परन्तु तेषां विघ्नाय, स्वर्गवासिनां अव्याहतसिद्ध्यर्थं, स्त्रीणां पुत्रार्थं, पुरुषाणां कार्यसिद्ध्यर्थं, विघ्नेशं शङ्करं गणपतिं सृज्य पूजयितुं युक्तम्। एवं परस्परं उक्त्वा, ते शिवं प्रभुं स्तुत्वा, "नमस्ते सर्वात्मन् सर्वज्ञ पिनाकपाणये।" इति, पुनः "नमः निष्कलङ्काय, विरिञ्चये, कर्मफलप्रदायैश्वरीणां; निराकाराय, सकलाय, हरिरूपहराय च।" इति च। "नमः अमृतमण्डलस्थिताय, सृष्टिभेदविभाजकाय, कालशक्तये।" इति च। "नमः रुद्ररूपाय कालाग्नये, धर्माद्यष्टमार्गाय, काल्याः शुद्धदेहाय, कालकारणाय।" इति। "नमः कालकण्ठाय, श्रेष्ठाय, वाहनाय, उत्कृष्टरूपाय, अम्बिकेशाय, सुवर्णनाथाय।" इति। "नमः सुवर्णबीजाय, शर्वाय, त्रिशूलपाणये, खट्वाङ्गपाशखड्गचर्माङ्कुशधारिणे।" इति। "नमः हेमवतीनाथाय, सुवर्णशुक्लाय, पीतशुक्लाय, सुररक्षाय, कृष्णमार्गाय।" इति। "नमः पञ्चमाय, पञ्चमहायज्ञफलदायिने, पञ्चमुखाय, पञ्चाक्षरात्मने।" इति। "नमः पञ्चविधपञ्चमुक्तदेवतार्चितरूपाय, पञ्चाक्षरदृष्टये, परातीताय।" इति। "नमः षोडशवज्रसदृशमुखाङ्गाय, अक्षयस्वरूपाय, पञ्चकादिमुद्राय, हस्ताद्याय।" इति। "नमः रुद्र, टकारारम्भपादाय, तकारारम्भपादाय, मूलपादाय, सप्तधातुधारिणे।" इति। "नमः शान्तात्मन्, क्रोधकामनाशक, लकाररकारफकारस्वरूप, निःअङ्गाय।" इति। "नमः सर्वभूतहृद्यान्तरनादकारिणे, येन ज्ञैः भ्रुकुट्यन्ते परमतेजसा सदा दृश्यसे।" इति च, स्तुतिं कृतवन्तः। एवं कथासरः परमेश्वरस्य विवाहमाहात्म्यं, क्षेत्रमाहात्म्यं, गणेशजन्मप्रकरणं च, श्रद्धया निवेदितम्।